عفونت ادراری در دوران بارداری | علل، علائم و روش‌های درمان

عفونت ادراری در دوران بارداری | علل، علائم و روش‌های درمان

عفونت ادراری (UTI) در دوران بارداری یکی از مشکلات شایع است که بسیاری از زنان با آن مواجه می‌شوند. از جمله علائم این عفونت می‌توان به درد هنگام ادرار کردن، ادرار کدر و نیاز مکرر به دفع ادرار اشاره کرد. خوشبختانه پزشک می‌تواند با تجویز آنتی‌بیوتیک‌های ایمن، این عفونت را در دوران بارداری به ‌طور مؤثر درمان کند. رعایت بهداشت و مراجعه به موقع به پزشک نقش مهمی در پیشگیری از عوارض احتمالی برای مادر و جنین دارد.

بارداری خطر ابتلا به عفونت‌های ادراری را افزایش می‌دهد. به‌ ویژه در هفته‌های 6 تا 24 بارداری، رشد رحم باعث فشار بر مثانه و کاهش جریان ادرار می‌شود که محیط مناسبی برای رشد باکتری‌ها ایجاد می‌کند. همچنین، بارداری سیستم ایمنی بدن را کمی تضعیف می‌کند، و این موضوع احتمال ابتلا به عفونت، از جمله UTI را افزایش می‌دهد

انواع عفونت‌های ادراری

چند نوع عفونت ادراری ممکن است سیستم شما را درگیر کند:

باکتریوری بدون علامت (Asymptomatic bacteriuria – ASB):

معمولاً باکتری‌های موجود در بدن قبل از بارداری باعث این عفونت می‌شوند و چون علائم ندارد، پزشکان معمولاً از طریق آزمایش ادرار در اولین ویزیت بارداری آن را بررسی می‌کنند.

ورم مجاری ادراری (Urethritis):

این نوع عفونت مجرای ادراری را درگیر می‌کند.

سیستیت (Cystitis):

عفونت مثانه که محل نگهداری ادرار است.

پیلونفریت (Pyelonephritis):

عفونت کلیه‌ها که می‌تواند جدی‌تر باشد و نیاز به درمان فوری دارد.

علائم عفونت ادراری در بارداری

شایع‌ترین علائم عفونت ادراری در بارداری شامل:

• درد هنگام ادرار (دیسوریا)
• خون در ادرار
• ادرار کدر یا با رنگ غیرطبیعی و بوی شدید
• بی‌اختیاری ادرار
• نیاز مکرر و فوری به دفع ادرار
• درد هنگام رابطه جنسی

علائم کمتر شایع اما مهم:

• تب (بالاتر از 37.77 درجه سانتی‌گراد)
• لرز
• تغییرات ذهنی یا سردرگمی
• استفراغ
• درد پهلو (درد کلیه‌ها)

حتی اگر این علائم کمتر شایع هستند، بسیار مهم است که هر یک از این علائم را به پزشک خود اطلاع دهید تا درمان به موقع انجام شود.

علت عفونت ادراری در بارداری

شایع‌ترین علت عفونت ادراری در دوران بارداری همان باکتری‌ای است که خارج از بارداری نیز باعث UTI می‌شود: اشریشیا کلی (E. coli). این باکتری 80 تا 90 درصد عفونت‌های ادراری بارداری را ایجاد می‌کند. E. coli معمولاً در مدفوع یافت می‌شود و می‌تواند به راحتی وارد مجرای ادراری شود.

روش اشتباه تمیز کردن از پشت به جلو می‌تواند باکتری E. coli را به مجرای ادراری منتقل کند.

سایر باکتری‌هایی که می‌توانند باعث UTI شوند عبارتند از:

• پروتئوس میرابیلیس
• کلبسیلا پنومونیه
• استرپتوکوک گروه B
• استافیلوکوکوس ساپروفیتیکوس

عوارض عفونت ادراری در بارداری

عفونت مثانه در زنان باردار بیشتر از سایر افراد به کلیه‌ها منتقل می‌شود و می‌تواند عوارض جدی برای مادر و جنین ایجاد کند.

وجود باکتری در ادرار، حتی بدون علائم، با پره‌اکلامپسی مرتبط است؛ این وضعیت باعث فشار خون بالا و تأثیر روی کبد، کلیه و مغز می‌شود و در صورت عدم درمان می‌تواند خطرناک باشد.

عفونت کلیه ممکن است باعث سپسیس، مشکلات فشار خون و آسیب کلیوی شود.

خطر عفونت ادراری برای جنین

اگر باکتری در ادرار یا کلیه‌ها وجود داشته باشد، جنین در معرض خطر زایمان زودرس یا وزن کم هنگام تولد قرار دارد. بهترین راه برای کاهش ریسک، حضور منظم در ویزیت‌های قبل از زایمان است.

تشخیص عفونت ادراری در دوران بارداری

پزشک از دو روش اصلی برای تشخیص UTI استفاده می‌کند:

آزمایش ادرار (Urin analysis):

این آزمایش وجود گلبول‌های سفید، گلبول‌های قرمز و باکتری‌ها را در ادرار بررسی می‌کند. افزایش تعداد گلبول‌ها می‌تواند نشانه عفونت باشد.

کشت ادرار (Urine culture):

در این آزمایش نوع باکتری موجود در ادرار مشخص می‌شود. دانستن نوع باکتری به پزشک کمک می‌کند بهترین درمان را تجویز کند.

نمونه‌گیری در منزل برای تشخیص عفونت ادراری در دوران بارداری

در دوران بارداری، تشخیص زودهنگام عفونت ادراری (UTI) اهمیت زیادی دارد، زیرا این عفونت در صورت درمان‌نشدن می‌تواند باعث عوارضی مانند زایمان زودرس یا عفونت کلیه شود. اگر دچار علائمی مانند سوزش ادرار، ادرار تیره، درد پایین شکم یا تب هستید، بهتر است هرچه سریع‌تر آزمایش ادرار انجام دهید.

برای راحتی و صرفه‌جویی در زمان، می‌توانید از خدمات نمونه‌گیری در منزل  استفاده کنید. در این سرویس، کارشناسان مجرب آزمایشگاه آوستا با رعایت کامل پروتکل‌های بهداشتی به محل شما مراجعه کرده و نمونه ادرار، خون یا سایر تست‌های بارداری را به‌صورت ایمن و استاندارد جمع‌آوری می‌کنند.

با استفاده از خدمات نمونه‌گیری در منزل، دیگر نیازی به حضور در آزمایشگاه نیست. این روش مخصوصاً برای مادران باردار که نیاز به آرامش و جلوگیری از قرارگیری در محیط‌های شلوغ دارند، بسیار ایده‌آل است. نتایج آزمایش نیز در کوتاه‌ترین زمان به‌صورت آنلاین در اختیار شما قرار می‌گیرد تا بتوانید در سریع‌ترین زمان با پزشک خود مشورت کنید.

رعایت بهداشت فردی، مصرف مایعات کافی و انجام منظم آزمایش‌های بارداری می‌تواند از بروز عفونت ادراری پیشگیری کند. در صورت نیاز به انجام تست در منزل، کافی است همین حالا درخواست نمونه‌گیری در منزل خود را ثبت کنید تا تیم ما در سریع‌ترین زمان در کنار شما باشند.

شرایط پیش از آزمایش

برای انجام آزمایش عفونت ادراری در بارداری، بهتر است از اولین ادرار صبحگاهی نمونه‌گیری شود. اما نیازی به ناشتا بودن نیست. پیش از نمونه‌برداری، ناحیه تناسلی را به خوبی بشویید و خشک کنید و سپس بخش اول ادرار را دور بریزید و بخش میانی را در ظرف مخصوص استریل جمع‌آوری کنید.

زمان مراجعه به پزشک

در صورت مشاهده علائم عفونت ادراری، فوراً به پزشک مراجعه کنید. در صورت وجود علائم زیر که ممکن است نشان‌دهنده پیشرفت عفونت به کلیه‌ها باشد، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید:

• تب
• درد کمر
• لرز
• تهوع یا استفراغ

درمان عفونت ادراری در بارداری

عفونت‌های ادراری نیاز به آنتی‌بیوتیک دارند. پزشک دارویی ایمن و مؤثر برای مادر و جنین تجویز خواهد کرد. معمولاً درمان بین 3 تا 7 روز طول می‌کشد.

درمان خانگی عفونت ادراری در بارداری

هیچ درمان خانگی تضمینی برای از بین بردن عفونت ادراری وجود ندارد. اگر درمان نشود، عفونت می‌تواند به کلیه‌ها برسد و جدی شود. بنابراین در صورت مشاهده علائم، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

چه زمانی پس از شروع درمان علائم کاهش می‌یابد؟

با مصرف دارو طبق دستور پزشک، معمولاً علائم تا روز سوم کاهش می‌یابد. با این حال، حتماً دوره کامل دارو را تمام کنید. اگر علائم ادامه داشت، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

پیشگیری از عفونت ادراری در بارداری

اگرچه امکان وقوع عفونت ادراری حتی با رعایت کامل نکات بهداشتی وجود دارد، اما با رعایت توصیه‌های زیر می‌توانید ریسک آن را کاهش دهید:

کارهایی که باید انجام دهید:

• مصرف مایعات کافی (6 تا 8 لیوان در روز)، به ویژه آب و آب کرن‌بری بدون شکر.
• ادرار کردن قبل و بعد از رابطه جنسی.
• ادرار کردن به محض احساس نیاز و خالی کردن کامل مثانه.
• مشورت با پزشک درباره ویتامین‌ها و مکمل‌های بارداری قبل از مصرف. برای پیشگیری از UTI، معمولاً مصرف 250 تا 500 میلی‌گرم ویتامین C، 25000 تا 50000 واحد ویتامین A (بتاکاروتن) و 30 تا 50 میلی‌گرم روی روزانه توصیه می‌شود.
• تمیز نگه داشتن ناحیه تناسلی و تمیز کردن از جلو به عقب.
• تعویض روزانه لباس زیر و استفاده از لباس زیر نخی.

کارهایی که نباید انجام دهید:

• طولانی حمام کردن بیش از 30 دقیقه و بیشتر از دو بار در روز.
• استفاده مداوم از شلوار تنگ، لگ یا جوراب شلواری.
• استفاده از صابون‌های قوی یا معطر، دوش واژینال یا اسپری‌های بهداشتی زنانه

نتیجه گیری

عفونت ادراری در دوران بارداری یکی از مشکلات شایع اما قابل‌درمان است. تشخیص زودهنگام، مراجعه به پزشک و مصرف داروهای ایمن در کنار رعایت بهداشت فردی، می‌تواند از بروز عوارض جدی برای مادر و جنین جلوگیری کند. نوشیدن مایعات کافی، تخلیه منظم مثانه و انجام آزمایش‌های دوره‌ای در بارداری از مهم‌ترین روش‌های پیشگیری محسوب می‌شوند. اگر دچار علائم مشکوک هستید، در اولین فرصت با پزشک یا آزمایشگاه معتبر مشورت کنید تا از سلامت خود و جنین اطمینان حاصل کنید.

مطالب مشابه:

رحم رتروورسه چیست؟ عوارض، علائم، علل و روش‌های درمان

ریزترین علائم بارداری | علائم روزهای اول بارداری

کم ‌خونی در بارداری: علت‌ها، علائم و راه‌های درمان

سه ماهه سوم بارداری

منبع: my.clevelandclinic – pregnancybirthbaby

نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا

نحوه ملاقات

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

موقعیت آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا روی نقشه تهران

آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا در تهران، واقع در خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان، آماده ارائه خدمات آزمایشگاهی تخصصی به ساکنین منطقه ۶ تهران و سایر نقاط شهر است.
این مرکز با استفاده از تجهیزات مدرن، دقت، سرعت و رضایت بیماران را در اولویت قرار داده است.