آدنوکارسینوما

آدنوکارسینوما چیست؟

آدنوکارسینوما نوعی سرطان است که در غدد پوشاننده اندام‌ها ایجاد می‌شود. این غدد مخاط و شیره‌های گوارشی ترشح می‌کنند. اگر سلول‌های اپیتلیال غده‌ای شروع به تغییر یا رشد خارج از کنترل کنند، تومورها می‌توانند تشکیل شوند.
آدنوکارسینوم شایع‌ترین نوع سرطان درگیرکننده اندام‌ها است. این سرطان می‌تواند چندین ناحیه مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد، که رایج‌ترین آنها عبارتند از:

• سینه.
• روده بزرگ/رکتوم.
• مری.
• ریه‌ها.
• لوزالمعده.
• پروستات.
• معده.

آیا آدنوکارسینوما به سایر قسمت‌های بدن می تواند گسترش یابد؟

گسترش آدنوکارسینوما

حتی اگر آدنوکارسینوماها در غدد پوشاننده اندام‌ها شروع به رشد کنند، در نهایت می‌توانند به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابند. این ممکن است شامل مغز، کبد، غدد لنفاوی، استخوان و/یا مغز استخوان باشد.

وقتی آدنوکارسینوم گسترش می‌یابد، پزشکان آن را به یکی از دو روش زیر توصیف می‌کنند:

آدنوکارسینوم تهاجمی: زمانی که سلول‌های سرطانی به بافت‌های اطراف و غدد لنفاوی مجاور گسترش می‌یابند.

آدنوکارسینوم متاستاتیک: زمانی که سلول‌های سرطانی از تومور اصلی جدا می‌شوند و از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به قسمت‌های دیگر بدن گسترش می یابند.

انواع و علائم آدنوکارسینوما

علائم آدنوکارسینوم بسته به نوع آن بسیار متفاوت است. برخی از شایع‌ترین علائم مشترک عبارتند از:

• درد در نزدیکی عضو آسیب‌دیده.
• وجود خون در مایعات بدن (مانند ادرار، مدفوع یا بزاق).
• تغییر در اشتها یا وزن.
• نفخ.

آدنوکارسینوما ریه

اولین علامت آدنوکارسینوم ریه معمولاً سرفه مزمن است. ممکن است بزاق و مخاط را با مقدار کمی خون سرفه کنید. سایر علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• تنگی نفس.
• درد قفسه سینه.
• خس خس سینه.
• گرفتگی صدا.

آدنوکارسینوما سینه

پزشکان معمولاً آدنوکارسینوم سینه را در مراحل اولیه قبل از شروع اکثر علائم، در ماموگرافی تشخیص می‌دهند. در موارد دیگر، ممکن است علائم هشدار دهنده خاصی از جمله موارد زیر را مشاهده کنید:

• تغییر در شکل یا اندازه سینه.
• پوست تغییر رنگ داده، پوسته پوسته، فرورفته یا ناهموار روی سینه یا نوک سینه.
• نشت مایع خونی از نوک سینه.

آدنوکارسینوما کولورکتال

اگر تومور به اندازه کافی بزرگ نشده باشد، ممکن است متوجه هیچ علامتی نشوید. اگرچه آدنوکارسینوم کولورکتال معمولاً باعث خونریزی در مدفوع می‌شود، اما مقدار آن ممکن است آنقدر کم باشد که مشاهده نشود. در اینجا چند علامت دیگر برای بررسی وجود دارد:

• درد شکم.
• اسهال.
• یبوست.

آدنوکارسینوما پانکراس

بیشتر افرادی که آدنوکارسینوم پانکراس دارند تا مراحل پایانی علائمی ندارند. اولین علائم هشدار دهنده معمولاً درد معده و کاهش وزن غیرعمدی است. سایر علائم عبارتند از:

• کمردرد.
• سوزش سر دل.
• تهوع و استفراغ.
• مدفوعی که شناور است.

آدنوکارسینوما پروستات

بیشتر اوقات، هیچ علامت اولیه‌ای برای آدنوکارسینوم پروستات وجود ندارد. در مراحل پیشرفته، ممکن است دچار اختلال نعوظ شوید یا متوجه شوید که بیش از حد معمول ادرار می‌کنید.

آدنوکارسینوما مری

علائم آدنوکارسینوم مری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• مشکل در بلع.
• سوء هاضمه.
• سرفه.
• گرفتگی صدا.
• فشار یا سوزش در قفسه سینه.

آدنوکارسینوما معده

علائم آدنوکارسینوم معده ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• احساس سیری پس از مصرف مقدار کمی غذا.
• مشکل در بلع.
• حالت تهوع.
• سوء هاضمه.

علل و عوامل خطر

چه عللی باعث آدنوکارسینوما می‌شود؟

آدنوکارسینوم زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های غدد پوشاننده اندام‌ها، به طور غیرقابل کنترل تقسیم می‌شوند و شروع به گسترش می‌کنند. چند عامل خطر وجود دارد که باید در نظر گرفته شوند:

استعمال سیگار یا ویپینگ: مصرف دخانیات علت اصلی آدنوکارسینوما و سایر انواع سرطان است.

سابقه خانوادگی: اگر والدین، خواهر و برادر یا پدربزرگ و مادربزرگ بیولوژیکی فرد به آدنوکارسینوما مبتلا باشند، احتمال ابتلای فرد به آن بیشتر است.

الکل: میزان مصرف نوشیدنی‌های حاوی الکل ممکن است در ابتلا به آدنوکارسینوما نقش داشته باشد، به خصوص اگر سابقه خانوادگی این بیماری وجود داشته باشد.

قرار گرفتن در معرض سموم: سموم مضر در خانه یا محیط کار نیز می‌توانند باعث آدنوکارسینوما شوند.

شاخص توده بدنی (BMI) بیشتر از 25 (داشتن اضافه وزن/چاقی): داشتن وزن اضافی ممکن است یک عامل خطر برای انواع خاصی از سرطان، از جمله آدنوکارسینوما باشد.

پرتودرمانی قبلی: اگر در گذشته پرتودرمانی انجام شده باشد، خطر ابتلا به آدنوکارسینوم در فرد بیشتر است.

تشخیص و آزمایش‌ها

پزشکان تشخیص را با معاینه فیزیکی و پرسیدن در مورد علائم، شروع می‌کنند و چند آزمایش انجام می‌دهند. این آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

آسیب‌شناسی (بیوپسی و هیستوپاتولوژی)

بیوپسی بافتی: بررسی سلول‌ها از نظر ویژگی‌های بدخیم

ایمونوهیستوشیمی (IHC): شناسایی مارکرهای اختصاصی مانند:

• CK7، CK20
• TTF-1 (در آدنوکارسینومای ریه)
• HER2 (در پستان و معده)
• CDX2 (در دستگاه گوارش)
• PSA (در پروستات)

آزمایش‌های خون

CBC (شمارش کامل سلول‌های خونی): بررسی کم‌خونی یا عفونت پنهان

بیوشیمی خون:

• تست‌های کبدی (LFT) در صورت درگیری متاستاتیک
• کراتینین و اوره (برای ارزیابی عملکرد کلیه)
• الکترولیت‌ها و آلبومین
• مارکرهای توموری (بسته به محل سرطان):
• CEA: برای آدنوکارسینوم روده، معده و ریه
• CA 19-9: برای آدنوکارسینوم پانکراس و معده
• CA 125: برای آدنوکارسینوم تخمدان
• PSA: در سرطان پروستات
• CA 15-3 یا CA 27-29: در سرطان پستان

آزمایش‌های ژنتیک و مولکولی

• EGFR، ALK، KRAS، BRAF، ROS1، NTRK (در آدنوکارسینومای ریه)
• HER2 amplification (در پستان و معده)
• MSI / MMR status (در سرطان‌های کولورکتال)
• BRCA1/2 (در سرطان پستان، تخمدان و پانکراس)

تصویربرداری

• CT scan با تزریق: برای بررسی محل تومور، گسترش موضعی و متاستاز
• MRI: در بررسی درگیری مغز، کبد یا لگن
• PET/CT scan: برای تعیین مرحله بیماری و گسترش متاستاتیک
• X-Ray یا ماموگرافی (بسته به محل تومور)
• سونوگرافی شکم و لگن: به‌ویژه در تومورهای گوارشی و زنان

اندوسکوپی و کولونوسکوپی

مشاهده مستقیم تومور و نمونه‌برداری

آزمایش‌های اختصاصی دیگر

• Bronchoscopy: در سرطان ریه
• Cystoscopy: در آدنوکارسینومای مثانه
• Biopsy of metastatic lesion: در صورت وجود توده در کبد، غدد لنفاوی یا استخوان

پزشکان چگونه درجه سرطان را تعیین می‌کنند؟

تعیین درجه آدنوکارسینوما

پزشکان برای تعیین درجه آدنوکارسینوم، تمایز سلولی را بررسی می‌کنند. تمایز به میزان غیرطبیعی بودن سلول‌های سرطانی در زیر میکروسکوپ مربوط می‌شود:

آدنوکارسینومای تمایز یافته: سرطان درجه پایین که تمایل به رشد و گسترش آهسته دارد.

آدنوکارسینوما با تمایز متوسط: سرطان درجه متوسط که سریع‌تر از سلول‌های تمایز یافته خوب رشد می‌کند.

آدنوکارسینومای تمایز نیافته ضعیف: سرطان درجه بالا که سریع‌تر از سلول‌های تمایز یافته متوسط گسترش می‌یابد.

مراحل آدنوکارسینوما

پس از تشخیص، پزشک سرطان را مرحله‌بندی می‌کند. نحوه مرحله‌بندی آن می‌تواند بسته به محل متفاوت باشد. اما در اینجا چند دستورالعمل کلی وجود دارد:

آدنوکارسینومای مرحله 0: سرطان از جایی که شروع شده است فراتر نرفته است. این آدنوکارسینوم درجا است.

آدنوکارسینوم مرحله I: سلول‌های سرطانی به برخی از بافت‌های اطراف گسترش یافتند اما به غدد لنفاوی یا سایر اندام‌ها گسترش نیافتند.

آدنوکارسینوما مرحله II: سرطان به بافت‌های اطراف و احتمالاً به غدد لنفاوی مجاور گسترش پیدا کرده است، به اندام‌های دیگر گسترش پیدا نکرده است.

آدنوکارسینوم مرحله III: سلول‌های سرطانی به لایه‌های عمیق‌تر بافت، غدد لنفاوی مجاور و احتمالاً غدد لنفاوی دوردست گسترش یافتند. تومور ممکن است در این مرحله بزرگتر شود.

آدنوکارسینوم مرحله IV: سرطان از محل اصلی خود به سایر قسمت‌های بدن منتقل شده است که به آن آدنوکارسینوم متاستاتیک می گویند.

درمان

درمان به محل، اندازه و نوع تومور بستگی دارد. همچنین به این بستگی دارد که آیا سرطان به سایر قسمت‌های بدن گسترش پیدا کرده است یا خیر. سه درمان اصلی برای آدنوکارسینوم وجود دارد:

جراحی: این معمولاً اولین خط درمان برای آدنوکارسینوم است. هدف جراحی برداشتن سرطان و مقداری از بافت اطراف آن است.

شیمی درمانی: این درمان شامل استفاده از داروها برای حذف سلول‌های سرطانی است. پزشک ممکن است شیمی درمانی را در یک ناحیه خاص، یا در کل بدن توصیه کند.

پرتودرمانی: در این روش از تصویربرداری برای هدف قرار دادن تومورهای آدنوکارسینوم و سالم نگهداشتن بافت‌های سالم استفاده می‌شود. پزشکان اغلب از پرتودرمانی در ترکیب با جراحی و/یا شیمی درمانی استفاده می‌کنند.

پیشگیری

آیا می‌توان از آدنوکارسینوم پیشگیری کرد؟ حتی اگر نمی‌توانید به طور کامل از این بیماری جلوگیری کنید، اقداماتی وجود دارد که می‌توانید برای کاهش خطر ابتلا به آن انجام دهید:

• از مصرف دخانیات خودداری کنید.
• فعالیت بدنی خود را افزایش دهید.
• رژیم غذایی متعادل داشته باشید.
• وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
• به طور منظم به پزشک مراجعه کنید.

سؤالات متداول درباره آدنوکارسینوما

آدنوکارسینوما چیست و کدام اندام‌ها را بیشتر درگیر می‌کند؟

آدنوکارسینوما نوعی سرطان است که از سلول‌های غددی اندام‌ها شروع می‌شود و می‌تواند سینه، روده بزرگ، ریه‌ها، لوزالمعده، پروستات و معده را درگیر کند. این سلول‌ها رشد غیرقابل کنترل پیدا کرده و تومور ایجاد می‌کنند.

علائم شایع آدنوکارسینوما کدامند؟

علائم بسته به نوع آدنوکارسینوما متفاوت است، اما شایع‌ترین آن‌ها شامل درد عضو درگیر، تغییر وزن، خونریزی در مایعات بدن، نفخ و تغییر در عملکرد طبیعی عضو است.

آیا آدنوکارسینوما می‌تواند به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابد؟

بله، آدنوکارسینوما می‌تواند به غدد لنفاوی، کبد، استخوان و سایر اندام‌ها متاستاز دهد. در این حالت به آن آدنوکارسینوم متاستاتیک گفته می‌شود.

چگونه آدنوکارسینوما تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص آدنوکارسینوما با معاینه، آزمایش‌های خون و مارکرهای توموری، تصویربرداری (CT، MRI، PET/CT) و نمونه‌برداری بافتی (بیوپسی) انجام می‌شود. آزمایش‌های ژنتیک و مولکولی نیز در تعیین درمان هدفمند بسیار مهم هستند.

راه‌های پیشگیری و کاهش خطر آدنوکارسینوما چیست؟

برای کاهش خطر ابتلا به آدنوکارسینوما، از مصرف دخانیات خودداری کنید، وزن سالم داشته باشید، رژیم غذایی متعادل و فعالیت بدنی منظم داشته باشید و به طور مرتب برای چکاپ به پزشک مراجعه کنید.

نتیجه گیری

آدنوکارسینوما یکی از رایج‌ترین سرطان‌ها است که می‌تواند سینه، روده، ریه و دیگر اندام‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. تشخیص زودهنگام و درمان به موقع، شامل جراحی، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی، می‌تواند شانس بهبود را به شدت افزایش دهد. با رعایت سبک زندگی سالم و بررسی منظم پزشکی، می‌توان خطر ابتلا به این بیماری را کاهش داد.

مطالب مشابه:

سرطان استخوان

آزمایش های غربالگری سرطان

سرطان پانکراس

سرطان پروستات

نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا

نحوه ملاقات

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

موقعیت آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا روی نقشه تهران

آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا در تهران، واقع در خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان، آماده ارائه خدمات آزمایشگاهی تخصصی به ساکنین منطقه ۶ تهران و سایر نقاط شهر است.
این مرکز با استفاده از تجهیزات مدرن، دقت، سرعت و رضایت بیماران را در اولویت قرار داده است.