تکرر ادرار در مردان: علل، علائم و روش‌های تشخیص

تکرر ادرار در مردان چیست؟ علل، علائم و تشخیص

تکرر ادرار چیست؟

تکرر ادرار (Frequent Urination) به حالتی گفته می‌شود که شما بیش از حد معمول در طول روز یا شب نیاز به دفع ادرار دارید. این وضعیت می‌تواند آزاردهنده باشد و زندگی روزمره شما را مختل کند. تکرر ادرار یکی از مشکلات شایع بین افراد مختلف است، اما احتمال بروز آن در موارد زیر بیشتر است:

• سن بالای 70 سال
• دوران بارداری
• بزرگ شدن غده پروستات (Hyperplasia پروستات خوش‌خیم یا BPH)

تکرر ادرار می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌ها و شرایط مختلف باشد که ممکن است موقت، خفیف، یا مزمن و جدی باشند. در بسیاری از موارد، پزشک با تشخیص علت زمینه‌ای می‌تواند به کاهش تکرر ادرار کمک کند.

تکرر ادرار در مردان

تکرر ادرار می‌تواند هم مردان و هم زنان را تحت تأثیر قرار دهد و به معنای نیاز بیشتر به رفتن به دستشویی است. این مشکل در مردان بالای 50 سال شایع‌تر است.

چرا مردان با افزایش سن بیشتر ادرار می‌کنند؟

با افزایش سن، مردان ممکن است به دلایل مختلفی دچار تکرر ادرار شوند، از جمله:

• تولید ادرار بیشتر در طول شب
• اختلال در خواب به دلیل نیاز به ادرار شبانه (Nocturia)

اگر تکرر ادرار در مردان بر زندگی روزمره تأثیر منفی گذاشته یا با علائم دیگری مانند درد، تب، ادرار قرمز یا قهوه‌ای تیره، یا عدم کنترل مثانه همراه باشد، لازم است با پزشک مشورت شود.

علل تکرر ادرار در مردان

دلایل طبیعی

بعضی از عوامل تکرر ادرار در مردان طبیعی هستند، مانند:

• مصرف بیش از 1.5 لیتر مایعات در روز
• نوشیدن مایعات زیاد در ساعات پایانی روز
• مصرف دیورتیک‌ها مانند:
  • چای
  • قهوه
  • الکل
  • برخی داروها مانند داروهای فشار خون

دلایل پزشکی

افزایش ادرار در مردان در طولانی مدت ممکن است نشانه برخی مشکلات سلامتی باشد، از جمله:

• عفونت مجاری ادراری (UTI)
• مثانه بیش‌فعال
• هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH)
• بیماری‌های کلیه
• دیابت

توجه: موقعیت مثانه در بدن مردان باعث می‌شود غده پروستات نیز بر عادات ادراری تأثیر بگذارد. بزرگ شدن پروستات می‌تواند مجرای ادرار را فشار دهد و باعث تحریک دیواره مثانه شود.

همچنین عمل جراحی یا رادیوتراپی نیز گاهی باعث افزایش ادرار در مردان می‌شوند.

چند بار باید در طول روز ادرار کنیم؟

اکثر افراد به طور متوسط 7 تا 8 بار در روز ادرار می‌کنند. اگر نیاز دارید بیشتر از این دفعات ادرار کنید، یا هر 30 دقیقه تا یک ساعت مجبور به ادرار هستید، ممکن است دچار تکرر ادرار باشید. البته زمینه‌های دیگر نیز اهمیت دارد؛ به عنوان مثال، مصرف مقدار زیادی مایعات یا مصرف برخی داروها ممکن است طبیعی باشد. مهم‌ترین نکته، وضعیت طبیعی بدن شما است.

زمان مراجعه به پزشک

اگر تغییر در دفعات ادرار همراه با علائم زیر مشاهده شد، باید حتماً با پزشک مشورت کنید:

• تب، درد در پشت یا پهلو
• استفراغ، لرز
• افزایش اشتها یا تشنگی
• خستگی
• ادرار خونی یا کدر
• ترشحات غیرمعمول

تشخیص علت تکرر ادرار در مردان

اگر تکرر ادرار باعث اختلال در زندگی روزمره شما شده یا با علائم دیگری مانند تب، درد پشت یا پهلو، استفراغ، لرز، افزایش اشتها یا تشنگی، خستگی، ادرار خونین یا کدر، یا ترشح از آلت تناسلی یا واژن همراه باشد، حتماً باید با پزشک مشورت کنید.

بر اساس یافته‌ها، پزشک ممکن است آزمایش‌ها و بررسی‌های زیر را تجویز کند:

• آزمایش خون: برای بررسی عملکرد کلیه، تعادل الکترولیت‌ها و میزان قند خون.
• آزمایش ادرار (Urinalysis): بررسی میکروسکوپی ادرار برای تشخیص ترکیبات مختلف و وجود عفونت یا بیماری.
• سیتومتری (Cystometry): اندازه‌گیری فشار داخل مثانه برای بررسی عملکرد عضلات و اعصاب مثانه. این آزمایش بخشی از آزمایش‌های یورودینامیک است که شامل سیتومتری، یوروفلومتری، فشار مجرا و سایر تست‌ها می‌شود.
• سیتوسکوپی (Cystoscopy): امکان مشاهده داخل مثانه و مجرای ادرار با استفاده از دستگاه نازک و نورانی به نام سیتوسکوپ.
• آزمایش‌های عصبی: برای تشخیص یا رد اختلالات عصبی که ممکن است بر عملکرد مثانه تأثیر بگذارند.
• سونوگرافی: تصویربرداری با استفاده از امواج صوتی برای مشاهده ساختارهای داخلی بدن.
• ثبت دفعات ادرار (Voiding Diary): ابزاری برای ثبت میزان مصرف مایعات و دفعات ادرار در طول روز و شب، به ویژه در موارد بی‌اختیاری.

آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا بهترین آزمایشگاه تهران در انجام این آزمایش‌ها و بررسی‌های دقیق برای تشخیص علل تکرر ادرار می‌باشد.

روش‌های درمان تکرر ادرار در مردان

تغییر سبک زندگی

• کاهش مصرف کافئین و الکل: کاهش مصرف دیورتیک‌ها می‌تواند دفعات ادرار را کاهش دهد.
• کنترل مصرف مایعات: نوشیدن میزان مناسب آب بدون زیاده‌روی به کاهش تکرر ادرار کمک می‌کند.
• تمرین مثانه: افزایش زمان بین دفعات دستشویی رفتن برای تقویت کنترل مثانه.
• تمرینات کف لگن (کگل): تقویت عضلات کنترل‌کننده ادرار.

داروها

پس از تشخیص علت تکرر ادرار، پزشک ممکن است داروهای مختلفی تجویز کند:

• آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان عفونت ادراری
• شل‌کننده عضلانی یا داروهای خاص برای کاهش علائم مثانه بیش‌فعال

روش‌های پزشکی

در موارد خاص، جراحی کم‌تهاجمی ممکن است ضروری باشد، به ویژه در موارد BPH.

همچنین تزریق بوتاکس مثانه می‌تواند در درمان مثانه بیش‌فعال مؤثر باشد.

درمان رفتاری

در برخی موارد، درمان شناختی-رفتاری (CBT) برای اصلاح عادات یا اضطراب‌هایی که باعث افزایش دفعات ادرار می‌شوند، استفاده می‌شود.

نتیجه‌گیری

تکرر ادرار در مردان، به ویژه بالای 50 سال، یک مشکل شایع است که می‌تواند ناشی از عوامل طبیعی مانند مصرف زیاد مایعات یا داروهای دیورتیک، و همچنین مشکلات پزشکی مانند بزرگ شدن پروستات، عفونت‌های ادراری، دیابت یا بیماری‌های کلیوی باشد. شناخت علل زمینه‌ای این مشکل اهمیت بالایی دارد، زیرا تکرر ادرار ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌های جدی باشد.

تشخیص صحیح با استفاده از آزمایش‌های متنوعی مانند آزمایش خون و ادرار، سیتومتری، سیتوسکوپی، سونوگرافی و ثبت دفعات ادرار انجام می‌شود و به پزشک کمک می‌کند بهترین روش درمان را انتخاب کند. درمان می‌تواند شامل تغییر سبک زندگی، دارودرمانی، روش‌های پزشکی کم‌تهاجمی، تمرینات مثانه و عضلات کف لگن یا حتی درمان رفتاری باشد.

در نهایت، مردانی که دچار تکرر ادرار هستند، به ویژه همراه با علائمی مانند درد، تب، ادرار خونین یا اختلال در کنترل مثانه، باید حتماً به پزشک مراجعه کنند تا علت دقیق شناسایی و درمان مؤثر آغاز شود. توجه به سبک زندگی سالم و پیگیری پزشکی منظم می‌تواند کیفیت زندگی این افراد را به طور قابل توجهی بهبود بخشد.

سوالات متداول

سوال 1: تکرر ادرار در مردان چند بار در روز طبیعی است؟

جواب: اکثر افراد 7 تا 8 بار در روز ادرار می‌کنند، اما زمینه‌های دیگر مانند مصرف زیاد مایعات و داروها نیز اهمیت دارند.

سوال 2: بزرگ شدن پروستات چگونه باعث تکرر ادرار می‌شود؟

جواب: پروستات بزرگ شده مجرای ادرار را فشار داده و باعث تحریک دیواره مثانه می‌شود، که منجر به افزایش دفعات ادرار می‌شود.

سوال 3: چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

جواب: در صورت مشاهده علائم مانند درد، تب، ادرار خونی یا اختلال در کنترل مثانه، باید حتماً به پزشک مراجعه شود.

نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا

نحوه ملاقات

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره بهره‌مند شوید.

خون در ادرار مردان

خون در ادرار و عفونت ادراری

آزمایش ادرار (Urin analysis)؛ تفسیر کامل نتایج

التهاب مثانه (سیستیت) چیست؟ علائم، علل، درمان و پیشگیری

منبع: tena – my.clevelandclinic