لوپوس چیست؟

لوپوس چیست؟

لوپوس یک بیماری خود ایمنی است و زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن به بافت‌ها و اندام‌های خود حمله می‌کند. التهاب ناشی از لوپوس می‌تواند بر بسیاری از سیستم‌های بدن از جمله: پوست، کلیه‌ها، سلول‌های خونی، مغز، قلب و ریه‌ها تاثیر بگذارد.

انواع لوپوس چیست؟

1) لوپوس اریتماتوز سیستمیک SLE: شایع‌ترین نوع لوپوس است و به این معنی است که در سراسر بدن گسترش پیدا کرده است.

2) لوپوس اریتماتوزدیسکوئید(DLE): لوپوسی است که فقط پوست را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

3) لوپوس دارویی (DILE): برخی از داروها علائم لوپوس را به عنوان یک عارضه جانبی تحریک می‌کنند. این عوارض معمولاً موقتی هستند و ممکن است پس از قطع مصرف داروهایی که باعث تحریک آن شدند، از بین بروند.

4) لوپوس نوزادی: نوزادان گاهی اوقات با لوپوس متولد می‌شوند. نوزادانی که از والدین بیولوژیکی، مبتلا به این بیماری می‌شوند، مطمئناً به این بیماری مبتلا نیستند، اما ممکن است خطر ابتلا به این عارضه در آنها افزایش یابد.

علائم لوپوس چیست؟

لوپوس بسته به اینکه کدام اندام‌ها یا سیستم‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد، علائمی را در سراسر بدن ایجاد می‌کند. هر فردی ترکیب و شدت علائم متفاوتی را تجربه می‌کند.

علائم این بیماری معمولاً ناگهانی ظاهر می‌شوند و از بین می‌روند. اما برخی اوقات این بیماری می‌تواند آنقدر تشدید شود که فرد را از فعالیت روزانه بازدارد. همچنین ممکن است در صورت داشتن علائم خفیف یا بدون علائم، نشانه‌ها بهبود یابند.
شایع‌ترین علائم عبارتند از:

• درد مفاصل، درد عضلانی یا درد قفسه سینه (به خصوص موقع تنفس).
• سردرد
• بثورات (معمولاً راش در سرتاسر صورت که پزشکان گاهی اوقات آن را راش پروانه ای می‌نامند)
• تب
• ریزش مو
• زخم‌های دهان
• خستگی مداوم
• تنگی نفس
• غدد متورم
• تورم در بازوها، پاها یا روی صورت
• گیجی
• لخته شدن خون

لوپوس گاهی اوقات می‌تواند باعث بیماری‌ها یا مشکلات دیگری شود، از جمله:

• حساسیت به نور خورشید
• خشکی چشم
• افسردگی (یا سایر شرایط سلامت روان)
• تشنج
• کم خونی
• سندرم رینود
• پوکی استخوان
• بیماری قلبی
• بیماری کلیوی

چه عواملی باعث لوپوس می‌شود؟

کارشناسان به طور قاطع نمی‌دانند که چه عواملی باعث لوپوس می‌شود. مطالعات نشان دادند که عوامل خاصی در مورد سلامت فرد یا محل زندگی ممکن است باعث ایجاد لوپوس شود:

عوامل ژنتیکی: داشتن جهش‌های ژنتیکی خاص ممکن است احتمال ابتلا به لوپوس را افزایش دهد.
هورمون‌ها: واکنش به برخی هورمون‌ها در بدن (به ویژه استروژن) ممکن است احتمال ابتلا به لوپوس را افزایش دهد.
عوامل محیطی: جنبه‌های مربوط به محل زندگی و میزان آلودگی یا نور خورشید که در معرض آن هستید ممکن است بر خطر ابتلا به لوپوس تأثیر بگذارد.
سابقه سلامتی: سیگار، سطح استرس و داشتن برخی بیماری‌های دیگر (مانند سایر بیماری‌های خودایمنی) ممکن است باعث لوپوس شود.

عوامل خطر

هر کسی ممکن است به لوپوس مبتلا شود، اما برخی از گروه‌ها در معرض خطر بالاتری هستند:

• زنان بین سنین 15 تا 44 سال
• افراد دارای والدین بیولوژیکی که مبتلا به لوپوس هستند.

تشخیص و آزمایشات

پزشک با معاینه فیزیکی و برخی آزمایشات، لوپوس را تشخیص می‌دهد.
تشخیص این بیماری می‌تواند دشوار باشد، زیرا می‌تواند قسمت‌های زیادی از بدن را تحت تاثیر قرار دهد و علائم مختلفی ایجاد کند. حتی تغییرات کوچک یا مسائلی که برای فرد غیرمعمول به نظر می‌رسند، می‌توانند کلیدی باشند.

آزمایشات تکمیلی لوپوس:

آنتی‌نوکلئر آنتی‌بادی (ANA):

یکی از اصلی‌ترین آزمایشات در تشخیص لوپوس.

تقریباً در 95% بیماران مبتلا به لوپوس مثبت است.

با این حال، مثبت بودن ANA به تنهایی کافی نیست و باید با سایر آزمایشات و علائم بالینی تفسیر شود.

آنتی‌بادی‌های اختصاصی ضد DNA دو رشته‌ای (Anti-dsDNA):

حساس و اختصاصی برای لوپوس.

میزان آن با فعالیت بیماری و شدت آسیب کلیوی ارتباط دارد.

آنتی‌بادی‌های ضد Sm (Anti-Smith):

اختصاصی برای لوپوس.

در درصد کمتری از بیماران مشاهده می‌شود، ولی وقتی مثبت باشد، به شدت به لوپوس اشاره دارد.

کمپلمان (C3, C4):

سطح این پروتئین‌ها معمولاً در دوره‌های فعال بیماری کاهش می‌یابد.

نشانگر فعالیت بیماری و التهاب است.

آنتی‌بادی‌های ضد فسفولیپید (Anti-Phospholipid Antibodies):

شامل ضد کاردیولپین (Anti-cardiolipin) و لایف فاکتور (Lupus anticoagulant) می‌شود.

در بیماران با لوپوس می‌تواند موجب خطر افزایش لخته شدن خون شود.

آزمایش‌های کلیوی و ادراری:

آزمایش ادرار برای بررسی وجود پروتئین، خون، یا سلول‌های غیرطبیعی.

آزمایشات خون برای عملکرد کلیه (BUN, کراتینین) که در لوپوس نفریت اهمیت دارد.

آزمایشات التهابی:

مانند ESR (سرعت رسوب گلبول قرمز) و CRP (پروتئین C واکنشی).

معمولاً در لوپوس بالا هستند، اما CRP ممکن است در لوپوس فعال خیلی افزایش نیابد مگر عفونت همراه باشد.

آنتی‌بادی‌های ضد هسته‌ای دیگر:

Anti-Ro (SSA) و Anti-La (SSB) که ممکن است در برخی بیماران مشاهده شوند و ریسک خاصی مانند سندرم شوگرن را نشان دهند.

مدیریت و درمان لوپوس چیست؟

پزشکان درمان‌هایی را برای لوپوس پیشنهاد می‌کند که علائم شما را مدیریت می‌کند. هدف، به حداقل رساندن آسیب به اندام‌های شما و تأثیر لوپوس بر زندگی روزمره است. اکثر افراد مبتلا به لوپوس به ترکیبی از داروها از جمله داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، کورتیکواستروئیدها (Corticosteroids) و داروهای سرکوب‌کننده ایمنی (Immunosuppressants) نیاز دارند تا به آنها در جلوگیری از پیشرفت و کاهش شدت علائم آنها در طول دوره کمک کند.

پیشگیری

شما نمی‌توانید از این عارضه پیشگیری کنید، زیرا متخصصان مطمئن نیستند که چه عواملی باعث این بیماری می‌شود. اگر یکی از والدین بیولوژیکی شما مبتلا به لوپوس باشد، با یک پزشک در مورد خطر ابتلا به آن صحبت کنید.
ممکن است بتوانید با اجتناب از فعالیت‌هایی که علائم را تحریک می‌کنند، از پیشرفت لوپوس پیشگیری کرده و آن را کاهش دهید، از جمله:

• پرهیز از قرار گرفتن در معرض نور خورشید
• ورزش کافی
• خواب کافی و محافظت از سلامت روان

مطالب مشابه:

درماتومیوزیت

ویروس هرپس سیمپلکس HSV

پسوریازیس

بیماری زونا

منبع: my.clevelandclinic