راه‌های سرایت ویروس هپاتیت B

راه‌های سرایت ویروس هپاتیت B اهمیت زیادی دارند، زیرا شناخت این روش‌ها می‌تواند از ابتلا به ویروس جلوگیری کند. در این مقاله، به تمامی روش‌های انتقال ویروس هپاتیت B، عوامل پرخطر و روش‌های پیشگیری خواهیم پرداخت.

هپاتیت B یک عفونت ویروسی شایع و خطرناک است که بر کبد اثر می‌گذارد. این بیماری بر اثر ورود ویروس هپاتیت B (HBV) به بدن ایجاد می‌شود و می‌تواند به دو شکل بروز کند:

• حاد (Acute): کوتاه‌مدت و با شدت بالا
• مزمن (Chronic): بلندمدت و پایدار در بدن

افرادی که دچار هپاتیت B مزمن می‌شوند، در معرض خطر ابتلا به سیروز کبدی و سرطان کبد قرار دارند و احتمال مرگ در آنها بیشتر است.

نحوه انتقال ویروس هپاتیت B

ویروس هپاتیت B زمانی منتقل می‌شود که خون فرد مبتلا وارد جریان خون فردی شود که ایمنی نسبت به این ویروس ندارد. این ویروس از طریق مایعات بدن مانند منی و ترشحات واژینال نیز قابل انتقال است. نکته مهم این است که ویروس هپاتیت B می‌تواند تا ۷ روز خارج از بدن زنده بماند و در صورت ورود به بدن فرد واکسینه‌نشده، همچنان باعث عفونت شود.

مهم‌ترین راه‌های سرایت هپاتیت B

انتقال مستقیم از انسان به انسان

• از مادر به نوزاد در زمان زایمان یا اوایل کودکی
• از طریق اعضای خانواده یا تماس نزدیک با فرد مبتلا

عوامل پرخطر در راه‌های سرایت هپاتیت B

• استفاده مشترک از وسایل تزریق مواد مخدر
• برقراری رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی بدون وسایل محافظتی
• انجام خالکوبی (تاتو) یا پیرسینگ با تجهیزات غیراستریل

سایر راه‌های سرایت هپاتیت B

• تماس خون با خون از طریق زخم‌های باز
• سوزن‌زدگی اتفاقی (مثلاً در محیط‌های پزشکی)
• استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند: مسواک، تیغ اصلاح، ناخن‌گیر
• دریافت خون یا فرآورده‌های خونی آلوده و غربال‌نشده
• استفاده از تجهیزات غیراستریل در خدمات پزشکی، تاتو و پیرسینگ

مواردی که هپاتیت B منتقل نمی‌شود

هپاتیت B از راه‌های روزمره منتقل نمی‌شود. شما از راه‌های زیر به هپاتیت B مبتلا نمی‌شوید:

• بغل کردن یا بوسیدن
• عطسه یا گریه
• استفاده مشترک از ظروف غذا، لباس یا وسایل شخصی
• خوردن غذای تهیه‌شده توسط فرد مبتلا
• استفاده از حمام یا توالت مشترک
• گزیدگی توسط پشه

علائم هپاتیت B

بیشتر افرادی که به‌تازگی به ویروس هپاتیت B مبتلا می‌شوند، هیچ علامتی ندارند و ممکن است متوجه عفونت خود نشوند. با این حال، در برخی افراد، عفونت به صورت حاد بروز می‌کند و علائم ممکن است برای چند هفته ادامه داشته باشد، از جمله:

• زردی پوست و چشم ‌ها (یرقان)
• تیره شدن رنگ ادرار
• خستگی شدید و مداوم
• حالت تهوع
• استفراغ
• درد در ناحیه شکم

عوارض هپاتیت B مزمن

اگرچه بسیاری از افراد پس از مرحله حاد بیماری بهبود پیدا می‌کنند، اما عفونت مزمن در برخی بیماران ادامه‌دار می‌شود و ممکن است به مرور زمان باعث بروز مشکلات جدی کبدی شود، از جمله:

• بیماری پیشرونده کبدی
• سیروز کبدی (زخم و تخریب بافت کبد)
• سرطان کبد (کارسینوم هپاتوسلولار)

تشخیص و آزمایشات

جهت تشخیص دقیق، بررسی مرحله بیماری و ارائه گزینه های درمانی از سوی پزشک، علاوه بر تست‌های اولیه، از آزمایشات تکمیلی زیر استفاده می‌شود:

1. آزمایشات سرولوژی

• HBsAg (آنتی‌ژن سطحی هپاتیت B)
• Anti-HBs یا HBsAb (آنتی‌بادی سطحی)
• HBeAg (آنتی‌ژن e ویروس)
• Anti-HBe
• Anti-HBc IgM و IgG

2. آزمایش PCR یا HBV DNA

این تست برای اندازه‌گیری میزان ویروس در خون (بار ویروسی) انجام می‌شود و به پزشک کمک می‌کند درباره درمان با داروهای ضدویروس تصمیم بگیرد.

3. تست‌های بررسی عملکرد کبد

• ALT (آنزیم آلانین آمینوترانسفراز)
• AST (آسپارتات آمینوترانسفراز)
• ALP (فسفاتاز قلیایی)
• GGT
• Albumin
• Bilirubin

4. فیبروتست یا الاستوگرافی

برای بررسی درجه آسیب یا فیبروز کبد بدون نمونه ‌برداری به کار می‌رود.

5. سونوگرافی یا تصویربرداری کبد

برای ارزیابی وضعیت کبد، تشخیص سیروز، بزرگ‌ شدن کبد یا توده‌ های مشکوک مفید است.

6. AFP (آلفا فتوپروتئین)

آزمایش AFP برای غربالگری سرطان کبد (هپاتوسلولار کارسینوما) در بیماران مزمن انجام می‌شود.

7. بیوپسی کبد

در صورت نیاز، برای بررسی دقیق شدت التهاب یا فیبروز انجام می‌شود>

انجام آزمایش هپاتیت B در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا

آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و پرسنل متخصص، امکان انجام تمامی آزمایش‌های مربوط به هپاتیت B شامل HBsAg، Anti-HBs، HBeAg، Anti-HBe، Anti-HBc و تست PCR یا HBV DNA را برای شما فراهم می‌کند.
تمامی نمونه‌ها با بالاترین دقت و در سریع‌ترین زمان ممکن تحلیل می‌شوند و نتایج دقیق به شما ارائه می‌شود تا پزشک بتواند بهترین برنامه درمانی یا پیشگیری را تعیین کند.
برای کسب اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید به صفحه زیر مراجعه کنید:
آزمایش هپاتیت B در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا

آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا، به‌عنوان بهترین آزمایشگاه تهران، با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و پرسنل متخصص، خدمات کامل آزمایشگاهی شامل تشخیص هپاتیت B، آزمایشات عملکرد کبد، آزمایشات سرولوژی و PCR را با دقت بالا و نتایج قابل اعتماد ارائه می‌دهد. این آزمایشگاه یکی از معتبرترین مراکز آزمایشگاه پاتوبیولوژی در تهران است که با کیفیت خدمات و سرعت تحویل نتایج، جایگاه ویژه‌ای در میان بهترین آزمایشگاه‌های پایتخت دارد.

آیا می‌توان از هپاتیت B پیشگیری کرد؟

بله، پیشگیری از هپاتیت B با واکسن امکان‌پذیر است. واکسن این بیماری:

• ایمن و بسیار مؤثر است.
• معمولاً بلافاصله پس از تولد تزریق می‌شود.
• دُزهای یادآور آن چند هفته بعد انجام می‌گیرد.
• تا تقریباً 100% از ابتلا به ویروس جلوگیری می‌کند.