لنفوسیتوز
لنفوسیتوز
لنفوسیتوز به افزایش تعداد یا نسبت نوعی از گلبولهای سفید خون به نام لنفوسیتها اشاره دارد. لنفوسیتها گلبولهای سفید خون موجود در بدن هستند که به مبارزه با عفونتها و سایر ویروسهای وارد شده به بدن انسان کمک میکنند. افزایش موقت تعداد لنفوسیتها به این معنی است که بدن در حال مبارزه با باکتریها یا سایر میکروبهای مضری است که به بدن حمله میکنند. اما همچنین میتواند نشانهای از یک بیماری جدی، لنفوسیتوز باشد.
در بزرگسالان، لنفوسیتهای بالای 5000 در هر میکرولیتر لنفوسیتوز محسوب میشوند. اما این تعداد در کودکان متفاوت است. تعداد بالای 7000 در هر میکرولیتر و 9000 در هر میکرولیتر به ترتیب در کودکان بزرگتر و نوزادان نشان دهنده لنفوسیتوز است.
افزایش تعداد لنفوسیتها معمولاً پس از عفونتهای ویروسی رخ میدهد و امری طبیعی محسوب میشود. علاوه بر این، افزایش لنفوسیتها ممکن است در افرادی که به برخی داروها واکنش نامطلوب نشان میدهند، مبتلا به آرتریت روماتوئید هستند، یا دچار بیماریها و آسیبهای شدید شدهاند، مشاهده شود. همچنین این وضعیت میتواند در بیماریهای سرطانی مانند لوسمی و لنفوم، و همچنین پس از عمل جراحی برداشتن طحال مشاهده شود.
عملکرد لنفوسیتها چیست؟
لنفوسیتها سه نوع هستند: سلولهای T، سلولهای B و سلولهای NK. سلولهای لنفوسیت B برای تشکیل آنتیبادی در بدن مفید هستند. همچنین سلولهای T برای از بین بردن سلولهای سرطانی و همچنین محافظت از بدن در برابر مواد خارجی استفاده میشوند. سلولهای NK قاتلان طبیعی هستند. این سلولها در کشتن سلولهای ویروسی و همچنین سلولهای سرطانی تخصص دارند. سلولهای قاتل طبیعی در هدف قرار دادن سلولهای آلوده تخصص دارند.
علت لنفوسیتوز چیست؟
محدوده طبیعی لنفوسیتها از 800 تا 5000 لنفوسیت در هر میلیلیتر خون متغیر است. این تعداد عمدتاً 18 تا 45% از تعداد گلبولهای سفید خون (WBC) را تشکیل میدهد. تعداد لنفوسیتها نیز بسته به سن فرد متفاوت است. این بیماری به ویژه در افرادی که موارد زیر را دارند، شایع است:
- اخیراً دچار عفونت ویروسی شدهاند
- واکنش به یک داروی جدید
- یک بیماری که باعث التهاب طولانی مدت میشود، مانند آرتروز
- بیماری شدید پزشکی مانند تروما
- برخی از انواع سرطان، مانند لوسمی یا لنفوم
- طحال آنها برداشته شده است
دلایل متعددی برای این بیماری وجود دارد. علل خاص لنفوسیتوز عبارتند از:
- لوسمی لنفوسیتی حاد
- لوسمی لنفوسیتی مزمن
- عفونت سیتومگالوویروس (CMV)
- هپاتیت A/B/C
- HIV/AIDS
- کم کاری تیروئید
- لنفوم
- مونونوکلئوز
سرطان
لنفوسیتوز میتواند به دلیل سرطان نیز رخ دهد. در برخی از سرطانها، لنفوسیتوز به عنوان یک شاخص اولیه عمل میکند. سرطانهایی که باعث لنفوسیتوز میشوند عبارتند از:
- لوسمی لنفوسیتی مزمن
- لوسمی لنفوسیتی گرانول بزرگ
- لنفوم غیر هوچکین
- لوسمی لنفوبلاستیک حاد
سایر عفونتهای ویروسی
عفونتهای ویروسی از علل بسیار شایع لنفوسیتوز هستند. عفونتها زمانی رخ میدهند که باکتریها یا انگلهای مضر وارد بدن میشوند. لنفوسیتها برای مبارزه با این باکتریها تکثیر میشوند و بدن را از ذرات خارجی پاک میکنند. برخی از عفونتهای رایج که باعث لنفوسیتوز میشوند عبارتند از:
- سفلیس
- سل
- سیاه سرفه
- HIV
- اوریون
- سرخجه
- آنفولانزا
- آدنوویروس
سایر علل
لنفوسیتوز همچنین میتواند به دلیل استعمال سیگار بیش از حد، فوریتهای پزشکی ناشی از استرس، بیماریهای خودایمنی و آلرژی به داروها ایجاد شود.
علائم لنفوسیتوز چیست؟
معمولاً لنفوسیتوز علائم شدیدی ندارد. مگر آنکه لنفوسیتوز ناشی از بیماری شدید باشد. این علائم شامل تورم غدد لنفاوی در ناحیه گردن، زیر بغل و نزدیک معده است. سایر علائم شامل تنگی نفس، درد شدید، تب، تعریق شبانه، عدم اشتها، خستگی، عفونت، حالت تهوع، استفراغ و غیره است.
تشخیص
لنفوسیتوز با آزمایش خون CBC (شمارش کامل خون) تشخیص داده میشود. CBC به ما کمک میکند تعداد گلبولهای سفید خون و لنفوسیتهای موجود در گلبولهای سفید را تعیین کنیم. سایر روشها شامل بیوپسی مغز استخوان است که به یافتن علت اصلی لنفوسیتوز کمک میکند. یکی از نکات مهمی که پزشکان ممکن است بررسی کنند، سابقه پزشکی و داروها و انجام سایر معاینات است.
تشخیص لنفوسیتوز نشان میدهد که فرد، مبتلا به عفونت یا بیماری است که قبلا داشته است یا خیر. در بیشتر موارد، لنفوسیتوز به این معنی است که بدن در حال مبارزه با یک عفونت ویروسی بوده است.
در چند مورد، لنفوسیتوز یکی از اولین نشانههای برخی سرطانهای خون مانند لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL) است. آزمایشهای تشخیصی بیشتر معمولاً برای رد سایر بیماریها و تشخیص قطعی علت لنفوسیتوز ضروری است.
برای تشخیص لنفوسیتوز چه آزمایشهایی انجام خواهد شد؟
شمارش دقیق انواع لنفوسیتها (Immunophenotyping): برای تشخیص نوع دقیق سلولهای لنفوسیتی و بررسی احتمال بیماریهای خونی مانند لوسمی و لنفوم.
بیوپسی مغز استخوان: در موارد مشکوک به بیماریهای خونی پیشرفته
آزمایشهای ویروسی: مثل تستهای تشخیص عفونتهای ویروسی مانند EBV، CMV و HIV
آزمایشهای ایمنیشناسی: برای بررسی بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید
آزمایش فلوسیتومتری: میتواند به تشخیص ماهیت کلونال سلولها کمک کند که نشانههای لوسمی لنفوسیتی مزمن را تأیید میکند
تصویربرداری: در صورت نیاز برای بررسی بزرگی طحال یا غدد لنفاوی
انجام این آزمایشات به پزشک کمک میکند تا علت دقیق لنفوسیتوز را شناسایی و درمان مناسب را تعیین کند.
درمان لنفوسیتوز
درمان لنفوسیتوز شامل درمان علت آن است. اکثر موارد لنفوسیتوز با درمان بیماری زمینهای که میتواند علت اصلی بیماری باشد، درمان میشوند.
سرطان همچنین میتواند باعث لنفوسیتوز شود. در چنین مواردی، پزشکان شیمیدرمانی را توصیه میکنند. به طور کلی، بیش از یک دارو استفاده میشود، یا ترکیبی از داروها که سلولهای آسیبدیده را هدف قرار میدهند، استفاده میشود. شیمیدرمانی معمولاً در دورههای سه تا چهار هفتهای انجام میشود. مدت زمان ممکن است بسته به شدت بیماری افزایش یابد. فاصله بین هفتهها برای این است که سلولها بتوانند بهبود یابند و ترمیم شوند. ممکن است عوارض جانبی مانند تب، حالت تهوع، شمارش پایین خون و غیره وجود داشته باشد.
ایمونوتراپی یکی دیگر از روشهای درمانی برای درمان موارد شدید لنفوسیتوز است. در ایمونوتراپی، از داروها برای کمک به سیستم ایمنی بدن در شناسایی سلولها و از بین بردن آنها استفاده میشود.
سایر اشکال درمان شامل درمان سلولی هدفمند، درمان سلولهای بنیادی و غیره است. این درمانها معمولاً برای درمان موارد شدید لنفوسیتوز استفاده میشوند.
پیشگیری
لنفوسیتوز به طور کامل قابل پیشگیری نیست. تنها راههایی وجود دارد که میتوان خطر آن را کاهش داد.
- حفظ فاصله ایمن از فرد آلوده و اجتناب از به اشتراک گذاشتن وسایل شخصی خود با فرد بیمار.
- ضدعفونی کردن وسایل مورد استفاده مشترک.
- شستشوی مکرر دستها با آب و صابون
نتیجهگیری
تعداد لنفوسیتها در خون میتواند به طور قابل توجهی متفاوت باشد و افزایش یا کاهش غیرطبیعی آن ممکن است با بروز علائم و نشانههایی همراه باشد. حفظ تعادل مناسب لنفوسیتها در گلبولهای سفید خون اهمیت زیادی دارد، زیرا هم تعداد بالا و هم تعداد پایین این سلولها میتواند برای سلامت بدن مضر باشد.
نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا
حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهرهمند شوید.
آدرس: خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان – پلاک 414، تهران
شماره تماس: 02188801071 – 02188802408 – avesta_lab@
ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه، 7:00 الی 19:00
مطالب مشابه:
