بیماری سوزاک
بیماری سوزاک
بیماری سوزاک یک عفونت مقاربتی است که توسط باکتری نایسریا گونوره ایجاد میشود. عفونتهای مقاربتی عمدتاً از طریق ارتباط جنسی یا مایعات بدن منتقل میشوند. بیماری های مقاربتی، توسط باکتریها، انگلها و ویروسها ایجاد میشوند.
باکتری سوزاک میتواند مجرای ادرار، راست روده، دستگاه تناسلی زنان، دهان، گلو و چشم ها را مبتلا کند. اما این بیماری بیشتر در طول فعالیت جنسی واژینال، دهانی و مقعدی منتقل میشود. همچنین نوزادان ممکن است در هنگام زایمان به این بیماری مبتلا شوند که بیشتر چشمهای آنها را درگیر میکند.
پرهیز از رابطه جنسی میتواند از گسترش سوزاک جلوگیری کند. همچنین استفاده از وسایل محافظتی در حین رابطه جنسی میتواند از انتقال این بیماری جلوگیری کند. قرار گرفتن در یک رابطه متقابل تک همسری، که در آن هر دو طرف فقط با یکدیگر رابطه جنسی دارند، خطر ابتلا به عفونت را نیز محدود میکند.
علائم سوزاک
در بسیاری از افراد سوزاک هیچ علامتی ایجاد نمیکند. اما در صورت وجود علائم اغلب در نواحی دستگاه تناسلی تاثیر میگذارد، اما ممکن است در نقاط دیگری از بدن نیز رخ دهد.
علائم سوزاک در مردان عبارتند از:
- ادرار دردناک
- ترشحات چرک مانند از آلت تناسلی
- درد یا تورم در یک بیضه
علائم سوزاک در زنان عبارتند از:
- ادرار دردناک
- خونریزی واژینال بین پریودها، مانند بعد از مقاربت واژینال
- درد شکم یا لگن
نشانههای سوزاک در سایر نقاط بدن عبارتند از:
رکتوم: علائمی همچون: خارش مقعد، ترشحات چرک مانند از رکتوم، لکههای خون قرمز روشن روی دستمال توالت و فشار آوردن در حین اجابت مزاج
چشم: در صورتی که سوزاک چشم را درگیر کند میتواند علائمی مانند: درد چشم، حساسات به نور و ترشحات چرک مانند از یک یا هردو چشم ایجاد کند.
گلو: علائم عفونت سوزاک در گلو ممکن است شامل گلودرد و غدد لنفاوی متورم در گردن باشد.
مفاصل: اگر یک یا چند مفاصل مخصوصاً مفاصل آسیب دیده عفونی شوند، ممکن است گرم، قرمز، متورم و بسیار دردناک باشند، به خصوص در حین حرکت. این وضعیت به عنوان آرتریت سپتیک شناخته میشود.
زمان مراجعه به پزشک
اگر متوجه علائمی مانند احساس سوزش هنگام ادرار یا ترشحات چرک مانند از آلت تناسلی، واژن یا رکتوم خود شدید، به پزشک مراجعه کنید.
علل بیماری سوزاک
سوزاک توسط باکتری نایسریا گونوره ایجاد میشود. این بیماری اغلب در طول رابطه جنسی از جمله مقاربت دهانی، مقعدی یا واژینال از فردی به فرد دیگر منتقل میگردد.
عوامل خطر
زنان با سن 25 سال و مردانی که با همجنس خود رابطه جنسی دارند، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند.
سایر عواملی که میتواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد، عبارتند از:
- داشتن یک شریک جنسی جدید
- داشتن شریک جنسی که با دیگران هم رابطه جنسی دارد.
