تفاوت پولیپ و فیبروم رحم چیست؟ | علائم، تشخیص و روشهای درمان
تفاوت پولیپ و فیبروم رحم چیست؟ | علائم، تشخیص و روشهای درمان
پولیپ های رحمی و فیبرومها هر دو جزو رشدهای غیرطبیعی در رحم محسوب میشوند. اصلیترین تفاوت میان آنها نوع بافتی است که از آن ساخته شدهاند. همین موضوع میتواند بر بروز علائم و انتخاب روشهای درمانی تأثیر بگذارد.
فیبروم رحمی چیست؟
فیبرومها از بافت عضلانی ضخیم رحم (میومتر) تشکیل میشوند و معمولاً درون یا روی دیواره رحم رشد میکنند. این تودهها در بسیاری از زنان شایع هستند و در بسیاری مواقع بدون علامت باقی میمانند.
پولیپ رحمی چیست؟
پولیپها میتوانند در بخشهای مختلف بدن ایجاد شوند، اما نوع رحمی آنها از بافت داخلی رحم (اندومتر) ساخته میشود. پولیپها معمولاً اهمیت بیشتری دارند زیرا در برخی موارد (هرچند نادر) میتوانند منجر به سرطان رحم شوند.
علائم مشترک فیبروم و پولیپ رحمی
هر دو بیماری ممکن است باعث بروز علائم زیر شوند:
- خونریزی شدید در دوران قاعدگی
- گرفتگی و دردهای رحمی
- لکهبینی یا خونریزی بین پریودها
- مشکلات و عوارض دوران بارداری
کدام یک خطرناکتر است؟
در حالی که فیبرومها اغلب خوشخیم هستند و همیشه نیاز به درمان ندارند، پولیپها از نظر پزشکی جدیتر تلقی میشوند زیرا پتانسیل بدخیمی دارند.
برای تشخیص قطعی و انتخاب بهترین روش درمان، مراجعه به پزشک متخصص زنان و انجام آزمایشها و تصویربرداریهای لازم ضروری است.
علل و تشخیص فیبروم و پولیپ رحمی
علل ایجاد فیبروم و پولیپ
علت دقیق فیبرومها و پولیپهای رحمی هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما عواملی که ممکن است نقش داشته باشند شامل موارد زیر هستند:
- تغییرات هورمونی، به ویژه هورمونهای استروژن و پروژسترون
- چاقی، زیرا باعث افزایش سطح استروژن در خون میشود
- عوارض داروی تاموکسیفن که برای درمان سرطان سینه استفاده میشود
علل خاص فیبروم
- فیبرومها بیشتر در افراد 30 تا 40 ساله مشاهده میشوند، اما ممکن است در هر سنی رخ دهند.
- پولیپها معمولاً در 40 سالگی، قبل یا بعد از یائسگی ایجاد میشوند.
- هر دو عارضه پس از یائسگی ممکن است کوچک شوند، زیرا سطح استروژن کاهش مییابد.
ارتباط آندومتریوز و پولیپ
آندومتریوز زمانی رخ میدهد که بافت مشابه لایه داخلی رحم (اندومتر) خارج از رحم رشد کند. این بافت در دوران قاعدگی ضخیم و دچار خونریزی میشود، اما به دلیل محل غیرطبیعی نمیتواند خارج شود و ممکن است باعث چسبندگی اندامها و التهاب دردناک شود.
هم آندومتریوز و هم پولیپ شامل رشد غیرطبیعی اندومتر هستند و احتمالاً با هورمون استروژن مرتبطاند.
تفاوت اصلی این است که پولیپها خارج از رحم رشد نمیکنند و به دیواره داخلی رحم متصل هستند، معمولاً با یک پایه یا ساقه نازک.
چگونه فیبروم و پولیپ تشخیص داده میشوند؟
بسیاری از افراد مبتلا به فیبروم، هیچ علامتی ندارند و بنابراین تشخیص داده نمیشوند. گاهی پزشک ممکن است در معاینه لگن فیبروم را لمس کند.
اگر علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی، درد یا قاعدگی نامنظم دارید، باید با پزشک مشورت کنید. پزشک ممکن است بسته به علائم و سابقه پزشکی شما، آزمایشها و تصویربرداریهای بیشتری توصیه کند.
آزمایشها و روشهای تشخیصی
به دلیل شباهت علائم فیبروم و پولیپ، پزشک ممکن است چند روش مختلف را برای تشخیص دقیق به کار گیرد:
1. آزمایش خون پایه
CBC (شمارش کامل خون): بررسی میزان هموگلوبین و سلولهای خونی جهت تشخیص کمخونی ناشی از خونریزی زیاد.
آزمایش هورمونی: در صورت اختلال قاعدگی، پزشک ممکن است سطح هورمونهای تیروئید، پرولاکتین یا استروژن و پروژسترون را بررسی کند.
2. سونوگرافی رحمی
سونوگرافی ترانس واژینال (TVS): دقیقترین روش اولیه برای تشخیص فیبروم و پولیپ است. اندازه، تعداد و محل آنها را مشخص میکند.
سونوگرافی شکمی: گاهی برای بررسی کلی رحم و تخمدانها استفاده میشود.
3. سونوهیستروگرافی (Sonohysterography)
با تزریق محلول آب نمکی به داخل رحم و انجام سونوگرافی، پولیپها و نواحی غیر طبیعی داخل رحم با جزئیات بیشتری دیده میشوند.
4. هیستروسکوپی تشخیصی
با استفاده از یک لوله نازک با دوربین (هیستروسکوپ)، پزشک داخل رحم را به طور مستقیم میبیند.
امکان نمونهبرداری یا برداشتن پولیپ و فیبرومهای کوچک را هم فراهم میکند.
5. آزمایشهای تکمیلی خونریزی غیرطبیعی
در برخی موارد، برای بررسی علل خونریزی غیرطبیعی، آزمایشهای انعقادی یا بررسی کمبود آهن انجام میشود.
درمان فیبرومها و پولیپهای رحمی
فیبرومها و پولیپهای کوچک گاهی بدون نیاز به درمان خودبهخود برطرف میشوند. اما اگر باعث خونریزی شدید یا پریود دردناک شوند، نیاز به درمان وجود دارد.
روشهای درمان فیبروم رحمی
داروها
داروها میتوانند علائم را کنترل کنند یا پیش از جراحی برای کاهش خونریزی استفاده شوند. برخی گزینههای دارویی عبارتند از:
- قرصهای کنترل بارداری
- آنتیاستروژنها، مانند رالوکسیفن
- آنالوگهای هورمون آزادکننده گنادوتروپین (GnRH agonists)
- IUD یا دستگاه داخل رحمی
جراحی
در مواردی که دارو کافی نباشد، جراحی توصیه میشود. عمل جراحی برداشتن فیبرومها میومکتومی نام دارد و به روشهای مختلف انجام میشود:
1) میومکتومی شکمی
2) میومکتومی لاپاراسکوپی
3) میومکتومی هیستروسکوپی
روشهای درمان پولیپ رحمی
داروها
اگر پولیپ کوچک باشد و علائمی ایجاد نکند، ممکن است پزشک در کوتاهمدت دارو تجویز کند. داروها همچنین پس از جراحی برای جلوگیری از عود توصیه میشوند، مانند:
- آنالوگهای GnRH
- IUD
جراحی
روشهای جراحی برای پولیپ شامل موارد زیر است:
پولیپکتومی: برداشتن پولیپ
آبلیشن اندومتر: برای جلوگیری از عود، در صورتی که قصد بارداری مجدد نداشته باشید
هیسترکتومی: برداشتن کامل رحم، در صورت تشخیص سرطان
عوارض و تاثیرات
فیبرومها و پولیپها معمولاً تهدیدکننده زندگی نیستند، اما اگر درمان نشوند، علائم میتوانند بدتر شده و کیفیت زندگی را کاهش دهند.
هر دو میتوانند باروری را تحت تأثیر قرار دهند و در بارداری ممکن است باعث مشکلاتی مانند جداشدن جفت یا زایمان زودرس شوند.
خونریزی شدید مرتبط با فیبروم یا پولیپ میتواند منجر به کمخونی شود.
سوالات متداول
آیا فیبروم و پولیپ باید برداشته شوند؟
فیبرومها و پولیپهای کوچک گاهی بدون درمان از بین میروند. پزشک ممکن است نظارت و تأخیر در درمان را توصیه کند تا ببینید آیا رشد آنها متوقف یا کوچک میشود.
آیا میتوان از فیبروم یا پولیپ جلوگیری کرد؟
پیشگیری از این عارضهها ممکن نیست، مگر از طریق هیسترکتومی (برداشتن رحم).
نتیجه گیری
فیبروم و پولیپ رحم علائم مشابهی دارند و گاهی ممکن است با هم اشتباه گرفته شوند.
تفاوت اصلی در نوع بافتی است که رشد کرده: فیبرومها از بافت عضلانی رحم و پولیپها از بافت داخلی رحم (اندومتر) ساخته شدهاند.
تنها راه تشخیص دقیق، مراجعه به متخصص زنان و انجام آزمایشهای تکمیلی است.
درمان بسته به شدت علائم و تاثیر آنها بر کیفیت زندگی متفاوت است و پزشک بهترین برنامه درمانی را برای هر فرد ارائه میدهد.
نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا
حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهرهمند شوید.
آدرس: خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان – پلاک 414، تهران
شماره تماس: 02188801071 – 02188802408 – avesta_lab@
ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه، 7:00 الی 19:00
مطالب مشابه:
خونریزی غیرطبیعی رحم
منوراژی (خونریزی شدید قاعدگی)
دیسپلازی دهانه رحم
فیبروم رحم
منبع: healthline
