سرخجه چیست؟
سرخجه چیست؟
سرخجه بیماری ناشی از ویروس RuV است که باعث بثورات پوستی، تب خفیف و سایر علائم می شود. این بیماری بسیار مسری است و حتی زنان باردار مبتلا به سرخجه میتوانند آن را به جنین منتقل کنند و باعث ناشنوایی و نابینایی، نقص قلبی و سایر بیماری های جدی شوند. اما سرخجه با واکسیناسیون قابل پیشگیری است.
سرخجه همچنین سرخک آلمانی یا سرخک سه روزه نامیده می شود. اگرچه باعث ایجاد بثوراتی مانند سرخک میشود، اما سرخجه به دلیل ویروسی متفاوت از سرخک رخ میدهد.
سندرم سرخجه مادرزادی چیست؟
سندرم سرخجه مادرزادی (CRS) جدیترین شکل سرخجه است. این بیماری زمانی اتفاق میافتد که یک زن باردار سرخجه را به جنین منتقل میکند. این بیماری میتواند باعث مشکلات پوستی، شنوایی، بینایی، قلبی و مغزی در نوزادان شود.
آیا سرخجه و سرخک یکی هستند؟
خیر، سرخجه و سرخک بیماری های متفاوتی هستند. هر دو باعث ایجاد بثورات پوستی میشوند، اما ویروس های مختلفی آنها را ایجاد میکنند.
سرخجه چه کسانی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
هر کسی میتواند به سرخجه مبتلا شود، اما جدیترین نوع سرخجه، سندرم سرخجه مادرزادی، نوزادانی را که از زنی که در دوران بارداری به سرخجه مبتلا بوده، متولد میشوند، تحت تأثیر قرار میدهد.
علائم سرخجه چیست؟
علامت سرخجه، بثورات پوستی است که معمولاً از صورت شروع میشود و به سایر نقاط بدن گسترش مییابد. در کودکان خردسال، بثورات اغلب اولین علامت در آنهاست. در کودکان بزرگتر و بزرگسالان، بثورات پوستی میتواند چند روز پس از شروع سایر علائم، ظاهر شود.
تا 50٪ از افراد هیچ علامتی ندارند، اما ناقل هستند و همچنان میتوانند سرخجه را به افراد دیگر منتقل کنند.
علائم سرخجه عبارتند از:
- جوش
- تب خفیف
- سرفه
- گلودرد
- آبریزش بینی
- سردرد
- چشم صورتی
- درد مفاصل
- احساس ناخوشی (کسالت)
- غدد لنفاوی متورم
چه عواملی باعث سرخجه می شود؟
علت سرخجه ویروس RuV است. ویروس ها پوسته های کوچکی با کد ژنتیکی درون خود (RNA یا DNA) هستند. آنها از “دستگاه” سلولی انسانها، حیوانات یا گیاهان برای ایجاد کپی های بیشتر از خود استفاده میکنند.
آیا سرخجه مسری است؟
بله، سرخجه مسری است – وقتی سرفه، عطسه یا سطوحی را که ویروس روی آنها است لمس میکنید، از فردی به فرد دیگر منتقل میشود. همچنین میتواند از یک زن باردار به جنین منتقل شود.
تا چه مدت به سرخجه مبتلا هستیم؟
شما حدود یک هفته قبل و یک هفته پس از ظاهر شدن بثورات پوستی، به سرخجه مبتلا هستید.
آیا بزرگسالان هم می توانند به سرخجه مبتلا شوند؟
بله، سرخجه مسری است و بزرگسالان میتوانند آن را از کودکان یا بزرگسالان دیگر بگیرند.
سرخجه در بارداری چیست؟
سرخجه در بارداری جدیترین بیماری در دوران بارداری است. به خصوص در سه ماهه اول، کودک در معرض خطر بالای سندرم سرخجه مادرزادی (CRS) قرار دارد. CRS در صورت واکسینه شدن قبل از بارداری قابل پیشگیری است.