- رابطه جنسی با بیش از یک نفر
- داشتن سایر عفونت های مقاربتی
عوارض
عدم درمان بیماری سوزاک میتواند منجر به عوارض جدی شود که عبارتند از:
ناباروری در زنان: سوزاک میتواند به رحم و لولههای فالوپ گسترش یابد و باعث بیماری التهابی لگن PID شود. PID میتواند منجر به زخم شدن لولهها، خطر بالای بارداری و ناباروری شود. در صورت ابتلا به بیماری التهابی لگن باید فوراً درمان شود.
ناباروری در مردان: بیماری سوزاک میتواند باعث التهاب در اپیدیدیم شود، لوله پیچ خورده در بالا و پشت بیضهها که اسپرم را ذخیره و منتقل میکند. این التهاب به عنوان اپیدیدیمیت شناخته میشود و عدم درمان آن میتواند منجر به ناباروری شود.
عفونی شدن مفاصل و سایر نواحی بدن: باکتری عامل سوزاک میتواند از طریق جریان خون پخش شود و سایر قسمت های بدن از جمله مفاصل را نیز مبتلا کند. تب، بثورات پوستی، زخمهای پوستی، درد مفاصل، تورم و سفتی، علائم احتمالی این عارضه میباشد.
افزایش خطر ابتلا به HIV/AIDS: ابتلا به سوزاک فرد را مستعد ابتلا به عفونت با ویروس نقص ایمنی انسانی HIV میکند، ویروسی که منجر به ایدز میشود. افرادی که هم سوزاک و هم HIV دارند، میتوانند هر دو بیماری را با سهولت بیشتری به شریک زندگی خود منتقل کنند.
عوارض در نوزادان: نوزادانی که در حین تولد دچار سوزاک میشوند، ممکن است دچار کوری، زخم در پوست سر و عفونت شوند.
تشخیص
فهرست جامع آزمایشات تکمیلی مرتبط با سوزاک:
آزمایشات تخصصی جهت شناسایی Neisseria gonorrhoeae:
- آزمایش PCR (NAAT – Nucleic Acid Amplification Test)
- کشت باکتریایی
- اسمیر گرام (Gram Stain)
آزمایشات غربالگری عفونتهای همزمان:
- PCR یا کشت برای Chlamydia trachomatis
- HIV (آنتیبادی و آنتیژن p24)
- VDRL یا RPR برای سیفلیس
- HBsAg و HCV Ab
- آزمایش HSV در صورت وجود ضایعات تناسلی
آزمایش های عمومی:
- CBC (Complete Blood Count)
- CRP یا ESR
- آزمایش ادرار (Urinalysis)
- PCR ادرار برای سوزاک و کلامیدیا
بررسی عوارض بیماری:
- سونوگرافی لگن یا ترانسواژینال
- سونوگرافی بیضه و اپیدیدیم
- آزمایش خون و کشت در سوزاک منتشر (DGI)
- آزمایش مایع مفصلی (در آرتریت سوزاکی)
پیشگیری از سوزاک
برای کاهش خطر ابتلا به سوزاک راههای پیشگیری زیر توصیه میشوند:
- استفاده از وسایل محافظتی در حین رابطه جنسی
- محدود کردن تعداد شرکای جنسی
- اطمینان حاصل شود که شریک جنسی مبتلا به عفونتهای مقاربتی نباشد.
- غربالگری منظم بیماری سوزاک
نتیجه گیری
بیماری سوزاک یک عفونت شایع مقاربتی است. بهترین راه برای پیشگیری از سوزاک، انجام آزمایشات عفونتی یا استفاده از وسایل محافظتی در حین رابطه جنسی است. زیرا رابطه جنسی ایمن در مورد سوزاک مهم است و اغلب علائمی ایجاد نمیکند. در صورت مشاهده هرگونه علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید و آزمایشات لازم را انجام دهید. عدم درمان سوزاک میتواند آسیب طولانی مدت به سلامتی فرد وارد کند.
مطالب مشابه:
بیماری التهابی لگن PID
HIV و AIDS
عفونت کلامیدیا
آزمایش پاپ اسمیر
منابع: my.clevelandclinic ، mayoclinic
