علت قاعدگی نامنظم چیست؟

علت قاعدگی نامنظم چیست؟

اکثر زنان قاعدگی هایی دارند که بین 4 تا 7 روز طول می‌کشند و چرخه آن‌ها به طور معمول هر 28 روز یک بار اتفاق می‌افتد. با این حال، طول چرخه طبیعی می‌تواند بین 21 تا 35 روز متغیر باشد و میانگین آن حدود 29 روز است.

گاهی اوقات پریود شما ممکن است نامنظم شود؛ به این وضعیت قاعدگی نامنظم یا Irregular Periods گفته می‌شود. عوامل مختلفی می‌توانند باعث نامنظمی قاعدگی شوند، از جمله تغییرات هورمونی، استرس، بیماری‌های خاص، مصرف دارو و عوامل سبک زندگی.

نمونه‌هایی از قاعدگی نامنظم

یک چرخه هنوز هم می‌تواند «طبیعی» باشد حتی اگر کمی از ماهی به ماه دیگر تفاوت داشته باشد. نمونه‌هایی از پریود نامنظم شامل موارد زیر است:

• فاصله بین پریود کمتر از 21 روز یا بیشتر از 35 روز
• عدم شروع پریود به مدت سه دوره متوالی یا بیشتر
• خونریزی بسیار شدید یا بسیار سبک نسبت به معمول
• طولانی شدن پریود بیش از 7 روز
• تغییر طول چرخه بیش از 9 روز (مثلاً یک چرخه 28 روزه، چرخه بعدی 37 روزه و چرخه بعدی 29 روزه)
• پریود همراه با درد شدید، گرفتگی، تهوع یا استفراغ
• خونریزی بین پریودها، بعد از یائسگی یا پس از رابطه جنسی
• استفاده از چندین نوار بهداشتی یا تامپون در عرض یک ساعت

تغییرات جزئی در طول چرخه یا شدت خونریزی معمولاً طبیعی هستند و نیاز نیست چرخه دقیقاً قابل پیش‌بینی باشد.

شرایط مرتبط با قاعدگی نامنظم

آمنوره (Amenorrhea): توقف کامل پریودها. اگر پریود شما بیش از 90 روز متوقف شود و باردار، شیرده یا یائسه نباشید، غیرطبیعی است.

الیگو منوره (Oligomenorrhea): پریودهای کم‌تعداد یا فاصله طولانی بین چرخه‌ها (مثلاً بیش از 35 روز یا 6 تا 8 پریود در سال).

دیسمنوره (Dysmenorrhea): درد و گرفتگی شدید هنگام پریود. مقداری ناراحتی در طول چرخه طبیعی است.

خونریزی غیرطبیعی رحمی: شامل خونریزی بین پریودها، طولانی شدن خونریزی یا خونریزی بسیار شدید.

علت قاعدگی نامنظم چیست؟

شرایط پزشکی مرتبط

اندومتریوز: رشد بافت اندومتر خارج از رحم که باعث خونریزی غیرطبیعی و درد شدید می‌شود.

عفونت لگن (PID): عفونت باکتریایی سیستم تناسلی که معمولاً ناشی از بیماری‌های مقاربتی درمان نشده است.

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS): تولید بیش از حد هورمون‌های مردانه (آندروژن) که مانع یا تأخیر در تخمک‌گذاری شده و باعث نامنظمی پریود می‌شود.

نارسایی اولیه تخمدان: کاهش عملکرد تخمدان‌ها در زنان زیر 40 سال که باعث پریود نامنظم یا قطع کامل آن می‌شود.

اختلالات تیروئید یا غده هیپوفیز: کم‌کاری یا پرکاری تیروئید و سایر اختلالات هورمونی باعث تغییر در چرخه پریود می‌شوند.

اختلالات خونریزی: مشکلات خونریزی یا انعقاد خون می‌تواند باعث خونریزی شدید قاعدگی شود.

سرطان رحم یا تخمدان: برخی از انواع سرطان می‌توانند موجب خونریزی شدید یا قطع پریود شوند.

عوامل سبک زندگی

• استرس شدید
• افزایش یا کاهش وزن قابل توجه
• ورزش شدید و کاهش چربی بدن (مانند دوندگان مسافت طولانی، رقاصان یا ژیمناست‌ها)
• ابتلا به بیماری‌های ویروسی یا سایر بیماری‌ها

سایر علل

• قرص‌های ضدبارداری: تغییر در مصرف یا قطع آن‌ها می‌تواند تا 6 ماه باعث نامنظمی پریود شود.
• داروها: مانند استروئیدها یا رقیق‌کننده‌های خون
• سقط جنین یا بارداری خارج از رحم
• جراحی، ایجاد اسکار یا انسداد در رحم، تخمدان یا لوله‌های فالوپ

تشخیص و آزمایش‌ های قاعدگی نامنظم

اگر تغییراتی در چرخه قاعدگی خود مشاهده کردید، بهتر است ثبت روزهای شروع و پایان پریود، شدت خونریزی، درد یا لخته‌های خون را یادداشت کنید. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا علت مشکلات شما را بهتر بررسی کند.

برای تشخیص، پزشک درباره سابقه پزشکی و چرخه قاعدگی شما سوال می‌کند و معاینه فیزیکی شامل معاینه لگن انجام می‌دهد. همچنین ممکن است برخی آزمایش‌ها و روش‌های تشخیصی مانند موارد زیر را تجویز کند:

1. آزمایش خون

بررسی هورمون‌ها: شامل FSH، LH، استرادیول، پرولاکتین، تستوسترون و پروژسترون برای تشخیص مشکلات تخمدان یا عدم تعادل هورمونی.

آزمایش عملکرد تیروئید (TSH، T3، T4): کم‌کاری یا پرکاری تیروئید یکی از علل شایع پریود نامنظم است.

بررسی کم‌خونی (CBC): برای تشخیص کم‌خونی ناشی از خونریزی‌های شدید یا مکرر.

آزمایش قند خون و انسولین: جهت بررسی مقاومت به انسولین و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS).

2. سونوگرافی لگن

تشخیص کیست‌های تخمدانی، فیبروم رحم، پولیپ یا سایر ناهنجاری‌های رحمی که می‌توانند باعث خونریزی غیرطبیعی شوند.

3. بیوپسی اندومتر

نمونه‌برداری از بافت داخلی رحم برای بررسی سلول‌های غیرطبیعی، اندومتریوز یا تغییرات پیش‌سرطانی.

4. هیستروسکوپی

روشی برای مشاهده مستقیم داخل رحم که به پزشک کمک می‌کند علل خونریزی غیرطبیعی مانند پولیپ یا چسبندگی‌های رحمی را تشخیص دهد.

5. لاپاراسکوپی

در مواردی که اندومتریوز یا مشکلات لگنی مشکوک باشد، از لاپاراسکوپی استفاده می‌شود.

6. تست‌های اختصاصی

بررسی ذخیره تخمدان (AMH): برای ارزیابی توانایی تخمدان در تخمک‌گذاری، به‌ویژه در زنان جوان با پریود نامنظم.

آزمایش‌های انعقادی: در صورت خونریزی‌های شدید و طولانی برای بررسی اختلالات خونی.

درمان قاعدگی نامنظم

درمان دارویی

داروها معمولاً اولین گزینه درمان هستند. برخی داروهای رایج شامل:

قرص‌های هورمونی ضدبارداری: برای کنترل خونریزی شدید یا نامنظم ناشی از PCOS، فیبروم، اندومتریوز یا سایر اختلالات هورمونی. این داروها چرخه قاعدگی را منظم می‌کنند و می‌توانند به شکل قرص، حلقه واژینال، تزریق یا IUD مصرف شوند.

ترانکسامیک اسید: برای کنترل خونریزی شدید قاعدگی

مسکن‌ها: برای کاهش درد و گرفتگی می‌توان از داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن استفاده کرد

هورمون‌درمانی: برای نامنظمی پریود در دوران پیش از یائسگی و کاهش علائم یائسگی مانند خشکی واژن و گرگرفتگی

آنتی‌بیوتیک‌ها: در صورت وجود عفونت

هورمون‌های آزادکننده گنادوتروپین: برای کاهش سایز فیبروم‌ها و کنترل خونریزی، اما باعث توقف موقت پریود می‌شوند

درمان جراحی

در برخی شرایط، بسته به سن و تمایل به بارداری آینده، ممکن است نیاز به جراحی باشد:

آبلیشن اندومتر: از بین بردن بافت داخلی رحم برای کاهش خونریزی

میومکتومی: برداشتن فیبروم‌های رحمی

آمبولیزاسیون شریان رحمی: قطع جریان خون به رحم برای کنترل فیبروم

هیسترکتومی: در موارد شدید، برداشتن رحم به عنوان آخرین راهکار

پیشگیری از قاعدگی نامنظم

برای کاهش خطر نامنظمی قاعدگی، می‌توانید:

• سبک زندگی سالم داشته باشید: ورزش منظم و تغذیه مناسب
• استراحت کافی و کاهش استرس
• از تمرینات شدید طولانی مدت پرهیز کنید
• مصرف داروها و روش‌های پیشگیری از بارداری را طبق دستور پزشک ادامه دهید
• هر 4 تا 6 ساعت نوار بهداشتی یا تامپون را تعویض کنید
• به طور منظم به متخصص زنان و پزشک عمومی مراجعه کنید

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

با پزشک تماس بگیرید اگر:

• درد شدید قاعدگی یا بین پریودها
• خونریزی غیرطبیعی (خیس شدن پد یا تامپون در عرض یک ساعت) یا وجود لخته‌های بزرگ
• ترشحات بدبو
• پریود طولانی‌تر از 7 روز
• خونریزی بین پریودها یا بعد از یائسگی
• پریودهای بسیار نامنظم بعد از سابقه منظم
• تهوع یا استفراغ در طول پریود
• علائم سندرم شوک سمی مانند تب، استفراغ، اسهال، غش یا سرگیجه
• همچنین اگر احتمال بارداری دارید، با پزشک مشورت کنید.

سوالات متداول

آیا دو ماه عقب افتادن پریود طبیعی است؟

گاهی یک یا دو پریود عقب افتادن طبیعی است، اما اگر سه ماه یا بیشتر متوالی پریود شما رخ ندهد یا علائم غیرطبیعی داشته باشید، باید به پزشک مراجعه کنید.

چه مقدار تأخیر در پریود طبیعی است؟

تغییرات جزئی معمولاً طبیعی هستند، اما اگر تغییرات ناگهانی در طول چرخه یا مدت زمان پریود رخ دهد، بهتر است بررسی شود.

چه زمانی قاعدگی نامنظم شایع‌تر است؟

شروع اولین پریود (9 تا 14 سالگی)

دوران پیش از یائسگی (حدود 50 سالگی)

آیا باید نگران قاعدگی نامنظم باشم؟

در بسیاری از موارد، قاعدگی نامنظم نگران‌کننده نیست و تغییرات جزئی طبیعی است. اما در صورت درد شدید یا مشکلات دیگر، پزشک می‌تواند درمان مناسب را توصیه کند.

نتیجه گیری

قاعدگی نامنظم می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد. اکثر این مشکلات جدی نیستند و با دارو قابل درمان هستند. با این حال، تغییرات شدید یا درد غیرمعمول را جدی بگیرید و آن را با پزشک خود در میان بگذارید.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

ریزش مو در اختلالات هورمونی

آیا فیبروم رحم باعث ناباروری می شود؟

کاندیدیازیس

فیبروکیستیک پستان

منبع: my.clevelandclinic