بابزیا چیست؟ علت، علائم، تشخیص و درمان موثر

بابزیا چیست؟ علت، علائم، تشخیص و درمان موثر
بابزیا یک انگل کوچک است که گلبول های قرمز خون را آلوده می کند. عفونت ایجاد شده توسط این انگل، بابزیوز نامیده می شود. معمولاً انتقال بابزیا از طریق نیش کنه ها صورت می گیرد. این عفونت انگلی اغلب همزمان با بیماری لایم رخ می دهد، زیرا کنه ای که باکتری لایم را منتقل می کند، ممکن است به انگل بابزیا نیز مبتلا باشد.
علائم بابزیا
شدت علائم بابزیوز می تواند متفاوت باشد. گاهی ممکن است هیچ علائمی نداشته باشد و گاهی علائم خفیفی ایجاد کند. برخی موارد می توانند عوارض جدی و تهدید کننده ایجاد کنند.
عفونت بابزیا اغلب با تب بالا، لرز، درد عضلات و مفاصل و خستگی شروع می شود.
علائم کمتر رایج عبارتند از:
- سردرد شدید
- درد شکم
- حالت تهوع
- کبودی پوست
- زرد شدن پوست و چشم
- تغییرات خلقی
با پیشرفت عفونت، ممکن است درد قفسه سینه یا لگن، تنگی نفس و تعریق شدید ایجاد شود.
عدم تشخیص و درمان به موقع تب بالا ممکن است عوارض زیر را ایجاد کنند:
- فشار خون بسیار پایین
- مشکلات کبدی
- تجزیه گلبول های قرمز خون (کمخونی همولیتیک)
- نارسایی کلیه
- نارسایی قلبی
علت بابزیا چیست؟
بابزیوز ناشی از عفونت با انگلی شبیه مالاریا از جنس بابزیا است. این انگل در داخل گلبولهای قرمز فرد یا حیوان مبتلا، رشد و تکثیر میشود و اغلب به دلیل پارگی گلبولهای قرمز باعث درد شدید میشود.
بیش از 100 گونه انگل بابزیا وجود دارد. بنا به اظهارات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC)، در ایالات متحده، بابزیا میکروتی رایجترین گونه برای مبتلا کردن انسان است.
نحوه انتقال عفونت بابزیا
رایجترین راه ابتلا به بابزیا، گزش کنه آلوده است.
انگلهای بابزیا میکروتی در روده کنه پا سیاه یا کنه گوزن (Ixodes scapularis) زندگی میکنند. کنه به بدن موشهای پا سفید و سایر پستانداران کوچک میچسبد و انگل را به خون جوندگان منتقل میکند.
پس از اینکه کنه غذای خود را از خون حیوان تغذیه کرد، میافتد و منتظر میماند تا توسط حیوان دیگری برداشته شود.
گوزن دم سفید ناقل رایج، کنه گوزن است و خود گوزن آلوده نیست.
پس از افتادن از گوزن، کنه معمولاً روی تیغه چمن، شاخه کوتاه یا برگ قرار میگیرد. اگر به آن دست بزنید، میتواند به کفش، جوراب یا سایر لباسهای شما بچسبد. کنه سپس به سمت بالا میرود و به دنبال قسمتی از پوست باز میگردد.
احتمالاً نیش کنه را احساس نخواهید کرد و حتی ممکن است آن را نبینید. دلیلش این است که بیشتر عفونتهای انسانی در طول بهار و تابستان توسط کنهها در مرحله نمف (حشره) پخش میشوند. در این مرحله، کنهها تقریباً به اندازه و رنگ دانه خشخاش هستند.
علاوه بر گزش کنه، این عفونت میتواند از طریق انتقال خون آلوده یا از طریق انتقال از یک زن باردار مبتلا به جنینش نیز منتقل شود. به ندرت، میتواند از طریق پیوند عضو نیز منتقل شود.

عوامل خطر
افرادی که طحال ندارند یا سیستم ایمنی ضعیفی دارند، در معرض خطر بیشتری هستند. بابزیوز میتواند برای این افراد یک بیماری تهدیدکننده زندگی باشد. بزرگسالان مسن، به ویژه افرادی که مشکلات سلامتی دیگری دارند، نیز در معرض خطر بیشتری هستند.
