کارسینوما

کارسینوما

کارسینوما شایع ترین نوع سرطان است که در بافت اپیتلیال تشکیل می شود. بافت اپیتلیال بیشتر اندام ها، مجاری داخلی بدن (مانند مری) و پوست را می پوشاند. اکثر سرطان هایی که پوست، سینه، کلیه، کبد، ریه، پانکراس، غده پروستات، سر و گردن را تحت تاثیر قرار می دهند، کارسینوم هستند.

بیشتر افراد سرطان را بر اساس محل تشکیل آن (سرطان سینه، سرطان روده بزرگ و غیره) در نظر می گیرند، اما این تنها راه برای تشخیص سرطان نیست. دانشمندان همچنین سرطان ها را بر اسا نوع بافتی که سلول های سرطانی در آن شروع به رشد می کنند، طبقه بندی می کنند.

طبقه بندی سرطان بر اساس نوع بافت شامل موارد زیر است:

کارسینوم: سرطان در بافت اپیتلیال ایجاد می شود.

میلوما: سرطان در سلول های پلاسما که درون مغز استخوان هستند، ایجاد می شود.

لوسمی: سرطان در مغز استخوان، جایی که سلول های خونی ساخته می شوند، شروع می شود.

لنفوم: سرطان در سیستم لنفاوی (مثلاً غدد لنفاوی، طحال و غیره) ایجاد می شود.

سارکوم: سرطان از بافت همبند و پشتیبان (مثلاً عضله، استخوان، غضروف و غیره) شروع می شود.

انواع مختلط: سرطان از بیش از یک نوع بافت شروع می شود.

کارسینوم بر اساس میزان گسترش چگونه طبقه بندی می شود؟

با رشد و تکثیر سلول های کارسینوم، توده های جامدی به نام تومور تشکیل می شوند. سلول های سرطانی می توانند از تومورها جدا شده و به سایر قسمت های بدن متاستاز دهد. علامت های کارسینوم، میزان گسترش آن را توصیف می کنند.

کارسینوم درجا: کارسینوم گسترش پیدا نکرده است.

کارسینوم تهاجمی: کارسینوما به بافت های اطراف نزدیک به محل تشکیل خود گسترش یافته است.

کارسینوما متاستاتیک: کارسینوم به سایر قسمت های بدن گسترش پیدا کرده است.

انواع کارسینوم چیست؟

چندین سرطان وجود دارد که به عنوان کارسینوم طبقه‌بندی می‌شوند. شایع‌ترین انواع کارسینوم شامل موارد زیر است:

آدنوکارسینوم:

آدنوکارسینوم در غددی که اندام‌ها را می‌پوشانند (سلول ‌های اپیتلیال غده‌ای) شروع می‌شود. سلول‌ های اپیتلیال غده‌ای مایعاتی مانند مخاط و شیره‌های گوارشی ترشح می‌کنند. اکثر سرطان‌ های پروستات، سرطان ‌های سینه، سرطان‌ های روده بزرگ و سرطان ‌های پانکراس آدنوکارسینوم هستند. کارسینوما سلول کلیوی (RCC) نوعی آدنوکارسینوم است که مسئول ۸۵٪ از کل سرطان‌ های کلیه است. کارسینوم هپاتوسلولار (HCC) یک آدنوکارسینوم و شایع‌ترین شکل سرطان کبد است.

کارسینوم سلول بازال (BCC):

BCC در لایه سلول بازال اپیدرم ایجاد می‌شود. اپیدرم لایه بالایی پوست است. یک لایه از سلول‌ های بازال، پایین اپیدرم بدن قرار دارد. این سلول ‌ها پس از مرگ، جایگزین سلول ‌های لایه بالایی اپیدرم (سلول‌های سنگفرشی) می‌شوند. کارسینوم سلول بازال شایع‌ترین نوع سرطان پوست است.

کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC):

SCC در لایه سلول سنگفرشی اپیدرم (لایه بالایی) ایجاد می‌شود. معمولاً در قسمت‌هایی از پوست که بیشترین میزان قرار گرفتن در معرض آفتاب را دارند، مانند صورت، گوش‌ها، گردن، بازوها، پاها و غیره، ظاهر می‌شود. SCC همچنین می‌تواند در غشاهای مخاطی پوشاننده ریه‌ها، مری، سر و گردن تشکیل شود. این دومین نوع شایع سرطان پوست است. کارسینوم سلول سنگفرشی معمولاً سریع‌تر از کارسینوم سلول بازال گسترش می‌یابد.

کارسینوم مجرایی درجا (DCIS):

DCIS در مجاری شیر سینه ایجاد می‌شود. شیر در طول شیردهی از مجاری سینه عبور می‌کند و به نوک سینه می‌رسد. “درجا” بودن به این معنی است که کارسینوم به سلول ‌های خارج از مجاری شیر گسترش نیافته است. DCIS سرطان سینه غیرتهاجمی یا پیش تهاجمی محسوب می‌شود و قابل درمان است.

کارسینوم مجرایی تهاجمی (نفوذی):

کارسینوم مجرایی تهاجمی، مانند DCIS در مجاری شیر سینه ایجاد می‌شود. برخلاف DCIS، کارسینوم مجرایی تهاجمی به بافت‌های مجاور گسترش پیدا می کند. در صورت عدم درمان، این پتانسیل را دارد که از طریق سیستم لنفاوی و جریان خون به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابد. این شایع‌ترین نوع سرطان سینه است.

علائم و علل کارسینوما

کارسینوم، مانند تمام سرطان‌ها، زمانی ایجاد می‌شود که یک جهش ژنتیکی، یک سلول طبیعی و سالم را به سلول سرطانی تبدیل می‌کند. این سلول های سرطانی به تکثیر و تولید بیشتر خود ادامه می‌دهند. عدم درمان سلول‌های سرطانی می‌توانند به بافت‌های سالم اطراف حمله کنند. در نهایت، سلول‌های سرطانی ممکن است از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به سایر قسمت‌های بدن متاستاز دهند.

عوامل خطر ابتلا به کارسینوما چیست؟

عوامل خطر بسته به نوع خاص سرطان متفاوت است.

آدنوکارسینوم

عوامل خطر ابتلا به آدنوکارسینوم به طور قابل توجهی متفاوت هستند، زیرا این نوع سرطان ممکن است در اندام‌های مختلفی از جمله سینه، پروستات، پانکراس، مری، روده بزرگ/رکتوم، معده، ریه‌ها و غیره وجود داشته باشد. عوامل خطر رایج عبارتند از:

• مصرف دخانیات
• مصرف الکل
• قرار گرفتن در معرض سموم مضر
• پرتودرمانی قبلی
• جهش ‌های ژنتیکی مانند BRCA، HNPCC، FAP و غیره.

کارسینوم سلول بازال و سنگفرشی

• قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه ماوراء بنفش (از خورشید یا تخت‌های برنزه کننده)
• پوست روشن که به راحتی می‌سوزد یا کک و مک می‌گیرد.
• چشم‌های آبی یا سبز، موهای بور یا قرمز
• عفونت با گونه پرخطر HPV
• پرتودرمانی قبلی
• قرار گرفتن در معرض سموم مضر

کارسینوم مجرایی (درجا و تهاجمی)

• سابقه خانوادگی سرطان سینه (به ویژه در بستگان زیر 50 سال)
• جهش‌های ژنتیکی ژن‌های BRCA1 و BRCA2
• شاخص توده بدنی (BMI) بالا (در محدوده اضافه وزن یا بالاتر)
• عدم بارداری یا سن بالا برای بارداری
• اولین پریود در سنین پایین
• پرتودرمانی قبلی
• یائسگی دیررس

تشخیص و آزمایش ‌ها

پزشک شرح حال پزشکی کاملی از شما می‌گیرد و سابقه پزشکی خانواده شما را بررسی می‌کند تا عواملی را که ممکن است خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند، شناسایی کند. آنها در مورد علائم شما سؤال خواهند کرد و در صورت مشکوک بودن به سرطان، ممکن است هر یک از آزمایش‌ها یا روش‌های زیر را توصیه کنند.

معاینه فیزیکی: پزشک تغییرات پوستی را که ممکن است نشان دهنده کارسینوم سلول بازال یا کارسینوم سلول سنگفرشی باشد، بررسی می‌کند. معاینات پستان به پزشک این امکان را می‌دهد که رشدهای غیرطبیعی یا علائمی را که ممکن است نشانه‌هایی از کارسینوم مجرایی باشند، مانند تغییرات پوستی یا ترشحات نوک پستان، شناسایی کند.

آزمایشات تکمیلی برای تشخیص و بررسی کارسینوما

1. آزمایشات خونی

• CBC (شمارش کامل سلول‌های خون): بررسی آنمی، لکوپنی یا ترومبوسیتوپنی.
• ESR و CRP: برای بررسی التهاب مزمن یا پاسخ التهابی بدن به تومور.
• آزمایشات کبدی (LFT): بررسی متاستاز به کبد.
• نشانگرهای توموری (Tumor Markers): بسته به نوع کارسینوما:
• CEA: در سرطان کولون، ریه، معده.
• CA 19-9: سرطان پانکراس و دستگاه گوارش.
• CA-125: در سرطان تخمدان.
• PSA: در سرطان پروستات.
• AFP: در سرطان کبد (هپاتوسلولار کارسینوما).
• HER2/neu، ER/PR: در سرطان پستان.

2. نمونه‌برداری و بررسی بافتی (بیوپسی)

• بیوپسی بافت تومور (Needle biopsy، excisional یا incisional)
• بررسی پاتولوژی برای نوع دقیق سلول سرطانی.
• ایمونوهیستوشیمی (IHC): برای تعیین منشاء دقیق تومور و بررسی گیرنده‌های سلولی مثل ER/PR، HER2 و غیره.

4. آزمایشات ژنتیکی و مولکولی

بررسی جهش‌های ژنی خاص (مثل EGFR، ALK، KRAS، BRCA1/2) برای انتخاب درمان هدفمند.

NGS (Next Generation Sequencing): در موارد پیشرفته برای تعیین ویژگی‌های تومور.

تصویربرداری:

روش‌های تصویربرداری معمول، مانند ماموگرافی یا کولونوسکوپی، می‌توانند به تشخیص زودهنگام سرطان کمک کنند. تصویربرداری همچنین می‌تواند به پزشک کمک کند تا به تشخیص نزدیک‌تر شود یا ببیند که آیا سرطان گسترش پیدا کرده است یا خیر. تصویربرداری ممکن است شامل سونوگرافی، ماموگرافی، MRI، سی‌تی‌اسکن، اسکن PET و اشعه ایکس باشد. پزشک ممکن است روش‌های تصویربرداری تخصصی را برای شناسایی تومورهایی که اندام‌های خاصی را تحت تأثیر قرار می‌دهند، توصیه کند.

مرحله‌بندی سرطان چگونه است؟

بخش اساسی تشخیص، شامل مرحله‌بندی سرطان است. مرحله‌بندی به پزشک اجازه می‌دهد تا اندازه تومور، میزان گسترش غدد لنفاوی یا میزان گسترش آن به سایر قسمت‌های بدن را در نظر بگیرد. همچنین اطلاعات مهمی در مورد شیوع آن ارائه می‌دهد.

0: سرطان فراتر از محل تشکیل خود، گسترش نیافته است. سرطان مرحله 0 درجا است و اغلب با درمان سریع قابل درمان است.

I: تومور برجسته‌تر از مرحله 0 است. سرطان به بافت‌ها، اندام‌ها یا غدد لنفاوی مجاور گسترش نیافته است.

II: تومور بزرگتر از مرحله ۱ است و ممکن است به غدد لنفاوی گسترش یافته باشد.

III: تومور بزرگتر است و به بافت‌ها یا غدد لنفاوی مجاور گسترش پیدا کرده است.

IIII: سرطان متاستاتیک است، به این معنی که به سایر اندام‌ها یا قسمت‌های بدن گسترش پیدا کرده است.

درمان کارسینوما

درمان کارسینوما به عوامل مختلفی از جمله سلامت کلی شما، مرحله تومور، جزئیات گزارش بیوپسی مانند پاتولوژی، سن و آنچه از درمان می‌خواهید بستگی دارد. پزشک یک برنامه مراقبتی متناسب با وضعیت منحصر به فرد را با شما در میان خواهد گذاشت.

جراحی:

پزشک ممکن است سلول‌های سرطانی یا تومور و بافت سالم مجاور را برای اقدامات ایمن بردارد. اگر کارسینوما به یک ناحیه محدود باشد، ممکن است جراحی را توصیه کند.

شیمی درمانی:

ممکن است داروهایی دریافت کنید که سلول‌های سرطانی را از بین می‌برند یا از تکثیر آنها جلوگیری می‌کنند. شیمی درمانی ممکن است با سایر درمان‌ها، مانند جراحی یا پرتودرمانی، همراه باشد. ممکن است قبل از جراحی برای کوچک کردن سلول‌های سرطانی استفاده شود تا حذف آنها آسان‌تر شود. همچنین ممکن است پس از آن برای جلوگیری از بازگشت سلول‌های سرطانی استفاده شود.

پرتودرمانی:

پرتودرمانی از پرتوهای انرژی هدفمند، مانند اشعه ایکس، برای حذف سلول‌های سرطانی یا جلوگیری از تکثیر آنها استفاده می‌کند. این روش اغلب در ترکیب با جراحی و شیمی درمانی استفاده می‌شود. مشابه شیمی‌درمانی، می‌توان از پرتودرمانی برای کوچک کردن تومور قبل از جراحی یا از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده پس از آن استفاده کرد. پرتودرمانی همچنین می‌تواند بسته به نوع سرطان به تسکین علائم کمک کند.

درمان هدفمند:

این درمان از داروهایی استفاده می‌کند که نقاط ضعف خاص یا تغییرات ژنتیکی در سلول‌های سرطانی را هدف قرار می‌دهند. درمان هدفمند می‌تواند بر این نقاط ضعف تمرکز کند و سلول‌های سرطانی را از بین ببرد یا از تکثیر آنها جلوگیری کند.

ایمونوتراپی:

ایمونوتراپی به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند تا سلول‌های سرطانی را شناسایی و از بین ببرد. پزشک ممکن است ایمونوتراپی را در کنار سایر درمان‌ها، مانند شیمی‌درمانی، توصیه کند.

هورمون درمانی:

کاهش میزان هورمون‌های جنسی خاص در گردش در بدن می‌تواند رشد سرطان را کند، کند. به عنوان مثال، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض استروژن با خطر سرطان سینه مرتبط بوده است. قرار گرفتن در معرض آندروژن‌ها با سرطان پروستات مرتبط بوده است. هورمون درمانی می‌تواند تأثیرات این هورمون‌ها بر رشد سرطان را کاهش دهد.

نتیجه گیری

کارسینوما گروهی از سرطان‌هاست که از سلول‌های اپی‌تلیال منشأ می‌گیرند و می‌توانند در نقاط مختلف بدن از جمله پوست، پستان، ریه، دستگاه گوارش و کبد ایجاد شوند. برای تشخیص، تعیین مرحله و انتخاب درمان مناسب، انجام آزمایشات منظم، ضروری هستند.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

کوریوکارسینوما

کارسینوم سلول بازال (BCC)

ALK

ارتباط سن با سرطان سینه