سرطان بیضه چیست؟ علت، علائم و راه‌های تشخیص و درمان

سرطان بیضه چیست؟ علت، علائم و راه‌های تشخیص و درمان

سرطان بیضه زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های بدخیم در یکی یا هر دو بیضه شروع به رشد غیرطبیعی و کنترل‌نشده می‌کنند. بیضه‌ها غدد جنسی مردانه‌ای هستند که وظیفه تولید اسپرم و هورمون تستوسترون را بر عهده دارند. گرچه سرطان بیضه بیماری مهمی تلقی می‌شود، اما خوشبختانه اغلب قابل درمان و حتی در موارد پیشرفته نیز به خوبی پاسخ‌گو به درمان است.

انواع سرطان بیضه چیست؟

در حدود 90 درصد از موارد، منشاء سرطان بیضه، سلول‌های زایا هستند؛ سلول‌هایی که در نهایت به اسپرم بالغ تبدیل می‌شوند. این سرطان‌ها معمولاً به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

سمینوما (Seminoma): سرطانی با رشد آهسته که در درجه اول افراد 40 یا 50 ساله را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

غیر سمینوما (Non-seminoma): نوعی تومور با رشد سریع‌تر که بیشتر در نوجوانان، جوانان و مردان بین ۲۰ تا ۳۰ سال بروز می‌کند. انواع آن شامل کارسینوم جنینی، تومور کیسه زرده، کوریوکارسینوم و تراتوم است.

در برخی موارد، تومور ممکن است ترکیبی از هر دو نوع سمینوما و غیر سمینوما باشد.

علائم سرطان بیضه چیست؟

شایع‌ترین علامت سرطان بیضه، وجود یک توده بدون درد در بیضه است. سایر علائم عبارتند از:

• تورم یا تجمع ناگهانی مایع در کیسه بیضه.
• وجود یک توده یا تورم در هر یک از بیضه‌ها.
• احساس سنگینی در کیسه بیضه.
• درد مبهم در کشاله ران یا پایین شکم.
• درد یا ناراحتی در کیسه بیضه.
• کوچک شدن بیضه (آتروفی بیضه).

از آنجا که این علائم می‌توانند با بیماری‌های دیگری اشتباه گرفته شوند، مراجعه زودهنگام به پزشک اهمیت زیادی دارد تا روند تشخیص و درمان سریع‌تر آغاز شود.

علت سرطان بیضه چیست؟

این بیماری زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌ها سریع‌تر از حد معمول تکثیر می‌شوند و در نهایت یک توده یا تومور تشکیل می‌دهند. محققان مطمئن نیستند که چه عللی باعث می‌شود سلول‌ها به این شکل رفتار کنند. آنها می‌دانند که سلول‌هایی که به سرطان بیضه تبدیل می‌شوند، معمولاً سلول‌های زایا هستند.

عوامل خطر

عوامل متعددی ممکن است خطر ابتلا به سرطان بیضه را افزایش دهند که عبارتند از:

سن: سرطان بیضه بیشتر افراد بین 15 تا 35 سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بیضه‌های نزول نکرده: بیضه‌ها در دوران بارداری در شکم جنین تشکیل می‌شوند و معمولاً قبل از تولد به داخل کیسه بیضه می‌افتند. بیضه‌هایی که نزول نمی‌کنند، بیضه‌های نزول نکرده نام دارند و ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند. تولد با این بیماری ممکن است خطر ابتلا به سرطان بیضه را افزایش دهد، حتی اگر جراحی انجام شود.

سابقه شخصی یا خانوادگی: اگر والدین یا خواهر و برادر بیولوژیکی به سرطان بیضه مبتلا باشند، ممکن است فرد بیشتر در معرض ابتلا به آن باشد.

برخی از بیماری‌های ژنتیکی: مانند سندرم کلاینفلتر، نیز ممکن است خطر ابتلا به آن را افزایش دهند. ابتلا به سرطان بیضه در یک بیضه، احتمال ابتلا به سرطان دوم در بیضه دیگر را افزایش می‌دهد.

ناباروری: برخی از همان عواملی که باعث ناباروری در مردان می‌شوند، ممکن است با ابتلا به سرطان بیضه نیز مرتبط باشند.

تشخیص و آزمایش‌ها

پزشک ممکن است پس از بررسی توده یا تغییر دیگری در بیضه که در طول معاینه مشاهده کرده‌ است، سرطان بیضه را تشخیص دهد. گاهی اوقات سرطان بیضه در طول یک معاینه فیزیکی معمول تشخیص داده می‌شود.

روش‌ها و آزمایش‌های رایج برای کمک به تشخیص سرطان بیضه عبارتند از:

معاینه فیزیکی و سابقه پزشکی: پزشک در مورد علائم بیمار سؤال می‌کند و او را از نزدیک معاینه می‌کند تا علائم سرطان بیضه را بررسی کند. آنها ممکن است بیضه‌ها را برای وجود توده لمس کنند و غدد لنفاوی را برای علائم گسترش سرطان بررسی کنند.

سونوگرافی: اگر پزشک در طول معاینه متوجه ناهنجاری شود، احتمالاً سونوگرافی تجویز می‌کند.

ارکیکتومی و بیوپسی اینگوینال: اگر سونوگرافی شواهدی از سرطان را نشان دهد، پزشک، بیضه آسیب دیده را از طریق برشی در کشاله ران خارج می‌کند. پزشک متخصص با استفاده از میکروسکوپ بافت بیضه را برای بررسی سلول‌های سرطانی بررسی می‌کند.

سایر آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

آزمایش تومورمارکر سرم:

این روش نمونه خون را برای اندازه‌گیری میزان مواد خاصی که با انواع خاصی از سرطان‌ها مرتبط هستند، بررسی می‌کند. تومورمارکرها که اغلب در سرطان بیضه افزایش می‌یابند عبارتند از آلفا-فتوپروتئین (AFP)، گنادوتروپین جفتی انسان (HCG یا بتا-HCG) و لاکتات دهیدروژناز (LDH). انواع مختلف تومورها نشانگرهای مختلفی را افزایش می‌دهند. به عنوان مثال، سمینوماها گاهی اوقات HCG را افزایش می‌دهند اما AFP را افزایش نمی‌دهند. غیر سمینوماها ممکن است AFP را افزایش دهند اما HCG را افزایش نمی‌دهند. سطح بالای LDH ممکن است نشان دهنده گسترش سرطان باشد.

سی تی اسکن، اشعه ایکس و ام آر آی:

سی تی اسکن (یا اسکن CAT) از اشعه ایکس برای تشکیل تصاویری از داخل بدن استفاده می‌کند. پزشک ممکن است سی تی اسکن شکم و لگن را انجام دهد تا ببیند آیا سرطان به اندام‌های شکمی گسترش یافته است یا خیر. آنها ممکن است سی تی اسکن یا اشعه ایکس استاندارد را برای بررسی اینکه آیا سرطان به ریه‌ها گسترش یافته است یا خیر، تجویز کنند. اگر پزشک مشکوک به گسترش سرطان به سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) باشد، ممکن است MRI درخواست کند.

آزمایش ژنتیک یا کاریوتایپ:

در برخی بیماران، به‌ویژه در صورت ابتلای دوطرفه یا وجود سندرم‌هایی مانند کلاین‌فلتر، انجام بررسی‌های ژنتیکی برای کشف زمینه‌های ارثی یا اختلالات کروموزومی توصیه می‌شود.

مراحل سرطان بیضه

مرحله‌بندی اطلاعات مهمی را ارائه می‌دهد که تصمیمات درمانی را هدایت می‌کند، مانند اندازه تومور و اینکه آیا سرطان گسترش یافته است یا خیر.

0: سلول‌های غیرطبیعی ایجاد شده‌اند اما هنوز در داخل بیضه‌ها هستند، جایی که سلول‌های اسپرم شروع به رشد می‌کنند. مرحله 0 همچنین نئوپلازی سلول‌های زایا درجا (GCNIS) نام دارد.

I: سرطان محدود به بیضه است که ممکن است شامل رگ‌های خونی یا لنفاوی مجاور باشد. تومورمارکرها ممکن است بالا باشند.

II: سرطان به غدد لنفاوی پشت شکم (که به آن رتروپریتونئوم نیز می گویند) گسترش پیدا کرده است، اما به هیچ جای دیگری گسترش نیافته است. اگر در غدد لنفاوی سرطان شناسایی شود و تومورمارکرها به طور متوسط یا بسیار بالا باشند، بیمار در مرحله III است نه مرحله II.

III: سرطان به غدد لنفاوی فراتر از شکم یا به یک عضو گسترش پیدا کرده است.

درمان سرطان بیضه

درمان به عوامل مختلفی از جمله سلامت فرد، ترجیحات درمانی، مرحله سرطان و نوع تومور بستگی دارد. سمینوماها معمولاً کندتر رشد می‌کنند و نسبت به غیر سمینوماها به پرتودرمانی بهتر پاسخ می‌دهند. هر دو نوع تومور سرطان بیضه به خوبی به درمان‌های شیمی‌درمانی پاسخ می‌دهند.
اگر سرطان بیضه شامل تومورهای سمینوما و غیر سمینوما باشد، پزشک آن را به عنوان غیر سمینوما درمان خواهد کرد.

جراحی

جراحی برای برداشتن بیضه سرطانی، صرف نظر از مرحله سرطان یا نوع تومور، رایج‌ترین درمان برای این بیماری است. در برخی موارد، پزشک ممکن است غدد لنفاوی را نیز بردارد.

ارکیکتومی رادیکال اینگوینال: پزشک ممکن است برای درمان سرطان‌های بیضه سمینوما و غیر سمینوما، ارکیکتومی (برداشتن بیضه) انجام دهد. در طول این عمل، پزشک برشی در کشاله ران ایجاد می‌کند تا بیضه دارای تومور را خارج کند. آنها همچنین رگ‌های خونی و بافت لنفاوی را می‌بندند تا از گسترش سرطان از محل تومور به سایر نقاط بدن جلوگیری کنند.

برش غدد لنفاوی خلف صفاق (RPLND): پزشک ممکن است بسته به مرحله سرطان و نوع تومور، برش غدد لنفاوی خلف صفاق را انجام دهد. RPLND بیشتر در سرطان‌های بیضه غیر سمینومایی رایج است. در طول این عمل، پزشک برشی در شکم ایجاد می‌کند و غدد لنفاوی پشت اندام‌های شکمی را برمی‌دارد. RPLND ممکن است برای درمان سرطان و همچنین برای مرحله‌بندی سرطان استفاده شود.

همچنین پزشک ممکن است برای برداشتن تومورهایی که به ریه‌ها یا کبد گسترش یافته‌اند، جراحی انجام دهد.

پرتودرمانی

پرتودرمانی از اشعه ایکس با دوز بالا برای حذف سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. ممکن است پس از جراحی برای جلوگیری از بازگشت تومور از پرتودرمانی استفاده شود. معمولاً پرتودرمانی محدود به درمان سمینوماها است.

شیمی درمانی

شیمی درمانی از داروهایی مانند سیس پلاتین، بلئومایسین و اتوپوزید برای حذف سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. روش شیمی درمانی میزان بقای افراد مبتلا به سمینوما و غیر سمینوما را بهبود بخشیده است. بسته به سرطان فرد، ممکن است به جای جراحی شیمی درمانی دریافت کند. ممکن است قبل از عمل RPLND یا بعد از ارکیکتومی رادیکال اینگوینال استفاده شود. شیمی درمانی همچنین ممکن است برای درمان سرطانی که پس از بهبودی عود کرده است، استفاده شود.

نتیجه گیری

سرطان بیضه می‌تواند به خارج از بیضه و به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابد یا متاستاز دهد. این بیماری معمولاً افراد جوان و میانسال را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اغلب با ترکیبی از جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی با موفقیت درمان می‌شود.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

ناباروری در مردان

ناباروری

واریکوسل

تراتواسپرمی