آیا بیماری‌های خودایمنی باعث ریزش مو می‌شوند؟ علت، علائم، آزمایش‌های تشخیصی

آیا بیماری‌های خودایمنی باعث ریزش مو می‌شوند؟ علت، علائم، آزمایش‌های تشخیصی

ریزش مو یکی از شایع‌ترین و در عین حال نگران‌کننده‌ترین علائمی است که بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری‌های خودایمنی تجربه می‌کنند. گاهی کاهش حجم موها به صورت تدریجی رخ می‌دهد و گاهی به شکل ایجاد لکه‌های بدون مو روی پوست سر ظاهر می‌شود. بسیاری از افراد نیز تا مدت‌ها نمی‌دانند که علت اصلی ریزش مو، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی بدن است.

اگرچه همه بیماری‌های خودایمنی باعث ریزش مو نمی‌شوند، اما برخی از آنها مستقیماً فولیکول‌های مو را هدف قرار داده یا با ایجاد التهاب، چرخه طبیعی رشد مو را مختل می‌کنند. تشخیص زودهنگام علت ریزش مو، نقش مهمی در کنترل بیماری و افزایش احتمال رشد مجدد موها دارد.

ارتباط بیماری‌های خودایمنی با ریزش مو چگونه است؟

در بیماری‌های خودایمنی، سیستم ایمنی بدن به اشتباه سلول‌های سالم خود را به عنوان عامل بیگانه شناسایی کرده و به آنها حمله می‌کند. اگر این حمله متوجه فولیکول‌های مو شود، روند طبیعی رشد مو دچار اختلال خواهد شد.

موها به طور طبیعی سه مرحله را طی می‌کنند: مرحله رشد، استراحت و ریزش.

التهاب ناشی از بیماری‌های خودایمنی می‌تواند موها را زودتر از موعد وارد مرحله ریزش کند. در نتیجه فرد با مشکلاتی مانند:

• نازک شدن موها
• ریزش شدید مو
• ایجاد لکه‌های طاسی
• یا حتی ریزش دائمی مو در اثر ایجاد اسکار

مواجه خواهد شد.

علاوه بر این، التهاب می‌تواند خون‌رسانی به پوست سر را کاهش داده و مانع رسیدن مواد مغذی کافی به فولیکول‌های مو شود.

علائم هشداردهنده ریزش مو ناشی از بیماری‌های خودایمنی

اگر ریزش مو همراه با سایر علائم زیر باشد، احتمال وجود یک بیماری خودایمنی بیشتر می‌شود:

• ریزش ناگهانی یا شدید مو
• ایجاد لکه‌های گرد و بدون مو
• خارش، قرمزی یا التهاب پوست سر
• خستگی مزمن
• درد و تورم مفاصل
• بثورات پوستی
• کاهش یا افزایش وزن بدون علت مشخص
• شکنندگی ناخن‌ها

در چنین شرایطی مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌های لازم اهمیت زیادی دارد.

کدام بیماری‌های خودایمنی باعث ریزش مو می‌شوند؟

1- آلوپسی آره‌آتا (Alopecia Areata)

آلوپسی آره‌آتا یکی از شناخته‌شده‌ترین بیماری‌های خودایمنی مرتبط با ریزش مو است. در این بیماری، سیستم ایمنی مستقیماً فولیکول‌های مو را مورد حمله قرار می‌دهد.

علائم

• ایجاد لکه‌های گرد و صاف بدون مو
• ریزش ناگهانی مو
• در موارد شدید، ریزش کامل موهای سر یا بدن

اگرچه موها ممکن است دوباره رشد کنند، اما بیماری می‌تواند عود کند.

2- لوپوس (Lupus)

لوپوس یک بیماری خودایمنی مزمن است که می‌تواند پوست، مفاصل، کلیه‌ها، قلب و سایر اندام‌ها را درگیر کند.

در نوع پوستی لوپوس (Discoid Lupus)، التهاب پوست سر باعث آسیب فولیکول‌ها شده و در صورت ایجاد اسکار، ریزش مو ممکن است دائمی باشد.

علائم همراه

• بثورات پروانه‌ای صورت
• حساسیت به نور خورشید
• درد مفاصل
• خستگی
• زخم‌های پوستی

3- تیروئیدیت هاشیموتو

هاشیموتو شایع‌ترین علت کم کاری تیروئید است و یکی از بیماری‌های خودایمنی مهم محسوب می‌شود.

کمبود هورمون‌های تیروئید باعث می‌شود تعداد زیادی از موها وارد مرحله ریزش شوند.

علائم همراه

• ریزش منتشر مو
• خشکی پوست
• خستگی
• افزایش وزن
• شکنندگی ناخن‌ها
• احساس سرما

خوشبختانه با تنظیم هورمون تیروئید، در بسیاری از بیماران رشد موها مجدداً آغاز می‌شود.

4- بیماری سلیاک (Celiac Disease)

سلیاک یک بیماری خودایمنی است که در اثر حساسیت به گلوتن ایجاد می‌شود.

آسیب روده در این بیماری موجب کاهش جذب مواد مغذی ضروری مانند:

• آهن
• روی
• سلنیوم
• اسید فولیک

می‌شود و همین کمبودها یکی از دلایل مهم ریزش مو هستند.

رعایت رژیم غذایی بدون گلوتن معمولاً باعث بهبود وضعیت موها خواهد شد.

علائم ریزش موی ناشی از بیماری‌های خودایمنی

ریزش مو در بیماری‌های خودایمنی ممکن است به شکل‌های مختلف ظاهر شود:

ریزش سکه‌ای مو

ایجاد نواحی گرد و بدون مو که ممکن است به تدریج بزرگ‌تر شوند.

نازک شدن منتشر مو

کاهش حجم کلی موها بدون ایجاد طاسی مشخص.

التهاب پوست سر

قرمزی، حساسیت، درد یا خارش پوست سر که نشان‌دهنده التهاب فعال است.

ریزش دائمی مو

در برخی بیماری‌ها مانند لوپوس دیسکوئید، ایجاد اسکار می‌تواند منجر به تخریب دائمی فولیکول‌های مو شود.

چگونه ریزش موی خودایمنی تشخیص داده می‌شود؟

پزشک ابتدا سابقه پزشکی علائم بیمار را بررسی می‌کند. سپس بسته به شرایط ممکن است آزمایش‌های زیر درخواست شوند.

آزمایش‌های مهم برای بررسی ریزش موی خودایمنی

• ANA
• Anti-dsDNA
• Anti-TPO
• Anti-TG
• TSH
• Free T4
• CBC
• Ferritin
• Iron Studies
• Vitamin D
• Vitamin B12
• Zinc
• ESR
• CRP
• Anti-tTG IgA (برای بیماری سلیاک)

در برخی بیماران نیز ممکن است نمونه‌برداری از پوست سر برای بررسی وضعیت فولیکول‌های مو انجام شود.

درمان ریزش موی ناشی از بیماری‌های خودایمنی

درمان به نوع بیماری زمینه‌ای بستگی دارد و معمولاً شامل موارد زیر است:

• درمان بیماری خودایمنی
• داروهای کورتیکواستروئیدی
• داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی
• درمان اختلال تیروئید
• اصلاح کمبود آهن، روی، ویتامین D و سایر ریزمغذی‌ها
• رژیم غذایی مناسب
• کنترل استرس
• خواب کافی

در بیمارانی که بیماری به خوبی کنترل شده باشد، امکان رشد مجدد موها وجود دارد.

چگونه از سلامت موها در بیماری‌های خودایمنی محافظت کنیم؟

اگر به یکی از بیماری‌های خودایمنی مبتلا هستید، رعایت زیر می‌تواند به کاهش ریزش مو کمک کند:

• بیماری زمینه‌ای را به طور منظم درمان کنید.
• آزمایش‌های دوره‌ای را طبق نظر پزشک انجام دهید.
• کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی را اصلاح کنید.
• رژیم غذایی متعادل و سرشار از پروتئین داشته باشید.
• استرس را کنترل کنید.
• از مصرف خودسرانه مکمل‌ها خودداری کنید.

سوالات متداول

آیا همه بیماری‌های خودایمنی باعث ریزش مو می‌شوند؟

خیر. تنها برخی بیماری‌های خودایمنی مانند آلوپسی آره‌آتا، لوپوس، هاشیموتو و سلیاک با ریزش مو ارتباط مستقیم دارند.

آیا ریزش موی خودایمنی قابل درمان است؟

در بسیاری از بیماران، اگر بیماری زمینه‌ای به موقع کنترل شود، موها دوباره رشد می‌کنند. اما در مواردی که فولیکول‌ها دچار اسکار شده باشند، ریزش مو ممکن است دائمی باشد.

برای تشخیص علت ریزش موی خودایمنی چه آزمایش‌هایی لازم است؟

بسته به علائم بیمار، پزشک ممکن است آزمایش‌هایی مانند ANA، Anti-TPO، TSH، CBC، Ferritin، Vitamin D، ESR، Anti-tTG و CRP را درخواست کند.

آیا کم کاری تیروئید باعث ریزش مو می‌شود؟

بله. کم کاری تیروئید ناشی از بیماری هاشیموتو یکی از علل شایع ریزش منتشر مو است و معمولاً با درمان مناسب قابل کنترل خواهد بود.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

انواع بیماری لوپوس چیست؟ آشنایی با علائم، تفاوت انواع لوپوس و روش‌های درمان

آنتی بادی ضد ساکارومایسس سرویزیه (ASCA) چیست؟ | نقش آن در تشخیص بیماری‌های التهابی روده

آزمایش آنتی بادی ANA چیست؟ | کاربرد، تفسیر و تشخیص بیماری‌های خودایمنی

بیماری های خودایمنی

منبع: elithair