لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)

لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)

لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) یک بیماری خودایمنی مزمن است که باعث التهاب گسترده می‌شود. این بیماری می‌تواند پوست، مفاصل، رگ‌های خونی و سیستم‌های مختلف اندام‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
برخی عوامل ژنتیکی، هورمونی و محیطی ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علائم SLE، ادامه مطلب را بخوانید. این مقاله همچنین در مورد علل احتمالی، نحوه تشخیص پزشکان از این بیماری، گزینه‌های درمانی و موارد دیگر بحث می‌کند.

علائم لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)

اینفوگرافیک زیر نشان می‌دهد که چگونه SLE می‌تواند بر بدن فرد تأثیر بگذارد.

افرادی که به SLE مبتلا هستند ممکن است طیف وسیعی از علائم را تجربه کنند، مانند:

• مشکلات پوستی، از جمله بثورات پروانه‌ای (مالار)
• خستگی
• تب
• مفاصل دردناک یا متورم
• کاهش وزن
• حساسیت به نور خورشید
• زخم‌های دهانی
• کم‌خونی یا کاهش تعداد گلبول‌های قرمز خون
• لوکوپنی یا کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون
• درد قفسه سینه
• سردرد
• مشکلات بینایی
• درد شکم
• تهوع یا استفراغ
• مشکل در تنفس
• ریزش مو
• ادم یا تورم اندام‌ها

علائم بیماری لوپوس (SLE) معمولاً به‌صورت دوره‌ای ظاهر می‌شوند و ممکن است شدت آن‌ها در بازه‌های زمانی مختلف تغییر کند. زمانی که نشانه‌های بیماری به‌طور فعال بروز می‌کنند، این وضعیت به عنوان «عود بیماری» شناخته می‌شود. پس از کاهش یا رفع علائم، فرد وارد مرحله‌ای به نام «بهبودی» می‌شود که در آن بیماری غیرفعال یا کم‌فعال است.

شدت عود لوپوس می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. افراد همچنین ممکن است علائمی را تجربه کنند که بر کلیه ها، ریه ها، قلب یا مغز آنها تاثیر می گذارد.
بیماری لوپوس SLE می‌تواند تقریباً بر هر اندامی در بدن تأثیر بگذارد، بنابراین علائم ممکن است از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت باشد.

علت لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)

علت دقیق SLE هنوز مشخص نیست. با این حال، تغییرات یا جهش در ژن‌های خاص می‌تواند خطر ابتلا به لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) را در فرد افزایش دهد.

محققان SLE را با جهش‌های ژنتیکی مرتبط می‌دانند که اغلب شامل ژن‌هایی هستند که عملکرد ایمنی بدن را تنظیم می‌کنند و به عنوان ژن‌های کمپلکس سازگاری بافتی اصلی (MHC) شناخته می‌شوند.
با این حال، همه افراد دارای تغییر ژن SLE به این بیماری مبتلا نمی‌شوند.
چندین عامل دیگر می‌توانند خطر ابتلا به SLE را افزایش دهند. زنان، حدود 9 برابر بیشتر از مردان، به لوپوس مبتلا می‌شوند.

سایر عواملی که می‌توانند در SLE نقش داشته باشند عبارتند از:

• هورمون‌های جنسی
• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی، نور خورشید یا داروهای خاص
• عفونت‌های ویروسی
• رژیم غذایی
• استرس

تشخیص لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)

پزشک ممکن است با انجام معاینه فیزیکی و پرسیدن سوالاتی در مورد علائم بیمار، برای رسیدن به تشخیص دقیق، شروع کند.
تشخیص SLE می‌تواند دشوار باشد، زیرا می‌تواند طیف وسیعی از علائم را ایجاد کند که بسیاری از علائم می‌توانند به دلیل سایر بیماری‌ها رخ دهند.
پزشک ممکن است آزمایش خون را برای بررسی آنتی‌بادی‌ها تجویز کند و این می‌تواند به تأیید تشخیص کمک کند.
همچنین ممکن است برای بررسی درگیری اندام‌ها، عکس‌برداری با اشعه ایکس یا آزمایش‌های دیگر را توصیه کند.

آزمایشات خون در ارزیابی لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE):

1. آنتی‌بادی‌های اختصاصی لوپوس:

• ANA (Antinuclear Antibody): شایع‌ترین آزمایش اولیه برای غربالگری SLE؛ در بیش از ۹۵٪ بیماران مثبت است.
• Anti-dsDNA: اختصاصی‌تر برای SLE بوده و سطح آن با شدت بیماری، به‌ویژه درگیری کلیوی، مرتبط است.
• Anti-Smith (Anti-Sm): بسیار اختصاصی برای SLE است، اما حساسیت کمی دارد.
• Anti-Ro (SSA) و Anti-La (SSB): در برخی بیماران مبتلا به لوپوس (به‌ویژه لوپوس نوزادی و لوپوس تحت‌حاد پوستی) مشاهده می‌شود.
• آنتی‌بادی‌های فسفولیپیدی (مانند Anticardiolipin، Lupus Anticoagulant): مرتبط با سندرم آنتی‌فسفولیپید و خطر لخته شدن خون.

2. نشانگرهای التهابی و خونی:

• ESR (سرعت رسوب گلبول قرمز)
• CRP
• CBC (شمارش کامل سلول‌های خونی)
• آزمایش کمپلمان (C3 و C4): کاهش سطح این پروتئین‌ها اغلب نشان‌دهنده فعالیت بیماری، به‌ویژه درگیری کلیه است.

3. ارزیابی عملکرد کلیه و کبد:

• BUN و کراتینین: برای بررسی عملکرد کلیه‌ها؛ مهم در تشخیص نفروپاتی لوپوسی.
• آزمایش ادرار (Urinalysis): برای بررسی وجود پروتئین، گلبول قرمز یا سلول‌های غیر طبیعی در ادرار.
• آزمایش عملکرد کبد (ALT – AST): برای بررسی سلامت کبد یا رد آسیب‌های دارویی.

4. ایمونوالوژیک و بیوشیمیایی دیگر:

• سطح IgG، IgM، IgA: ممکن است در برخی بیماران تغییر کند.
• آزمایشات ضد انعقاد لوپوسی: در بررسی اختلالات انعقادی مربوط به سندرم آنتی‌فسفولیپید مفید است.

درمان‌ های لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)

در حال حاضر درمان‌ها بر کاهش علائم و پیشگیری از عوارض تمرکز دارند که عبارتند از:

دارو

بسته به علائم و اندام‌های آسیب‌دیده، فرد مبتلا به SLE ممکن است یک یا چند نوع از داروهای زیر را دریافت کند:

• داروهای ضدالتهاب برای تسکین درد
• داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی برای سرکوب سیستم ایمنی
• استروئیدها برای کاهش التهاب
• داروهای ضدانعقاد برای کمک به کاهش احتمال لخته شدن خون
• داروهای بیولوژیک برای کمک به سیستم ایمنی
• داروی ضدمالاریا برای کمک به محافظت از پوست و کمک به درد مفاصل

تغییرات رژیم غذایی

افرادی که مبتلا به SLE و نفریت لوپوس هستند، ممکن است بخواهند تغییرات غذایی زیر را برای کمک به کنترل علائم خود در نظر بگیرند:

• محدود کردن مصرف سدیم
• محدود کردن چربی‌های اشباع
• خرید مواد غذایی تازه تا حد امکان
• اجتناب از غذاهای بسته‌بندی شده و وعده‌های غذایی آماده
• مصرف پروتئین‌های گیاهی بیشتر، مانند آجیل و لوبیا

عوارض لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)

حدود یک سوم افراد مبتلا به لوپوس SLE التهابی دارند که بر کلیه‌های آنها تأثیر می‌گذارد و منجر به بیماری به نام نفریت لوپوس می‌شود. عدم درمان، نفریت لوپوس می‌تواند به بیماری کلیوی مرحله نهایی تبدیل شود که یک بیماری تهدیدکننده حیات است.

لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) همچنین می‌تواند بر قلب تأثیر بگذارد و منجر به التهاب بافت اطراف این اندام و دریچه‌های قلب غیرمعمول و سایر مشکلات شود. تصلب شرایین، نوعی بیماری قلبی، در بین مبتلایان به SLE شایع‌تر از افرادی است که این بیماری را ندارند.

لوپوس SLE می‌تواند به سیستم عصبی آسیب برساند و در بروز شرایط زیر نقش داشته باشد:

• ضعف در اندام‌ها
• تغییر در حواس
• مشکل در پردازش افکار
• تشنج
• سکته مغزی

نتیجه گیری

لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) یک بیماری طولانی مدت است که باعث علائمی مانند بثورات پروانه‌ای و سایر علائم پوستی می‌شود. همچنین می‌تواند بر اندام‌های سراسر بدن تأثیر بگذارد.
اثرات طولانی مدت لوپوس SLE به شدت و دفعات عود بیماری بستگی دارد. افرادی که عودهای شدیدتر و مکررتری را تجربه می‌کنند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عوارض باشند.
تشخیص دقیق و درمان مناسب می‌تواند به کنترل علائم کمک کند. پزشک ممکن است درمان‌های خاصی مانند تغییرات رژیم غذایی، داروهای ضد التهاب، سرکوب کننده‌های سیستم ایمنی و موارد دیگر را توصیه کند.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

لوپوس چیست؟

بیماری های خودایمنی

ANA Profile 12 line

علائم فیبرومیالژیا (Fibromyalgia)