اکلامپسی چیست؟ علائم و تشخیص

اکلامپسی چیست؟ علائم و تشخیص

اکلامپسی (Eclampsia) مرحله شدید پره‌اکلامپسی است. پره‌اکلامپسی یک اختلال بارداری است که در آن فرد باردار، فشار خون بالا و پروتئین در ادرار خود دارد. این اختلال زمانی است که فرد مبتلا به پره‌اکلامپسی در دوران بارداری دچار تشنج می‌شود. تشنج‌ها دوره‌هایی از لرزش، گیجی و عدم تعادل ناشی از فعالیت غیرطبیعی مغز هستند.

اکلامپسی معمولاً پس از هفته بیستم بارداری رخ می‌دهد. این بیماری نادر است و کمتر از 3% از افراد مبتلا به پره‌اکلامپسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اکلامپسی می‌تواند در دوران بارداری عوارضی ایجاد کند که نیاز به مراقبت‌های پزشکی اورژانسی دارد.

تفاوت بین پره‌اکلامپسی و اکلامپسی چیست؟

Eclampsia نوع شدیدی از پره‌اکلامپسی است که باعث تشنج می‌شود. این تشنج‌ها می‌توانند باعث گیجی و عدم تعادل شوند یا زن باردار را به کما ببرند. در برخی موارد، می‌تواند منجر به سکته مغزی یا مرگ شود. در بیشتر موارد، پره‌اکلامپسی قبل از پیشرفت به اکلامپسی کنترل می‌شود. متخصص زنان و زایمان فرد را در طول دوران بارداری از نزدیک تحت نظر خواهد داشت و ممکن است داروهایی تجویز کند. در هر دو بیماری، تنها درمان، زایمان نوزاد است.

عوامل خطر اکلامپسی چیست؟

بزرگترین عامل خطر Eclampsia، پره‌اکلامپسی است. اکثر افراد مبتلا به پره‌اکلامپسی به اکلامپسی مبتلا نمی‌شوند. همچنین اگر موارد زیر ایجاد شود، ممکن است فرد در معرض خطر بیشتری برای Eclampsia باشد:

• بارداری چندقلو
• بیماری خودایمنی
• رژیم غذایی نامناسب یا چاقی (BMI بیش از 30).
• دیابت، فشار خون بالا یا بیماری کلیوی
• سن کمتر از 17 سال یا بیشتر از 35 سال
• اولین بارداری
• سابقه خانوادگی یا شخصی پره اکلامپسی یا اکلامپسی.

با این حال، ممکن است فرد هیچ عامل خطری نداشته باشد.

علائم اکلامپسی چیست؟

بسیاری از افراد قبل از تشنج ناشی از Eclampsia، علائم هشدار دهنده ای دارند. برخی از این علائم عبارتند از:

• سردرد شدید.
• مشکل در تنفس.
• حالت تهوع یا استفراغ.
• مشکل در ادرار کردن یا عدم ادرار مکرر.
• درد شکم (به خصوص در سمت راست بالا).
• تاری دید، دوبینی یا عدم بینایی.
• تورم دست ها، صورت یا مچ پا.

شایع ترین علائم اکلامپسی:

• تشنج.
• پریشانی یا گیجی شدید.
• عدم هوشیاری.
• علت اکلامپسی

Eclampsia معمولاً بر اثر پره‌اکلامپسی ایجاد می شود. فشار خون بالا (ناشی از پره‌اکلامپسی) به رگ های خونی فشار می آورد که ممکن است در مغز تورم ایجاد شود و منجر به تشنج شود.

ژنتیک و رژیم غذایی می توانند خطر ابتلا به اکلامپسی را افزایش دهند.

تشخیص و آزمایش‌ها

متخصص زنان و زایمان اکلامپسی را بر اساس وجود تشنج تشخیص می‌دهد. آنها معاینه، آزمایش خون و نظارت منظم بر فشار خون انجام می‌دهند. آنها همچنین آزمایش ادرار را برای بررسی افزایش پروتئین در ادرار تجویز می‌کنند.

مهم‌ترین آزمایشات تکمیلی در اکلامپسی:

۱. آزمایشات بیوشیمیایی پایه:

برای ارزیابی عملکرد کلیه و الکترولیت‌ها:

BUN و کراتینین: بررسی عملکرد کلیوی.

الکترولیت‌ها (Na, K, Cl, Ca, Mg): اختلالات الکترولیتی رایج است.

اسید اوریک: اغلب در پره‌اکلامپسی/اکلامپسی بالا می‌رود.

برای بررسی عملکرد کبد:

AST، ALT: افزایش آن‌ها نشان‌دهنده درگیری کبدی است.

LDH: افزایش آن با همولیز و آسیب بافتی مرتبط است.

بیلی‌روبین (توتال و دایرکت): بررسی همولیز یا آسیب کبدی.

۲. آزمایشات انعقادی (در شک به DIC یا HELLP):

PT، aPTT، INR: بررسی عملکرد سیستم انعقادی.

فیبرینوژن: معمولاً در DIC پایین می‌افتد.

D-dimer: در DIC یا ترومبوز بالا می‌رود.

شمارش پلاکت (Platelet Count): در اکلامپسی و HELLP ممکن است کاهش یابد.

۳. بررسی هماتولوژیک:

CBC (شامل هموگلوبین و هماتوکریت): برای بررسی کم‌خونی یا هموکنسانتره‌شدن.

Peripheral blood smear: بررسی شواهد همولیز (schistocytes) در HELLP.

Reticulocyte count: در صورت وجود همولیز بالا می‌رود.

۴. آزمایشات ادراری:

Urinalysis: بررسی پروتئینوری.

24-hour urine protein: برای اندازه‌گیری دقیق مقدار پروتئین دفع‌شده.

Urine protein/creatinine ratio (UPCR): جایگزینی سریع برای 24 ساعته.

۵. بررسی‌های نورولوژیک (در موارد شدید):

MRI یا CT Scan مغز: در صورت وجود تشنج‌های غیرقابل توضیح، افت سطح هوشیاری، شک به خونریزی مغزی یا PRES (Posterior reversible encephalopathy syndrome).

۶. ارزیابی جنین:

• NST (Non-Stress Test)
• BPP (Biophysical Profile)

سونوگرافی داپلر عروق جفت و بندناف:

• برای بررسی سلامت و کفایت خون‌رسانی به جنین

در صورت وجود علائم غیر معمول:

• ANA، Anti-dsDNA (در شک به لوپوس)
• Anti-phospholipid antibodies (در شک به سندرم آنتی‌فسفولیپید)
• کشت خون و ادرار (اگر تب یا عفونت مشکوک باشد)

پزشک جنین را تحت نظر دارد و ضربان قلب، حرکت، اندازه و سایر عوامل آن را از طریق سونوگرافی بررسی می‌کند تا مطمئن شود که بارداری را به خوبی تحمل می‌کند.

درمان اکلامپسی

بهترین درمان برای اکلامپسی، زایمان است. اگر جنین 37 هفته یا بیشتر از بارداری باشد، القای زایمان معمولاً بهترین انتخاب است. اگر مادر و جنین در وضعیت پایداری باشند، ممکن است زایمان طبیعی گزینه بهتری باشد.
پزشک ممکن است داروهایی برای اکلامپسی در دوران بارداری تجویز کند، مانند:

• داروهای ضد تشنج یا تزریق سولفات منیزیم برای جلوگیری از تشنج.
• داروهای فشار خون برای کاهش فشار خون.
• کورتیکواستروئیدها برای کمک به رشد و تقویت ریه‌های جنین.

عوارض اکلامپسی چیست؟

افراد مبتلا به این بیماری در معرض خطر بیشتری برای موارد زیر هستند:

• جدا شدن جفت.
• زایمان زودرس.
• مشکلات لخته شدن خون.
• سکته مغزی.
• مرده‌زایی.
• مرگ.

پیشگیری

درمان پره‌اکلامپسی می‌تواند خطر ابتلا به اکلامپسی را کاهش دهد. دریافت مراقبت‌های پزشکی سریع، مراجعه منظم به ویزیت‌های دوران بارداری و پیروی از یک سبک زندگی سالم نیز می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به اکلامپسی کمک کند.

نتیجه گیری

اکلامپسی نادر است اما می‌تواند در دوران بارداری بسیار جدی باشد. انجام درمان پزشکی به موقع برای پره‌اکلامپسی ممکن است از ابتلا به Eclampsia جلوگیری کند. مراجعه منظم به پزشک متخصص زنان و زایمان برای بررسی فشار خون و آزمایش خون و ادرار می‌تواند به تشخیص علائمی که منجر به اکلامپسی می‌شوند، کمک کند. در صورت مشاهده علائم اکلامپسی مانند گیجی، سردرد، تاری دید یا تشنج، به متخصص زنان و زایمان خود اطلاع دهید.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

پره اکلامپسی چیست؟

عوارض بارداری

تهوع و استفراغ بارداری

زایمان زودرس