چه چیزی باعث مثبت شدن آزمایش سرخجه در بارداری میشود؟
اگر بیمار نباشید و پزشک قبل از بارداری یا در دوران بارداری آزمایش خون برای سرخجه انجام میدهد، آنها به دنبال آنتیبادیهای سرخجه هستند. بدن شما وقتی یک عامل خارجی را پیدا میکند، آنتیبادی تولید میکند.
اگر آزمایش آنتیبادی سرخجه شما مثبت باشد، به این معنی است که یا قبلاً سرخجه گرفتهاید یا واکسن آن را تزریق کردهاید. در هر صورت، شما در برابر سرخجه مصون هستید و بعید است که در دوران بارداری به آن مبتلا شوید.
علائم سندرم سرخجه مادرزادی (CRS) چیست؟
علائم سندرم سرخجه مادرزادی در بدو تولد وجود دارند. اگر در دوران بارداری به سرخجه مبتلا شوید، نوزاد ممکن است با یک یا چند علامت CRS به دنیا بیاید، از جمله:
- کاهش بینایی ناشی از بیماری چشمی، از جمله آب مروارید و گلوکوم
- کاهش شنوایی
- نقص های قلبی
- تفاوت های عصبی (مغزی)، از جمله میکروسفالی، التهاب مغز و تفاوت های یادگیری و رفتاری
- بیماری استخوان
- تعداد کم خون (ترومبوسیتوپنی، کمخونی همولیتیک)
- بیماری تیروئید
- بزرگ شدن کبد و طحال (هپاتوسپلنومگالی).
- دیابت نوع ۱
تشخیص و آزمایش ها
برای تشخیص سرخجه، پزشک معاینه فیزیکی انجام میدهد و در صورت وجود بثورات پوستی، آن را بررسی میکند. آنها ممکن است خون، ادرار یا مخاط بینی یا گلوی شما را برای یافتن علائم سرخجه بررسی کنند.
چه آزمایشهایی برای تشخیص سرخجه تجویز می شود؟
1. آزمایشهای سرولوژیک
IgM آنتیبادی سرخجه:
نشاندهنده عفونت اخیر یا فعال است.
IgG آنتیبادی سرخجه:
مشخصکننده ایمنی قبلی یا واکسیناسیون. افزایش تیتر در دو نمونه به فاصله ۲ تا ۳ هفته نشانه عفونت حاد است.
Avidity IgG:
برای تشخیص عفونت اخیر از عفونت قدیمی، بهویژه در زنان باردار.
2. آزمایش PCR (Polymerase Chain Reaction)
- شناسایی ژنوم ویروس سرخجه در خون، ترشحات حلق یا مایع آمنیوتیک
- حساسیت و دقت بالا، بهویژه در موارد مشکوک بارداری
3. آزمایش خون کامل (CBC)
- ممکن است کاهش لنفوسیتها یا تغییرات خفیف هماتولوژیک مشاهده شود
- بیشتر جهت بررسی عوارض احتمالی انجام میشود
4. آزمایشات دوران بارداری
آمنیوسنتز همراه با PCR: برای بررسی عفونت جنین
بررسی تیتر آنتیبادی در سه ماهه اول: جهت تشخیص مواجهه حاد مادر با ویروس
5. تستهای تکمیلی در نوزاد مشکوک به CRS
- سنجش IgM اختصاصی سرخجه در خون نوزاد
- PCR ویروس در خون یا ترشحات
- معاینات تکمیلی شامل شنواییسنجی، اکوکاردیوگرافی و معاینه چشم
نتایج مثبت آزمایش سرخجه چیست؟
اگر آزمایش بینی، گلو یا ادرار شما مثبت باشد، به این معنی است که در حال حاضر به سرخجه مبتلا هستید. اگر آزمایش خون سرخجه شما مثبت باشد، به این معنی است که آنتیبادی های سرخجه را دارید. آنتیبادی ها پروتئین های خاصی هستند که می دانند چگونه عوامل خارجی، مانند ویروسها و باکتریها را شناسایی کنند.
کنترل و درمان
هیچ داروی خاصی برای درمان سرخجه وجود ندارد. معمولاً به خودی خود بهبود مییابد. میتوانید علائم را در خانه با داروهای بدون نسخه درمان کنید. پزشک ممکن است قرنطینه کردن را برای کاهش شیوع سرخجه پیشنهاد کند.
چگونه علائم سرخجه را کنترل کنم؟
بیشتر اوقات، میتوانید علائم سرخجه را در خانه با داروهای بدون نسخه، مانند استامینوفن یا داروهای سرفه و سرماخوردگی کنترل کنید. از پزشک خود در مورد بهترین راه برای درمان علائم خود سوال کنید. قبل از دادن دارو به فرزندتان برای سرخجه، با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.
سندرم سرخجه مادرزادی چگونه درمان می شود؟
روشهای درمان سندرم سرخجه مادرزادی به شدت آن بستگی دارد. برخی از شرایط با دارو یا جراحی قابل درمان هستند. اما آسیبهای دیگر می توانند دائمی باشند و تنها کنترل این بیماری، برای بهبود کیفیت زندگی امکانپذیر است.
پیشگیری
بهترین راه برای پیشگیری از سرخجه، واکسیناسیون با واکسن MMR (یا MMRV) است. راههای دیگر برای محافظت از خود در برابر سرخجه عبارتند از:
- شستشوی مرتب دست ها
- عدم اشتراک گذاری وسایل شخصی مانند لیوان یا ظروف با دیگران
- پوشاندن دهان و بینی هنگام عطسه یا سرفه
- اطلاعات کافی در هنگام سفر، در مورد شیوع بیشتر سرخجه یا سایر بیماری های عفونی
- در صورت تشکیل خانواده، حداقل یک ماه قبل از اقدام به بارداری واکسینه شوید یا برای بررسی آنتی بادی های سرخجه آزمایش انجام دهید.
در چه سنی می توان واکسن سرخجه تزریق کرد؟
بیشتر کودکان و بزرگسالان بالای ۱۲ سال می توانند در برابر سرخجه، واکسینه شوند. برخی افراد یا نیازی به دریافت واکسن ندارند.
اگر موارد زیر را دارید، به واکسن سرخجه نیاز ندارید:
- قبلاً واکسن سرخجه تزریق کرده اید.
- آزمایش خونی شما نشان دهد آنتی بادی سرخجه دارید (در برابر سرخجه مصون هستید).
کارشناسان توصیه میکنند در صورت وجود موارد زیر، واکسن سرخجه تزریق نشود:
- حساسیت به واکسن
- بارداری
- سیستم ایمنی ضعیف به دلیل HIV/AIDS، سرطان یا داروهای سرکوب کننده
- افرادی که اخیراً تزریق خون داشتند.
- افرادی که مبتلا به سل هستند.
- تزریق واکسن های دیگر در چهار هفته گذشته
عوارض سرخجه چیست؟
شایع ترین و جدی ترین عوارض سرخجه، سقط جنین و سندرم سرخجه مادرزادی (CRS) است. عوارض کمتر شایع عبارتند از:
- آرتروز
- پلاکت های پایین (ترومبوسیتوپنی)
- تورم مغز (آنسفالیت)
آیا سرخجه باعث سقط جنین می شود؟
بله، سرخجه می تواند باعث سقط جنین شود. همچنین می تواند از بدو تولد باعث ایجاد بیماری هایی مانند آب مروارید، بیماری قلبی و کم شنوایی در نوزاد شود.
تفاوت بین سرخجه، سرخک و آبله مرغان چیست؟
سرخجه، سرخک و آبله مرغان می توانند شبیه به هم به نظر برسند، زیرا همه آنها با بثورات پوستی همراه هستند. اما همه آنها بیماری های متفاوتی هستند و به دلیل ویروس های مختلف ایجاد می شوند.
سرخجه چه نوع ویروسی است؟
سرخجه یک روبیویروس از خانواده ماتوناویریده است. دستورالعمل های آن روی RNA نوشته شده است. دارای یک پوسته محافظ (کپسید) و یک پوشش است که به آن در حمله به سلول های انسانی کمک میکند.
مطالب مشابه:
