عفونت خون چیست؟ | علائم، خطرات و روش‌های درمان فوری

عفونت خون چیست؟ | علائم، خطرات و روش‌های درمان فوری

عفونت خون یا سپسیس (Sepsis) یک بیماری جدی است که وقتی باکتری‌ها وارد جریان خون می‌شوند، رخ می‌دهد.

سپسیس یک وضعیت بالقوه تهدیدکننده زندگی است و زمانی رخ می‌دهد که بدن در واکنش به یک عفونت، بیش از حد فعال می‌شود.

وقتی سیستم دفاعی بدن علیه عفونت فعال می‌شود، ممکن است عملکرد اعضای حیاتی مختل شود و به شکل غیرطبیعی عمل کنند.

بدتر از همه، عفونت خون می‌تواند به شوک سپتیک منجر شود؛ حالتی که افت فشار خون شدید ایجاد کرده و ممکن است باعث آسیب شدید به اندام‌ها یا حتی مرگ شود.

شروع سریع درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها و تزریق وریدی (IV) می‌تواند شانس بقا را به طور چشمگیری بالا ببرد.

با این حال، شناخت عوامل خطر و پیشگیری اولین قدم برای محافظت از سلامت شما است.

با ادامه مطلب، همه جزئیات مهم درباره عفونت خون را خواهید یافت.

انواع عفونت خون: باکتری، ویروس یا قارچ

عفونت خون می‌تواند توسط میکروارگانیسم‌های مختلف ایجاد شود و زندگی فرد را تهدید کند. در ادامه، سه نوع اصلی عفونت خون و ویژگی‌های هر یک را بررسی می‌کنیم.

1- باکتریمی (Bacteremia)

باکتریمی به حضور باکتری‌ها در جریان خون گفته می‌شود. باکتری‌ها می‌توانند از طریق زخم‌های کوچک، درمان‌های بیمارستانی یا جراحی‌ها وارد بدن شوند.

شایع‌ترین باکتری‌ها:

• استافیلوکوکوس اورئوس (شامل MRSA)
• اشریشیا کلی (E. coli)
• باکتری های پنوموکوک
• استرپتوکوک گروه A
• گونه های سالمونلا
• سودوموناس آئروژینوزا

علل شایع باکتریمی:

• خونریزی لثه
• زخم و سوختگی
• جراحی
• استفاده از کاتتر و لوله‌های تنفسی
• ضعف سیستم ایمنی در بیماری‌های مزمن

علائم عفونت باکتریایی خون:

• تب بالا
• افزایش ضربان قلب و تنفس
• ترشح از زخم
• درد یا تورم پوست
• افت فشار خون
• سردرگمی
• تهوع، استفراغ و اسهال

درمان باکتریمی:

پزشک نوع باکتری را تشخیص می‌دهد و معمولاً از آنتی‌بیوتیک‌ها به مدت حداقل دو هفته استفاده می‌شود. داروها اغلب از طریق تزریق وریدی (IV) داده می‌شوند و ممکن است مایعات و داروهای دیگر برای تعادل الکترولیت و تثبیت وضعیت بیمار همراه شوند.

2- ویریمیا (Viremia)

ویریمیا به وجود ویروس در جریان خون گفته می‌شود. اگرچه سپسیس بیشتر با عفونت‌های باکتریایی مرتبط است، اما ویروس‌ها نیز می‌توانند خون و ارگان‌ها را تحت تأثیر قرار دهند، مانند: COVID-19 و آنفولانزا.

گروه‌های پرخطر:

• تماس جنسی محافظت ‌نشده با فرد آلوده
• اشتراک سوزن با فرد آلوده
• نیش حشرات
• زخم‌ها و بریدگی‌ها
• انتقال از مادر به نوزاد از طریق شیر

شایع‌ترین ویروس‌های منجر به ویریمیا:

• HIV
• تب دنگی
• سرخک (Rubella)
• سرخجه (Measles)
• سیتومگالوویروس
• هپاتیت B
• فلج اطفال (Polio)
• آبله مرغان (Chickenpox)
• تب زرد (Yellow fever)

علائم رایج ویروس خون:

• تب
• سردرد
• درد بدن
• لرز
• جوش و ضایعات پوستی
• اسهال
• خستگی

درمان ویریمیا:

درمان بستگی به نوع ویروس، سن، شرایط سلامت و شدت عفونت دارد.

اغلب با داروهای مسکن، تب‌بر، رفع گرفتگی بینی و استراحت شروع می‌شود.

داروهای ضدویروسی برای ویروس‌هایی مانند آنفولانزا و آبله مرغان سرعت بهبود را افزایش می‌دهند.

برای HIV و هپاتیت، درمان طولانی‌ مدت لازم است تا از گسترش ویروس جلوگیری شود.

3- فونجیمیا (Fungemia)

فونجیمیا به وجود قارچ در خون گفته می‌شود. وقتی قارچ وارد خون شود و ارگان‌ها را تحت تأثیر قرار دهد، به آن بیماری قارچی مهاجم (Invasive Fungal Disease) گفته می‌شود که در صورت عدم درمان می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد.

گروه‌های پرخطر:

• شیمی‌درمانی
• سیستم ایمنی ضعیف
• داروها یا استروئیدهایی که سیستم ایمنی را سرکوب می‌کنند
• بستری طولانی‌مدت در بیمارستان
• جراحی
• وزن خیلی کم نوزادان
• کاتتر وریدی مرکزی

شایع‌ترین قارچ‌ها:

• گونه‌های کاندیدا (عامل بیشتر آلودگی‌های قارچی)
• هیستوپلاسما
• آسپرژیلوس

علائم فونجیمیا:

• تب و لرز
• جوش و ضایعات پوستی
• ضعف و خستگی
• افت فشار خون
• درد عضلانی
• مشکلات بینایی و عفونت چشم
• سردرد و مشکلات عصبی
• درد شکم

درمان فونجیمیا:

• شناسایی منبع عفونت
• داروهای ضد قارچ مانند فلوکونازول، کاسپوفونژین، میکافونژین، آمفوتریسین B و وریکونازول
• درمان ممکن است در صورت گسترش عفونت به سایر ارگان‌ها دشوار باشد.

دلایل اصلی بروز عفونت خون

عفونت خون زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌هایی که در قسمت دیگری از بدن باعث بیماری شده‌اند، وارد جریان خون شوند.

وجود باکتری در خون به نام باکتریمی (Bacteremia) یا سپتی‌سمی (Septicemia) شناخته می‌شود.

اگرچه اغلب از واژه‌های سپتی‌سمی و سپسیس به جای هم استفاده می‌شود، اما در واقع تفاوت‌هایی دارند:

سپتی‌سمی: حضور باکتری در خون است و می‌تواند منجر به سپسیس شود.

سپسیس: حالتی شدید و تهدیدکننده زندگی است که در صورت تأخیر در درمان می‌تواند خطرناک باشد.

هر نوع عفونتی می‌تواند منجر به عفونت خون شود

سپسیس فقط ناشی از باکتری نیست؛ عفونت‌های قارچی و ویروسی نیز می‌توانند باعث این وضعیت شوند.

جالب است بدانید که وجود عامل عفونت در خون همیشه ضروری نیست؛ حتی عفونت در سایر نقاط بدن نیز می‌تواند سیستم ایمنی بدن را به شکل خطرناکی تحریک کند و سپسیس ایجاد کند.

در کدام نواحی بدن بیشتر احتمال عفونت خون وجود دارد؟

عفونت خون اغلب در ریه، شکم و دستگاه ادراری رخ می‌دهد.

سپسیس بیشتر در بیمارستان‌ها مشاهده می‌شود، زیرا احتمال عفونت در این محیط‌ها بالاتر است.

اصطلاح «مسمومیت خون» زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری‌ها وارد جریان خون شوند و معمولاً با وجود یک عفونت دیگر همراه است. بدون داشتن عفونت، سپسیس رخ نمی‌دهد.

شایع‌ترین عوامل ایجاد سپسیس

• نیش حشره آلوده یا عفونی
• عفونت‌های شکمی
• عفونت خطوط مرکزی مانند کاتتر دیالیز یا کاتتر شیمی‌درمانی
• کشیدن دندان یا وجود دندان عفونی
• عفونت کلیه یا دستگاه ادراری
• قرار گرفتن زخم پوشیده در معرض باکتری‌ها در دوره نقاهت بعد از عمل جراحی
• تعویض نکردن مرتب پانسمان جراحی
• قرار گرفتن هر زخم باز در معرض محیط
• عفونت‌های پوستی
• ذات‌الریه
• عفونت با باکتری‌های مقاوم به دارو

چه افرادی بیشتر در خطر عفونت خون هستند؟

برخی افراد به دلیل شرایط جسمانی یا محیطی، احتمال بیشتری برای ابتلا به سپسیس دارند.

افرادی که در معرض خطر بالاتر هستند:

1. کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مثل بیماران HIV، AIDS یا لوسمی
2. کودکان و سالمندان
3. افرادی که از کاتتر استفاده می‌کنند
4. مصرف‌کنندگان داروهای وریدی مانند هروئین، کسانی که بهداشت دهان و دندان ضعیفی دارند، یا افرادی که به تازگی جراحی یا درمان دندان داشته‌اند
5. افرادی که در محیط‌هایی با مواجهه زیاد با باکتری‌ها یا ویروس‌ها کار می‌کنند، مانند بیمارستان‌ها

چگونه علائم عفونت خون را شناسایی کنیم؟

• برخی از علائم مهم عفونت خون عبارت‌اند از:
• لرز و تب متوسط تا شدید
• ضعف و بی‌حالی
• تنفس سریع
• افزایش ضربان قلب یا تپش قلب
• رنگ پریدگی پوست، به‌ ویژه در صورت

توجه داشته باشید که برخی از این علائم ممکن است شبیه آنفولانزا یا بیماری‌های دیگر باشند.

اما اگر به تازگی عمل جراحی کرده‌اید یا در حال بهبود زخم هستید، مشاهده هر یک از این علائم نیازمند مراجعه فوری به پزشک است.

علائم پیشرفته عفونت خون که نباید نادیده بگیرید:

در مراحل پیشرفته مسمومیت خون (سپتیسمی)، ممکن است با علائم جدی روبرو شوید، از جمله:

• سردرگمی و اختلال در هوشیاری
• نارسایی ارگان‌ها مانند قلب، کلیه و کبد
• شوک و افت شدید فشار خون
• کاهش یا توقف ادرار

همچنین ممکن است لکه‌های قرمز روی پوست ظاهر شوند که بزرگ شده و شبیه کبودی‌های بنفش شوند.

عفونت خون می‌تواند به سندرم دیسترس تنفسی و شوک سپتیک نیز منجر شود. اگر درمان سریع صورت نگیرد، این عوارض می‌توانند مرگبار باشند.

تفاوت سپتی‌سمی و سپسیس

اگرچه بسیاری فکر می‌کنند این دو اصطلاح یکسان هستند، اما در واقع تفاوت دارند:

سپتی‌سمی: حضور باکتری در خون.

سپسیس: یک عارضه جدی و تهدیدکننده زندگی که ناشی از سپتی‌سمی است.

سپسیس باعث التهاب گسترده در بدن می‌شود و این التهاب می‌تواند منجر به:

• ایجاد لخته‌های خون
• انسداد جریان اکسیژن به ارگان‌های حیاتی
• نارسایی ارگان‌ها

اگر التهاب با افت شدید فشار خون همراه باشد، شوک سپتیک رخ می‌دهد که در اکثر موارد مرگبار است.

تشخیص عفونت خون

تشخیص عفونت خون به دلیل شباهت علائم آن با بیماری‌های دیگر، سخت است. بهترین راه مراجعه به پزشک است.

ابتدا پزشک یک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد، شامل بررسی دما و فشار خون. اگر احتمال عفونت خون وجود داشته باشد، پزشک آزمایش‌هایی برای تشخیص باکتری‌ها انجام می‌دهد، از جمله:

آزمایش خون عفونت خون:

1- شمارش کامل خون (CBC)
2- بررسی عوامل انعقادی خون
3- اشعه ایکس قفسه سینه
4- آزمایش عملکرد کلیه و الکترولیت‌ها
5- آزمایش ادرار و کشت ادرار
6- تعداد سلول‌های خون و سطح اکسیژن خون
7- کشت خون
8- بررسی سطح پروکلسیتونین
9- آنالیز گازهای خون

در صورت وجود زخم، ممکن است نمونه‌ای از مایعات زخم گرفته شود تا باکتری‌ها بررسی شوند. همچنین تصویربرداری‌های پزشکی مانند CT، MRI و سونوگرافی می‌توانند به تشخیص عفونت در ارگان‌ها کمک کنند.

شناخت نوع باکتری به پزشک کمک می‌کند آنتی‌بیوتیک مناسب برای درمان سریع تجویز کند.

نمونه‌گیری در منزل برای تشخیص عفونت خون

عفونت خون یا سپسیس (Sepsis) یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های عفونی است که تشخیص زودهنگام آن می‌تواند جان بیمار را نجات دهد. اگر علائمی مانند تب شدید، لرز، افت فشار خون یا تپش قلب دارید، انجام آزمایش‌های تشخیصی در کوتاه‌ترین زمان ضروری است. برای راحتی بیماران و کاهش خطر انتقال عفونت، می‌توانید از خدمات نمونه‌گیری در منزل استفاده کنید.

در این سرویس، کارشناسان مجرب آزمایشگاه با رعایت کامل اصول کنترل عفونت و پروتکل‌های بهداشتی به محل شما مراجعه کرده و نمونه‌های خون، ادرار یا سایر تست‌های مرتبط با عفونت را با تجهیزات استریل جمع‌آوری می‌کنند. نمونه‌ها بلافاصله به آزمایشگاه منتقل می‌شوند تا آزمایش‌هایی مانند CBC، کشت خون، تست پروکلسیتونین و بررسی عملکرد کلیه و کبد با دقت بالا انجام شود.

با استفاده از خدمات نمونه‌گیری در منزل آزمایشگاه پاتوبیولوژی آوستا ، نیازی به مراجعه حضوری به آزمایشگاه نخواهید داشت، در نتیجه از تماس با محیط‌های پرخطر مانند بیمارستان‌ها جلوگیری می‌شود. نتایج آزمایش‌ها به صورت آنلاین یا از طریق پیامک برای شما ارسال می‌گردد تا بتوانید در سریع‌ترین زمان با پزشک خود مشورت کنید.

تشخیص سریع سپسیس و شروع درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند احتمال بروز شوک سپتیک و عوارض جبران‌ناپذیر را کاهش دهد. خدمات نمونه‌گیری در منزل راهی مطمئن و هوشمندانه برای حفظ سلامت شما و خانواده‌تان است.

روش‌های درمان عفونت خون

درمان فوری عفونت خون حیاتی است، زیرا عفونت می‌تواند سریعاً به بافت‌ها یا دریچه‌های قلب گسترش یابد.

بعد از تشخیص، معمولاً بیمار در بیمارستان بستری می‌شود. اگر علائم شوک مشاهده شود، بیمار به واحد مراقبت‌های ویژه (ICU) منتقل می‌شود.

علائم شوک شامل:

• رنگ پریدگی پوست
• ضربان سریع و ضعیف
• تنفس سریع و سطحی
• سرگیجه یا عدم هوشیاری
• افت فشار خون

در این شرایط، معمولاً اکسیژن و مایعات وریدی (IV) به بیمار داده می‌شود تا فشار خون حفظ شود و عفونت از بدن پاک شود.

پیشگیری از عفونت خون

بهترین روش پیشگیری از عفونت خون، درمان و پیشگیری از عفونت‌ها است.

• تمیز نگه داشتن زخم‌ها و پانسمان مناسب
• استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها به عنوان اقدام پیشگیرانه پس از جراحی
• مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز هرگونه علائم عفونت
• اجتناب از محیط‌های پرخطر برای باکتری، ویروس یا قارچ

نتیجه گیری

عفونت خون بیماری‌ای است که نباید آن را دست‌کم گرفت. اگر تب، لرز یا افت فشار خون دارید، ممکن است نشانه‌ای از سپسیس باشد. تشخیص سریع و شروع درمان با آنتی‌بیوتیک، کلید نجات بیمار است. شما می‌توانید بدون نیاز به مراجعه حضوری، با استفاده از خدمات نمونه‌گیری در منزل آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا، آزمایش‌های مربوط به عفونت خون را در خانه انجام دهید و نتایج را به‌صورت آنلاین دریافت کنید. مراقبت زودهنگام، بهترین راه برای پیشگیری از عوارض خطرناک سپسیس است.

مطالب مشابه:

خون در ادرار و عفونت ادراری

عفونت گلو

عفونت کلامیدیا

انواع سرطان خون؛ علائم و درمان آنها

منبع: oncquestlabs – mrmed – repcdubai

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.