اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) چیست؟ علت، علائم، راههای تشخیص و درمان

اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) چیست؟ علت، علائم، راههای تشخیص و درمان
اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) نوعی آرتروز است که مفاصل ستون فقرات را تحت تأثیر قرار میدهد. این بیماری معمولاً در مفاصل ساکروایلیاک (جایی که پایین ستون فقرات به لگن متصل میشود) ایجاد میشود. این بیماری باعث علائم معمول آرتروز مانند درد و سفتی میشود، اما میتواند باعث علائم گوارشی، بثورات پوستی و کاهش وزن نیز شود.
مفاصل ساکروایلیاک از بزرگترین مفاصل بدن هستند و هر بار که لگن حرکت میکند یا جابجا میشود، از آنها استفاده میکند.
اسپوندیلیت آنکیلوزان کمتر رایج است، اما میتواند سایر مفاصل، از جمله موارد زیر را نیز تحت تأثیر قرار دهد:
- دندهها
- شانهها
- زانوها
- مچ پا، پا و محل اتصال تاندونها در پاشنه
- بالای استخوان ساق پا در ساق پا
- تاندون آشیل
- جناغ سینه
اسپوندیلیت آنکیلوزان باعث درد، سفتی و علائم گوارشی (GI) میشود. در صورت مشاهده هرگونه علائم، به خصوص هنگام بدتر شدن با انجام فعالیت های روزمره، حتماً به پزشک مراجعه نمایید.
علائم اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS)
هر فرد مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان ترکیبی منحصر به فرد از علائم را تجربه میکند. درد کمر ناشی از ساکروایلییت (التهاب دردناک در مفاصل ساکروایلیاک) شایعترین علامت AS است.
درد میتواند پخش شود که ممکن است شامل: درد لگن، درد باسن، گردن درد و درد شکم باشد.
سایر علائم اسپوندیلیت آنکیلوزان میتواند شامل موارد زیر باشد:
سفتی یا مشکل در حرکت دادن باسن و کمر (به خصوص در صبح یا بعد یک استراحت طولانی مدت).
- احساس خستگی مداوم.
- تنگی نفس.
- عدم اشتها یا کاهش وزن بیدلیل.
- اسهال.
- بثورات پوستی.
- مشکلات بینایی.
علت اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) چیست؟
اسپوندیلیت آنکیلوزان یک بیماری خودایمنی است. بیماریهای خودایمنی زمانی اتفاق میافتند که سیستم ایمنی بدن به جای محافظت از بدن، به آن حمله میکند.
مطالعات نشان دادهاند که جهشهای ژنتیکی خاص ارتباط نزدیکی با ابتلا به AS دارند. جهشهای ژنتیکی تغییراتی در توالی DNA هستند که هنگام تقسیم سلولها برای ایجاد کپی از خود اتفاق میافتند.
بیش از 60 ژن جهشیافته وجود دارد که ممکن است باعث AS شوند. یک نمونه، ژن آنتیژن لکوسیت انسانی-B (HLA-B27) است. بیش از 90% از افراد مبتلا به AS نیز دارای ژن جهشیافته HLA-B27 هستند.

عوامل خطر
هر کسی میتواند به اسپوندیلیت آنکیلوزان مبتلا شود، اما گروههای خاصی از افراد بیشتر در معرض ابتلا به آن هستند، از جمله:
- افراد زیر 40 سال (بیش از 80% افراد مبتلا به AS در حدود 30 سالگی تشخیص داده میشوند).
- مردان.
- افرادی که یکی از بستگان نزدیک بیولوژیکی آنها مبتلا به AS است (به ویژه والدین بیولوژیکی).
افرادی که شرایط سلامتی خاصی دارند، بیشتر در معرض ابتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان هستند، از جمله:
- بیماری کرون.
- کولیت اولسراتیو.
- پسوریازیس.
عوارض اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) چیست؟
افراد مبتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان در معرض خطر بیشتری برای شکستگی ستون فقرات هستند.
سایر عوارض میتواند شامل موارد زیر باشد:
- جوش خوردگی مهرهها (استخوانهای ستون فقرات به هم متصل میشوند).
- کیفوز (انحنای رو به جلو در ستون فقرات).
- پوکی استخوان.
- مشکلات چشم و بینایی مانند التهاب عنبیه یا حساسیت به نور.
- مشکلات قلبی، از جمله آئورت، آریتمی و کاردیومیوپاتی.
- آسیب عصبی.
تشخیص و آزمایشها
پزشک با معاینه فیزیکی، اسپوندیلیت آنکیلوزان را تشخیص میدهد. آنها بدن فرد را معاینه کرده و علائم او را بررسی میکنند.
آزمایشات تکمیلی اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS):
1. آزمایش خون
HLA-B27 (مهمترین آزمایش ژنتیکی)
CRP و ESR (جهت بررسی شدت التهاب)
CBC (شمارش سلولهای خونی)
آزمایش عملکرد کلیه و کبد
آزمایش ANA و RF
2. تصویربرداریها
MRI مفاصل ساکروایلیاک
X-ray لگن و ستون فقرات
CT Scan
3. سایر بررسیها
- ارزیابی عملکرد ریوی: در مراحل پیشرفته که ممکن است قفسه سینه سفت شده باشد.
- معاینه چشم: به دلیل احتمال بروز یووئیت (التهاب چشم).
- تستهای قلبی: در صورت علائم، برای بررسی ناهنجاریهای قلبی مرتبط.
درمان اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS)
پزشک، درمانهایی را برای کنترل علائم و کاهش میزان تأثیر آنها بر روال روزانه توصیه خواهد کرد.
درمانهای رایج برای اسپوندیلیت انکیلوزان عبارتند از:
ورزش: فعالیت بدنی منظم میتواند سفتی را کاهش داده و از بدتر شدن AS جلوگیری کند. بسیاری از افراد هنگام عدم فعالیت، درد شدیدتری را تجربه میکنند. یک فیزیوتراپیست میتواند حرکات کششی و تمرینات خاصی را برای کمک به تقویت عضلاتی که از کمر و ستون فقرات پشتیبانی میکنند، پیشنهاد کند.
داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs): داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی بدون نسخه (OTC)، درد و التهاب را کاهش میدهند. قبل از مصرف NSAIDs برای بیش از 10 روز متوالی، با پزشک مشورت شود.
داروهای ضد روماتیسمی اصلاح کننده بیماری بیولوژیکی (DMARDs): این داروها التهاب و درد را کاهش میدهند. آنها همچنین ممکن است از بدتر شدن AS جلوگیری کنند.
کورتیکواستروئیدها: کورتیکواستروئیدها داروهای ضد التهابی هستند. ممکن است به تزریق کورتیزون (تزریق مستقیم کورتیکواستروئیدها به مفاصل آسیب دیده) نیاز باشد.
جراحی: به ندرت پیش میآید که برای درمان AS نیاز به جراحی باشد. پزشک معمولاً فقط در صورتی که علائم شدید باشند و همچنین پس از امتحان کردن سایر درمانها بهبود نیابد، آن را پیشنهاد میدهد.
نتیجه گیری
AS نوعی آرتروز است که ستون فقرات و کمر را تحت تأثیر قرار میدهد. این بیماری معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی ظاهر میشود.
بسیاری از درمانها میتوانند به کند کردن یا متوقف کردن پیشرفت آن کمک کنند. کنترل روزانه، مانند یک برنامه ورزشی، میتواند به افراد در کنترل علائمشان کمک کند.
نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا
حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهرهمند شوید.
آدرس: خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان – پلاک 414، تهران
شماره تماس: 02188801071 – 02188802408 – avesta_lab@
ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه، 7:00 الی 19:00
مطالب مشابه:
