علائم و درمان سرطان خون

لوسمی یا سرطان خون از مغز استخوان آغاز می‌شود؛ همان بافت نرم در مرکز استخوان‌ها که وظیفه تولید سلول‌های خونی را دارد. در لوسمی، مغز استخوان بیش از حد سلول‌های سفید نابالغ تولید می‌کند و در عین حال تعداد سلول‌های قرمز سالم، پلاکت‌ها و سلول‌های سفید بالغ (لکوسیت‌ها) کاهش می‌یابد.
این بیماری می‌تواند در بزرگسالان و کودکان رخ دهد و در واقع، شایع‌ترین سرطان در کودکان و نوجوانان است.

انواع سرطان خون

لوسمی به چند نوع تقسیم می‌شود:

حاد (Acute): پیشرفت سریع دارد.

مزمن (Chronic): پیشرفت آهسته‌تری دارد.

همچنین انواع لوسمی بر اساس سلول‌های تحت تأثیر دسته‌بندی می‌شوند:

لنفوسیتی (Lymphocytic): سلول‌های لنفوسیت را درگیر می‌کند.

میلوژن (Myelogenous): سلول‌های میلوئیدی را که در نهایت به سلول‌های سفید، قرمز یا پلاکت تبدیل می‌شوند، درگیر می‌کند.

انواع شایع سرطان خون شامل:

1) لوسمی لنفوسیتی حاد (ALL): شایع‌ترین نوع سرطان کودکان، اما در بزرگسالان نیز مشاهده می‌شود.

2) لوسمی میلوژن حاد (AML): بیشتر در بزرگسالان مسن و همچنین کودکان شایع است.

3) لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL): معمولاً در سنین میانسالی یا بالاتر رخ می‌دهد و یکی از شایع‌ترین انواع در بزرگسالان است.

4) لوسمی میلوژن مزمن (CML): معمولاً در بزرگسالان میانسال یا مسن‌تر مشاهده می‌شود.

5) لوسمی سلول مویی (HCL): نوع نادر سرطان خون که بیشتر در مردان ایجاد می‌شود و در افراد جوان بسیار نادر است.

علائم سرطان خون

علامت های لوسمی بسته به نوع بیماری متفاوت است، اما شایع‌ترین آن‌ها عبارتند از:

علائم مزمن لوسمی

نشانه ها در انواع مزمن معمولاً به‌تدریج ظاهر می‌شوند:

خستگی
تنگی نفس
تورم غدد لنفاوی
عفونت‌های مکرر

برخی افراد ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند و تنها از طریق آزمایش خون متوجه بیماری شوند.

علائم حاد لوسمی

در انواع حاد، علائم به سرعت ظاهر می‌شوند:

خستگی و کمبود انرژی
تنگی نفس
رنگ پریدگی پوست
تب خفیف
تعریق شبانه
کبودی‌های بی‌دلیل
درد استخوان یا مفاصل
نقاط قرمز کوچک زیر پوست

علل و عوامل خطر سرطان خون

علت دقیق لوسمی هنوز مشخص نیست، اما برخی عوامل خطر آن عبارتند از:

درمان قبلی با شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی برای سرطان‌های دیگر
اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون
ابتلا به سایر سرطان‌های خونی
سابقه خانوادگی لوسمی
تماس مکرر با بنزن (موجود در دود سیگار)
استعمال سیگار
قرارگیری در معرض مقادیر بالای تشعشعات

تشخیص سرطان خون

برای تشخیص، پزشک معمولاً آزمایش خون کامل (CBC) انجام می‌دهد. در صورت ابتلا، تعداد سلول‌های سفید یا سلول‌های لوسمی بالا و یا تعداد سلول‌های قرمز و پلاکت‌ها پایین خواهد بود.

آزمایش‌های تکمیلی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

نمونه‌برداری از مغز استخوان (Bone Marrow Biopsy): نوع لوسمی را مشخص می‌کند.

نمونه‌گیری از مایع نخاعی (Spinal Tap): بررسی گسترش سلول‌های لوسمی در سیستم عصبی.

آزمایشات ژنتیکی و مولکولی

بررسی تغییرات ژنتیکی سلول‌های سرطانی می‌تواند کمک کند تا نوع دقیق لوسمی مشخص شود.
این آزمایش‌ها همچنین پیش‌بینی پاسخ به درمان و انتخاب روش‌های درمان هدفمند را امکان‌پذیر می‌کنند.

تصویربرداری (CT، PET، MRI): بررسی آسیب به سایر اندام‌ها.

گزینه‌های درمان سرطان خون

پس از تشخیص، پزشک ممکن است نمونه‌ای از مغز استخوان شما را برای تعیین نوع لوسمی برداشت کند. درمان معمولاً ترکیبی از روش‌های زیر است:

شیمی‌درمانی (Chemotherapy): داروها سلول‌های سرطانی را هدف قرار می‌دهند و رشد آن‌ها را متوقف می‌کنند.

رادیوتراپی (Radiation): اشعه پرانرژی برای از بین بردن یا توقف رشد سلول‌های لوسمی.

پیوند مغز استخوان/سلول‌های بنیادی (Allogeneic Bone Marrow/Stem Cell Transplant): بازسازی مغز استخوان پس از شیمی‌درمانی شدید. در این روش، سلول‌های بنیادی از یک فرد اهداکننده گرفته می‌شود.

جراحی: در صورت پر شدن طحال از سلول‌های سرطانی و ایجاد فشار روی سایر اندام‌ها، ممکن است برداشته شود.

مطالب مشابه:

علائم و درمان سرطان خون