علائم کم کاری تیروئید

علائم کم کاری تیروئید

کم‌ کاری تیروئید یا Hypothyroidism زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید هورمون‌های کافی تولید نکند. کاهش سطح هورمون‌های تیروئید می‌تواند باعث بروز مجموعه‌ای از علائم شود که از اختلالات ذهنی و خستگی گرفته تا مشکلات گوارشی را شامل می‌شود.

غده تیروئید یک غده کوچک به شکل پروانه است که در جلوی گردن قرار دارد. هورمون‌های تیروئید نقش حیاتی در تنظیم متابولیسم، مصرف انرژی و عملکرد تقریباً تمامی اندام‌های بدن ایفا می‌کنند.

در این مقاله، 12 علامت و نشانه شایع کم‌کاری تیروئید را بررسی می‌کنیم. همچنین به علائم دیررس در صورت عدم درمان، شیوع کم‌کاری تیروئید و زمان مراجعه به پزشک اشاره خواهیم کرد.

12 علائم شایع کم‌ کاری تیروئید

۱. خستگی مفرط

خستگی یکی از شایع‌ترین علائم کم‌ کاری تیروئید است. بسیاری از افراد مبتلا احساس می‌کنند انرژی کافی برای انجام فعالیت‌های روزانه را ندارند و حتی پس از خواب کافی یا چرت‌های کوتاه روزانه همچنان خسته‌اند.
در اغلب موارد، درمان کم‌کاری تیروئید باعث بهبود سطح انرژی و عملکرد روزانه فرد می‌شود و توانایی او برای انجام کارهای روزمره را بازمی‌گرداند.

۲. افزایش وزن

هورمون‌های تیروئید نقش مهمی در تنظیم وزن بدن، اشتها و سوخت‌وساز چربی و قند دارند. افرادی که سطح هورمون‌های تیروئیدشان پایین است، ممکن است افزایش وزن یا افزایش شاخص توده بدنی (BMI) را تجربه کنند.
حتی در موارد خفیف کم‌ کاری تیروئید نیز احتمال افزایش وزن و چاقی وجود دارد. بسیاری از بیماران گزارش می‌دهند که صورتشان پف‌آلود است و چربی اضافی به ویژه در ناحیه شکم یا سایر قسمت‌های بدن تجمع می‌کند.

۳. درد عضلات و مفاصل

کم‌ کاری تیروئید می‌تواند روی عضلات و مفاصل تأثیر بگذارد و باعث علائمی مانند:

• درد و گرفتگی عضلات
• خشکی و سفتی مفاصل
• تورم و حساسیت مفاصل
• ضعف عمومی عضلات

۴. تغییرات خلق و خو و حافظه

افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید درمان‌نشده ممکن است با مشکلات زیر مواجه شوند:

• اضطراب و افسردگی
• بی‌علاقگی یا بی‌تفاوتی
• اختلال در حافظه و کاهش تمرکز
• کندی در فکر کردن و صحبت کردن

این علائم به دلیل نیاز مغز به هورمون‌های تیروئید برای عملکرد صحیح رخ می‌دهند. تحقیقات نشان می‌دهد که کاهش هورمون‌های تیروئید می‌تواند جریان خون و عملکرد مغز را تغییر دهد.

۵. احساس سرمای مداوم

کم ‌کاری تیروئید باعث کند شدن متابولیسم بدن و کاهش دمای مرکزی بدن می‌شود. در نتیجه، برخی افراد حتی در محیط‌های گرم یا تابستان، همیشه احساس سرما می‌کنند. دست‌ها و پاهای سرد یکی از شایع‌ترین گزارش‌هاست.

توجه: احساس سرما می‌تواند دلایل دیگری مانند مشکلات گردش خون یا کم‌خونی نیز داشته باشد.

۶. یبوست

کم‌ کاری تیروئید می‌تواند سرعت عملکرد دستگاه گوارش را کاهش دهد و یبوست ایجاد کند. یبوست معمولاً به معنای کمتر از سه بار اجابت مزاج در هفته، مدفوع سفت یا احساس تخلیه ناقص روده است.

۷. افزایش کلسترول خون

هورمون‌های تیروئید نقش مهمی در دفع کلسترول اضافی از طریق کبد دارند. کاهش هورمون‌ها باعث افزایش سطح کلسترول خون می‌شود. درمان کم‌ کاری تیروئید می‌تواند سطح کلسترول را حتی بدون مصرف داروهای کاهنده کلسترول کاهش دهد.

۸. کاهش ضربان قلب

کم‌کاری تیروئید ممکن است باعث کندی ضربان قلب (برادی کاردی) شود و همچنین اثراتی مانند:

• تغییر فشار خون
• اختلال در ریتم قلب
• کاهش انعطاف‌پذیری شریان‌ها

ایجاد کندی ضربان قلب می‌تواند ضعف، سرگیجه و مشکلات تنفسی به همراه داشته باشد و در صورت عدم درمان به عوارض جدی قلبی منجر شود.

۹. ریزش مو

اختلالات هورمونی، از جمله کم‌ کاری تیروئید، می‌توانند باعث ریزش مو شوند. هورمون‌های تیروئید برای رشد و سلامت فولیکول‌های مو ضروری هستند. ریزش مو ممکن است در:

• پوست سر
• ابروها
• پاها و سایر قسمت‌های بدن رخ دهد

افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید بیشتر در معرض آلوپسی (ریزش مو به صورت تکه‌ای) نیز هستند.

۱۰. خشکی پوست و شکنندگی مو و ناخن‌ها

کم‌کاری تیروئید می‌تواند باعث علائم زیر شود:

• خشکی و زبری پوست
• رنگ پریدگی پوست
• شکنندگی و خشکی مو
• ناخن‌های نازک و شکننده

این مشکلات معمولاً با شروع درمان هورمون تیروئید بهبود می‌یابند.

۱۱. گواتر (تورم تیروئید)

گواتر به بزرگ شدن غده تیروئید گفته می‌شود و معمولاً به صورت برآمدگی در پایه گردن مشاهده می‌شود. علائم دیگر شامل:

• سرفه
• گرفتگی صدا
• مشکلات بلع و تنفس

بسیاری از مشکلات تیروئید، از جمله تیروئیدیت هاشیموتو، می‌توانند باعث گواتر شوند.

۱۲. تغییرات قاعدگی

زنان مبتلا به کم‌ کاری تیروئید ممکن است دچار قاعدگی سنگین، نامنظم یا لکه‌بینی بین دوره‌ها شوند.
کم‌کاری تیروئید با تأثیر بر هورمون‌های دیگر مانند استروژن و گلوبولین متصل به هورمون‌های جنسی باعث این مشکلات می‌شود.

علائم دیررس کم‌کاری تیروئید

این بیماری به‌طور آهسته پیش می‌رود و ممکن است سال‌ها بدون علامت باقی بماند. در صورت عدم درمان، علائم زیر ممکن است بروز کنند:

• کاهش حس چشایی و بویایی
• گرفتگی صدا
• پف صورت، دست و پا
• کندی صحبت
• ضخیم شدن پوست
• نازک شدن ابروها
• کاهش دمای بدن
• کندی ضربان قلب

عوامل خطر

سابقه شخصی یا خانوادگی مشکلات تیروئید

جراحی یا درمان با اشعه ناحیه گردن یا قفسه سینه

بارداری اخیر

بیماری‌های دیگر مانند سندرم ترنر، سندرم شوگرن یا برخی اختلالات خودایمنی

آزمایشات تکمیلی کم‌ کاری تیروئید

۱. آزمایش TSH (هورمون محرکه تیروئید)

TSH هورمونی است که از غده هیپوفیز ترشح می‌شود و سطح فعالیت تیروئید را کنترل می‌کند.

در کم‌کاری تیروئید، سطح TSH معمولاً بالا است، زیرا بدن تلاش می‌کند غده تیروئید را تحریک کند.

۲. آزمایش T4 آزاد (Free T4)

هورمون T4 آزاد، فرم فعال هورمون تیروئید در خون است.

در کم‌کاری تیروئید، سطح T4 آزاد معمولاً پایین است.