ارتباط بین بابزیوز و بیماری لایم
کنهای که مسئول انتقال انگل بابزیا است، میتواند باکتری مارپیچی شکل بیماری لایم را نیز منتقل کند.
مطالعهای در سال 2016 نشان داد که تا 20% از افراد مبتلا به لایم، بهطور همزمان به بابزیوز نیز مبتلا بودهاند. محققان تأکید کردند که بابزیوز اغلب بدون تشخیص باقی میماند.
علائم بابزیوز میتواند مشابه بیماری لایم باشد و عفونت همزمان هر دو بیماری، باعث شدت بیشتر علائم میشود.
تشخیص بابزیوز
در مراحل اولیه، انگلهای بابزیا را میتوان با بررسی نمونه خون زیر میکروسکوپ تشخیص داد. تشخیص با میکروسکوپ اسمیر خون نیاز به زمان و تخصص قابل توجهی دارد. اگر سطح بسیار پایینی از انگل در خون وجود داشته باشد، به خصوص در اوایل بیماری، اسمیر میتواند منفی باشد و ممکن است لازم باشد طی چند روز تکرار شود.
اگر پزشک به بابزیوز مشکوک شود، میتواند آزمایشهای بیشتری انجام دهد. آنها ممکن است آزمایش آنتیبادی فلورسنت غیرمستقیم (IFA) را روی نمونه خون تجویز کنند. تشخیص مولکولی، مانند واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR)، نیز ممکن است روی نمونه خون استفاده شود.
درمان بابزیا
بابزیا یک انگل است و به تنهایی به آنتیبیوتیکها پاسخ نمیدهد. درمان نیاز به داروهای ضد انگلی، مانند داروهای مورد استفاده برای مالاریا دارد. آتوواکون به همراه آزیترومایسین برای درمان اکثر موارد خفیف تا متوسط استفاده میشود و معمولاً به مدت 7 تا 10 روز مصرف میشود. یک رژیم جایگزین، کلیندامایسین به همراه کینین است.
درمان بیماری شدید معمولاً شامل آزیترومایسین تزریقی به همراه آتوواکون خوراکی یا کلیندامایسین تزریقی به همراه کینین خوراکی است. در بیماری شدید، ممکن است اقدامات حمایتی اضافی مانند تزریق خون انجام شود.
ممکن است پس از درمان، عود بیماری رخ دهد. در صورت عود علائم، باید دوباره درمان شوند. برخی از افراد، مانند افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، ممکن است در ابتدا برای بهبودی از عفونت، نیاز به درمان طولانیتری داشته باشند.
پیشگیری از بابزیوز و بیماری لایم
بهترین راه برای جلوگیری از ابتلا به بابزیوز و بیماری لایم، اجتناب از تماس با کنهها است. اگر به مناطق جنگلی یا علفزارهایی که گوزنها در آنجا حضور دارند میروید، اقدامات زیر میتواند مفید باشد:
- استفاده از لباسهای آغشته به پرمترین برای دفع کنهها
- استفاده از اسپری دافع حشرات حاوی DEET روی کفشها، جورابها و نواحی در معرض دید
- پوشیدن از شلوار بلند و پیراهن آستین بلند و قرار دادن پاچه شلوار داخل جورابها برای جلوگیری از دسترسی کنهها
- بررسی کامل بدن پس از حضور در فضای باز
- از یک دوست بخواهید پشت بدن و پشت پاها، به ویژه پشت زانوها، را بررسی کند
- استحمام و استفاده از برس دستهبلند برای شانه کردن نواحی که نمیتوانید ببینید
کنهها معمولاً چند ساعت پس از تماس با پوست یا لباس شما به پوست میچسبند و انتقال انگل نیاز به زمان دارد، معمولاً بین 36 تا 48 ساعت. این فاصله زمانی فرصتی است تا کنه را پیدا کرده و از پوست جدا کنید.
با این حال، بهتر است همیشه محتاط باشید و بلافاصله پس از بازگشت از فضای باز، بدن خود را بررسی کنید و روش صحیح حذف کنه را یاد بگیرید.
نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا
حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهرهمند شوید.
آدرس: خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان – پلاک 414، تهران
شماره تماس: 02188801071 – 02188802408 – avesta_lab@
ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه، 7:00 الی 19:00
مطالب مشابه:
