لنفوم سلول T

لنفوم سلول T

لنفوم سلول T، لنفوم سرطانی است که در لنفوسیت‌ها، نوعی گلبول سفید سیستم ایمنی بدن، ایجاد می‌شود و شایع‌ترین نوع سرطان خون است. این بیماری بسته به نوع خاص لنفوسیت درگیر، شامل لنفوم هوچکین و لنفوم غیر هوچکین می‌شود.

لنفوم غیر هوچکین را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد:

• لنفوم سلول B
• لنفوم سلول T

بنا به اظهارات انجمن سرطان آمریکا، کمتر از 15 درصد از کل لنفوم‌های غیر هوچکین، لنفوم سلول T هستند که به اشکال مختلفی وجود دارد.

انواع لنفوم سلول T

یکی از انواع لنفوم سلول T، لنفوم پوستی سلول T (CTCL) است. CTCL عمدتاً پوست را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما می‌تواند غدد لنفاوی، خون و اندام‌های داخلی را نیز درگیر کند.

دو نوع اصلی CTCL عبارتند از:

مایکوزیس فونگوئیدس: این بیماری باعث ایجاد ضایعات متنوعی می‌شود که به راحتی با سایر بیماری‌های پوستی مانند درماتیت، اگزما یا پسوریازیس اشتباه گرفته می‌شوند.

سندرم سزاری: این نوع پیشرفته‌ای از میکوزیس فونگوئیدس است که خون را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد و می‌تواند به غدد لنفاوی و اندام‌های داخلی گسترش یابد.

سایر لنفوم‌های سلول T

1) لنفوم آنژیوایمونوبلاستیک: این لنفوم تمایل به تهاجمی بودن دارد.

2) لنفوم سلول بزرگ آناپلاستیک (ALCL): این لنفوم شامل سه زیرگروه است. می‌تواند پوست، غدد لنفاوی و سایر اندام‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

3) لنفوم/لوسمی لنفوبلاستیک T پیش‌ساز: می‌تواند در تیموس ایجاد شود و ممکن است در ناحیه بین ریه‌ها رشد کند.

4) لنفوم سلول T محیطی – نامشخص: این گروهی از بیماری‌ها است که با سایر زیرگروه‌های بالا مطابقت ندارند.

انواع نادر لنفوم سلول T

این موارد عبارتند از:

• لنفوم کشنده طبیعی/لنفوم سلول T خارج گره‌ای، نوع بینی
• لنفوم سلول T روده‌ای مرتبط با انتروپاتی (EATL)
• لوسمی/لنفوم سلول T بزرگسالان
• لنفوم لنفوبلاستیک
• لنفوم لنفوپلاسماسیتیک (LPL)

علت لنفوم سلول T

چند عامل وجود دارد که می‌تواند افراد را بیشتر در معرض خطر ابتلا به لنفوم غیر هوچکین قرار دهد. این عوامل عبارتند از:

• سن (50 سال و بالاتر)
• جنسیت (بیشتر در مردان یافت می‌شود)
• سیستم ایمنی ضعیف
• عفونت‌ها، مانند عفونت‌های ناشی از ویروس HTLV-1 یا ویروس اپشتین بار (EBV)

علائم لنفوم سلول T

ممکن است در مراحل اولیه هیچ علامتی از بیماری وجود نداشته باشد. علائم بسته به نوع خاص بیماری متفاوت است.

برخی از علائم و نشانه‌های میکوزیس فونگوئید:

• لکه‌های پوستی صاف و پوسته پوسته.
• پلاک‌های ضخیم و برجسته.
• تومورهایی که ممکن است به زخم تبدیل شوند یا نشوند.
• خارش.

علائم و نشانه‌های سندرم سزاری:

• بثورات قرمز و خارش‌دار که بیشتر بدن و شاید پلک‌ها را می‌پوشاند.
• تغییر به ناخن و مو
• بزرگ شدن غدد لنفاوی
• ادم یا تورم

سایر علائم احتمالی لنفوم سلول T

همه اشکال لنفوم سلول T باعث ایجاد علائم روی پوست نمی‌شوند. در اینجا موارد دیگری وجود دارد که باید به آنها توجه شود.

• خونریزی یا کبودی آسان.
• عفونت‌های مکرر.
• تب یا لرز بدون علت شناخته شده.
• خستگی.
• درد مداوم شکم در سمت چپ به دلیل تورم طحال.
• احساس پری شکم.
• تکرر ادرار.
• یبوست.

تشخیص

هنگام تشخیص لنفوم سلول T، پزشک احتمالاً از قسمتی از بافت که غیرطبیعی است، مانند یک غده لنفاوی متورم، بیوپسی می‌گیرد.
بافت برداشته شده و سپس از طریق آزمایش‌هایی بررسی می‌شود تا نوع لنفوم مشخص شود.

راه دیگر برای تشخیص لنفوم سلول T، آزمایش خون است که تعداد سلول‌های خونی را اندازه‌گیری می‌کند. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا نوع لنفوم را تشخیص دهد – به ویژه در مورد مایکوزیس فونگوئیدس و سندرم سزاری.

مرحله‌بندی

پس از تعیین نوع لنفوم، آزمایش‌های دیگری برای تعیین مرحله آن انجام می شود. این کار از طریق سی‌تی‌اسکن و اسکن PET انجام می‌شود. همچنین در مواردی که کودکان مبتلا به لنفوم تشخیص داده شده‌اند، ممکن است اسکن MRI انجام شود.

روش‌های درمانی لنفوم سلول T

برنامه درمانی به نوع لنفوم سلول T و میزان پیشرفت آن بستگی دارد.
مایکوزیس فونگوئیدس و سندرم سزاری ممکن است شامل درمان مستقیم روی پوست و همچنین درمان سیستمیک باشند.

درمان‌های پوستی

برخی پمادها، کرم‌ها و ژل‌ها را می‌توان مستقیماً روی پوست اعمال کرد تا علائم را کنترل کرده و حتی سلول‌های سرطانی را از بین ببرد. برخی از این درمان‌های موضعی عبارتند از:

رتینوئیدها (داروهای مشتق شده از ویتامین A): عوارض جانبی احتمالی عبارتند از: خارش، سوزش و حساسیت به نور خورشید. قابل ذکر است، رتینوئیدها نباید در دوران بارداری استفاده شوند.

کورتیکواستروئیدها: استفاده طولانی مدت از کورتیکواستروئیدهای موضعی می‌تواند منجر به نازک شدن پوست شود.

شیمی درمانی موضعی: عوارض جانبی شیمی درمانی موضعی ممکن است شامل قرمزی و تورم باشد. همچنین می‌تواند خطر ابتلا به انواع دیگر سرطان را افزایش دهد. با این حال، شیمی درمانی موضعی معمولاً عوارض جانبی کمتری نسبت به شیمی درمانی خوراکی یا داخل وریدی دارد.

درمان‌های سیستمیک

داروهای مورد استفاده برای لنفوم‌های سلول T شامل قرص، تزریق و داروهای داخل وریدی است. درمان‌های هدفمند و داروهای شیمی‌درمانی اغلب برای حداکثر تأثیر با هم ترکیب می‌شوند. درمان‌های سیستمیک ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ترکیبی از شیمی‌درمانی به نام CHOP که شامل سیکلوفسفامید، هیدروکسی دوکسوروبیسین، وینکریستین و پردنیزون است.
• داروهای شیمی‌درمانی جدیدتر، مانند پرالاترکسات (فولوتین).
• داروهای هدفمند، مانند بورتزومیب (ولکاد)، بلینوستات (بلئوداک) یا رومیدپسین (ایستوداکس).
• داروهای ایمونوتراپی، مانند آلمتوزوماب (کامپات) و دنیلوکین دیفتیتوکس (اونتاک).
• در موارد پیشرفته، ممکن است تا 2 سال به شیمی‌درمانی نگهدارنده نیاز باشد.

نوردرمانی

نور UVA و UVB می‌توانند سلول‌های سرطانی روی پوست را از بین ببرند. نوردرمانی معمولاً چندین بار در هفته با استفاده از لامپ‌های مخصوص انجام می‌شود. درمان با نور UVA با داروهایی به نام پسورالن ترکیب می‌شود. نور UVA پسورالن‌ها را فعال می‌کند تا سلول‌های سرطانی را از بین ببرد.
عوارض جانبی شامل حالت تهوع و حساسیت پوست و چشم است. نور UV می‌تواند خطر ابتلا به سرطان‌های دیگر را در مراحل بعدی زندگی افزایش دهد.

پرتودرمانی

پرتودرمانی از ذرات رادیواکتیو برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. پرتوها را می‌توان به پوست آسیب‌دیده هدایت کرد تا اندام‌های داخلی تحت تأثیر قرار نگیرند. پرتودرمانی ممکن است باعث سوزش و خستگی موقت پوست شود.

فتوفرزیس برون اندامی

این روش برای درمان مایکوزیس فونگوئیدس یا سندرم سزاری استفاده می‌شود. در یک روش ۲ روزه، خون برداشته شده و با نور فرابنفش و داروهایی که در معرض نور فعال می‌شوند و سلول‌های سرطانی را از بین می‌برند، درمان می‌شود. پس از درمان خون، به بدن بازگردانده می‌شود.

پیوند سلول‌های بنیادی

پیوند سلول‌های بنیادی زمانی است که مغز استخوان بیمار با مغز استخوان یک اهداکننده سالم جایگزین می‌شود. قبل از این روش، فرد برای سرکوب مغز استخوان سرطانی به شیمی‌درمانی نیاز خواهد داشت.

پیشگیری

لنفوم سلول T به طور کلی می تواند لنفوسیت ها را در سیستم ایمنی بدن تحت تاثیر قرار دهد. برای پیشگیری از این بیماری می توانید از برخی عوامل خطر اجتناب کنید، که عبارتند از: قرار گرفتن در معرض مواد سرطان‌زا یا ابتلا به عفونت‌های خاص.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

لنفوم سلول B

لنفوم غیر هوچکین (NHL)

تفاوت لوسمی و لنفوم

‎لنفوم هوچکین