۳. آزمایش T3 آزاد (Free T3)

T3 هورمون فعال دیگر تیروئید است که در متابولیسم نقش حیاتی دارد.

این آزمایش معمولاً برای بررسی شدت کم‌کاری تیروئید و پاسخ به درمان استفاده می‌شود.

۴. آنتی‌بادی‌های تیروئید

بررسی آنتی‌بادی‌هایی مانند Anti-TPO و Anti-Tg می‌تواند علت خودایمنی کم‌کاری تیروئید (مثل تیروئیدیت هاشیموتو) را مشخص کند.

۵. آزمایش کلسترول و تری‌گلیسرید

کم‌کاری تیروئید می‌تواند باعث افزایش چربی خون و کلسترول شود.

بررسی این پارامترها به ارزیابی اثرات کم‌کاری تیروئید بر سلامت قلب و عروق کمک می‌کند.

۶. سونوگرافی تیروئید

در صورت نیاز، پزشک ممکن است سونوگرافی تیروئید برای بررسی اندازه، ساختار و وجود گره‌ها یا التهاب توصیه کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

افرادی که دچار خستگی غیرقابل توضیح یا دیگر علائم کم‌ کاری تیروئید هستند باید به پزشک مراجعه کنند. عدم درمان می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند ناباروری، چاقی و بیماری‌های قلبی شود.
پزشک با آزمایش خون ساده می‌تواند سطح هورمون‌های تیروئید را بررسی کند. درمان کم‌ کاری تیروئید شامل مصرف هورمون‌های مصنوعی تیروئید است که در صورت تعیین دوز مناسب، ایمن و مؤثر می‌باشد.

سوالات متداول

علائم هشداردهنده کم‌کاری تیروئید چیست؟

علائم هشداردهنده کم‌ کاری تیروئید می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• خستگی مفرط
• تحمل پایین در برابر سرما
• افزایش وزن غیرمنتظره
• تغییرات در صدا (گرفتگی یا خشونت صدا)
• خشکی پوست

لازم به ذکر است که کم‌کاری تیروئید بسته به سن، جنسیت و عوامل دیگر ممکن است در افراد مختلف، علائم متفاوتی داشته باشد.

۱۰ علامت اصلی بالینی کم ‌کاری تیروئید چیست؟

ده علامت شایع کم‌کاری تیروئید عبارتند از:

• خستگی و ضعف عمومی
• خواب‌آلودگی بیش از حد
• حساسیت بالا به سرما
• پوست خشک و رنگ‌پریده
• پف‌آلودگی صورت
• خشونت یا گرفتگی صدا
• افزایش وزن بدون دلیل مشخص
• ضعف عضلانی
• افسردگی و تغییرات خلقی
• کاهش تمرکز و کندی ذهن

سن شروع کم‌کاری تیروئید چقدر است؟

کم‌کاری تیروئید می‌تواند در هر سنی شروع شود، اما در افراد بالای 60 سال شایع‌تر است.

نتیجه گیری

کم‌کاری تیروئید یا Underactive Thyroid یک وضعیت نسبتاً شایع است. این بیماری زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تولید نکند.
از آنجا که هورمون‌های تیروئید برای عملکرد طبیعی بسیاری از اندام‌ها و سیستم‌های بدن ضروری هستند، کاهش سطح این هورمون‌ها می‌تواند باعث طیف وسیعی از علائم شود.

شایع‌ترین این علائم شامل:

• خستگی مفرط
• افزایش وزن
• تغییرات حافظه و خلق و خو

افرادی که این علائم یا دیگر نشانه‌های کم‌کاری تیروئید را تجربه می‌کنند، باید برای ارزیابی و درمان به پزشک مراجعه کنند. پزشکان معمولاً با تجویز قرص‌های جایگزین هورمون تیروئید می‌توانند سطح هورمون‌ها را به حالت طبیعی بازگردانده و علائم بیماری را بهبود بخشند.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

مطالب مشابه:

سرطان تیروئید

پرکاری تیروئید

سرطان پاراتیروئید

تیروئیدیت

منبع: medicalnewstoday