بیماریهای پوستی واگیردار چیست؟

بیماریهای پوستی واگیردار چیست؟
پوست به عنوان یک سد دفاعی طبیعی، از بدن در برابر عوامل محیطی محافظت میکند. با این حال، در برخی موارد ویروسها، باکتریها یا قارچها از این سد عبور کرده و باعث عفونتهایی میشوند که به آنها بیماریهای پوستی مسری یا واگیردار می گویند. در ادامه، رایجترین این بیماریها و علل ایجاد آنها آورده شده است.
فهرست مطالب
شایعترین بیماریهای پوستی واگیردار
1- زرد زخم (Impetigo)
این عفونت عمدتاً در نوزادان و کودکان مشاهده میشود و از طریق تماس مستقیم با زخم یا ترشحات فرد مبتلا منتقل میگردد.
2- مولوسکوم کونتاژیوزوم (Molluscum contagiosum)
این ویروس میتواند با خارش نواحی آلوده به سایر بخشهای بدن یا از طریق تماس مستقیم با فرد مبتلا منتقل شود. در بزرگسالان اغلب از راه تماس جنسی انتقال مییابد.
3- عفونتهای قارچی (Fungal infections)
قرار گرفتن در معرض هاگهای قارچی از طریق استنشاق یا تماس پوستی میتواند باعث عفونت شود. این عفونتها بیشتر در افراد با سیستم ایمنی ضعیف مشاهده میشود.
4- پای ورزشکاران (Athlete’s foot)
قارچ عامل این بیماری معمولاً در سطوح مرطوب مانند اطراف استخرها، رختکنها و حمامهای عمومی وجود دارد و از همانجا منتقل میشود.
5- گال (Scabies)
این بیماری توسط کنههای میکروسکوپی ایجاد میشود که در پوست نفوذ کرده و تغذیه میکنند. انتقال از طریق تماس مستقیم پوستی یا استفاده از وسایل آلوده مانند ملحفه و مبلمان امکانپذیر است.
6- برص یا تینیا (Ringworm)
این عفونت قارچی از طریق تماس پوست با فرد یا حیوان آلوده منتقل میشود.
7- زونا (Shingles)
زونا ناشی از فعال شدن مجدد ویروسی است که بیماری آبله مرغان را ایجاد میکند.
8- MRSA
عفونت MRSA نوعی استافیلوکوک اورئوس (Staphylococcus aureus) است که نسبت به بسیاری از آنتیبیوتیکها مقاوم است و در صورت عدم درمان صحیح میتواند به بخشهای دیگر بدن گسترش یابد.
9- فولیکولیت (Folliculitis)
فولیکولیت زمانی رخ میدهد که باکتریها یا قارچها از طریق موهای بدن به داخل فولیکولهای مو (کیسههای کوچک ریشه مو) نفوذ کنند.
10- تبخال لب (Cold Sores)
تبخال لب یا همان “تاولهای تبدار” دردناک در لب یا اطراف دهان، ناشی از ویروس هرپس نوع 1 (HSV-1) است. بیشتر افراد این ویروس را در کودکی و معمولاً از طریق بزاق فرد مبتلا دریافت میکنند.
11- کهیر سمی (Poison Ivy)
گیاه کهیر سمی و هم خانواده آن مانند کهیر بلوط (Poison Oak) و کهیر سماق (Poison Sumac) حاوی شیرهای روغنی به نام اوروشیول (Urushiol) هستند که میتواند واکنش آلرژیک پوستی ایجاد کند. این واکنش آلرژیک واگیردار نیست، اما وسایلی که هنگام تماس با گیاه استفاده کردهاید، مانند ابزار باغبانی، کفشها یا توپها، میتوانند اوروشیول را منتقل کرده و باعث بروز راش در دیگران شوند.
بهترین آزمایشگاه پوست تهران کجاست
علائم بیماریهای پوستی واگیردار
بیماریهای پوستی مسری میتوانند طیف گستردهای از علائم را ایجاد کنند. برخی از آنها همانند بروز کهیر یا راش شباهتهایی دارند، اما اغلب نشانههای کاملاً متفاوتی از خود نشان میدهند.
1- زرد زخم (Impetigo)
زخمهای قرمز در اطراف بینی، دهان، دستها و پاها ظاهر میشود. پس از ترکیدگی ضایعات، روی آنها پوستههایی به رنگ عسلی تشکیل میگردد. ممکن است خارش یا سوزش خفیف نیز ایجاد شود.
2- مولوسکوم کونتاژیوزوم (Molluscum contagiosum)
برجستگیهای کوچک، سفت و به رنگ پوست یا صورتی که در مرکز خود فرورفتگی دارند. با شروع واکنش سیستم ایمنی، این ضایعات قرمز میشوند. اغلب بدون درد هستند اما ممکن است کمی خارش داشته باشند. بیشتر در صورت، گردن، دستها، بازوها و زیر بغل ظاهر میشوند.
3- عفونتهای قارچی (Fungal infections)
راش یا التهاب پوستی در نواحی مرطوبی که پوست روی هم قرار میگیرد، مثل بین انگشتان پا، زیر سینهها و اطراف ناحیه تناسلی.
4- پای ورزشکاران (Athlete’s foot)
راش ترک خورده یا تاولدار همراه با سوزش، خارش، بوی نامطبوع و احساس گزگز. معمولاً از بین انگشتان پا شروع میشود، اما میتواند به کف پا، کنارهها، ناخنها، کشاله ران و زیر بغل گسترش یابد.
5- گال (Scabies)
خارش شدید به خصوص هنگام شب، دانههای کوچک برجسته شبیه کهیر، زخم ناشی از خارش که ممکن است عفونی شود، و در موارد شدید پوستهریزی کند. کنهها میتوانند هر نقطهای از بدن را درگیر کنند، اما اغلب پشت مچ، آرنجها، بین انگشتان، کنار ناخنها، باسن، خط کمر، آلت تناسلی و اطراف نوک سینهها را ظاهر میشوند.
6- تینیا یا قارچ پوستی (Ringworm)
در ابتدا به صورت لکه قرمز و پوستهدار ظاهر میشود و سپس به صورت حلقهای با لبه نامنظم به سمت بیرون گسترش پیدا میکند. مرکز حلقه ممکن است صاف، قرمز، برآمده یا پوسته پوسته باشد. گاهی چند حلقه روی هم ایجاد میشوند.
7- زونا (Shingles)
درد، سوزش، بیحسی یا مورمور شدن، همراه با راش قرمز و تاولهایی که ترکیده و دلمه میبندند. معمولاً به صورت نواری از تاول در اطراف نیمتنه ایجاد میشود، اما میتواند روی صورت، گردن یا اطراف چشم نیز ظاهر شود. علائم دیگر شامل خستگی، تب، سردرد و حساسیت به نور است.
8- MRSA
این عفونت ممکن است به شکلهای مختلفی ظاهر شود؛ از جوشها و زخمهای کوچک گرفته تا برآمدگیهای متورم یا بریدهگیهای عفونی همراه با چرک.
9- فولیکولیت
برجستگیهای قرمز، خارشدار و گاهی دردناک یا تاولهای پر از چرک از علائم این عفونت میباشد. اگر علائم فولیکولیت در عرض چند روز خودبهخود برطرف نشدند، مراجعه به پزشک برای ارزیابی و درمان ضروری است.
10- تبخال لب
تاول یا زخم در دهان، لب و زبان، بینی یا لثهها، سوزش و درد در اطراف تاولها، سوزن سوزن شدن یا خارش نزدیک لب، التهاب و قرمزی چندین تاول که کنار هم رشد میکنند و احساس گرما روی لب یا نزدیک آن ممکن است ایجاد شود.
11- کهیر سمی
راش قرمز، متورم و خارشدار که گاهی برجسته و تاولهایی با مایع خارج میکنند.

مهمترین آزمایشها در تشخیص بیماریهای پوستی واگیردار | آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا
1- آزمایش میکروسکوپی و رنگآمیزی
کاربرد: بررسی مستقیم نمونههای پوستی، ترشحات، پوستهها یا تاولها.
2- کشت میکروبی (Culture)
کاربرد: تشخیص نوع دقیق باکتری، قارچ یا ویروس.
انواع:
Bacterial culture: برای عفونتهای چرکی و جوشهای عفونی.
Fungal culture: برای عفونتهای قارچی عمقی یا مقاوم.
Viral culture: در مواردی مانند تبخال یا زگیل تناسلی (HPV).
3- آزمایشهای مولکولی (PCR)
کاربرد: تشخیص سریع و دقیق DNA یا RNA عوامل بیماریزا.
موارد کاربرد:
HSV-PCR: تشخیص ویروس تبخال.
HPV-PCR: بررسی ویروس پاپیلومای انسانی.
VZV-PCR: برای تشخیص آبله مرغان یا زونا.
Mycoplasma / Chlamydia PCR: در عفونتهای پوستی ناشی از تماس جنسی.
4- آزمایشهای سرولوژیک (آنتیبادی)
کاربرد: بررسی وجود یا پاسخ بدن به عفونت.
مثالها:
ELISA برای HIV، HSV، Syphilis و Hepatitis.
RPR و VDRL برای تشخیص سیفلیس.
IgG و IgM آنتیبادیها برای تشخیص عفونت فعال یا قبلی.
5- بیوپسی پوست
کاربرد: در مواردی که تشخیص از روی علائم و آزمایشهای اولیه ممکن نیست.
روش: نمونهبرداری از پوست و بررسی زیر میکروسکوپ برای افتراق بین عفونت، آلرژی یا بیماریهای خودایمنی.
6- سایر آزمایشهای تکمیلی
CBC (شمارش کامل سلولهای خونی): بررسی وضعیت ایمنی بدن.
CRP و ESR: تعیین شدت التهاب یا عفونت.
آزمایش قند خون: چون در دیابت، احتمال عفونتهای پوستی بیشتر است.
نکته: انتخاب نوع آزمایش به نوع ضایعه پوستی، سابقه تماس، علائم بالینی و نظر پزشک متخصص پوست یا عفونی بستگی دارد.
در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا، تمام این تستها با روشهای میکروسکوپی، مولکولی (PCR) و سرولوژیک انجام میشود تا تشخیص دقیق و درمان سریعتر صورت گیرد.
نمونه گیری در منزل
برای راحتی و صرفهجویی در زمان، میتوانید خدمات نمونهگیری در منزل را رزرو کنید.تکنیسینهای مجرب ما با رعایت کامل پروتکلهای بهداشتی به محل شما مراجعه کرده و نمونههای خون، ادرار و نمونههای پوستی را با ایمنی کامل جمعآوری میکنند. این خدمات به شما امکان میدهد بدون مراجعه حضوری، ضایعات پوستی مشکوک به بیماریهای واگیردار مانند زرد زخم، مولوسکوم کونتاژیوزوم، گال، زونا و تبخال لب را بررسی کنید و نمونهها برای تشخیص دقیق به آزمایشگاه منتقل شوند.
با انجام این آزمایشها در منزل، نتایج سریع و مطمئن دریافت میکنید و میتوانید اقدامات درمانی لازم را به موقع آغاز کنید، بدون اینکه سلامت خود یا دیگران در معرض خطر قرار گیرد. رعایت بهداشت و نمونهگیری دقیق، کلید پیشگیری از گسترش بیماریهای پوستی واگیردار است و خدمات ما این روند را برای شما ساده و ایمن میکند.
شرایط قبل از انجام آزمایش بیماریهای پوستی در بهترین آزمایشگاه پوست در تهران
1- عدم استفاده از کرم، پماد و مواد آرایشی
حداقل 24 ساعت قبل از نمونهگیری از مصرف کرمها، پمادهای ضد قارچ، ضد باکتری، استروئیدی و مواد آرایشی خودداری کنید.
2- شستوشو ندادن محل ضایعه قبل از آزمایش
محل نمونهبرداری را تا چند ساعت قبل از مراجعه نشویید.
3- عدم مصرف آنتیبیوتیک یا داروی ضد قارچ بدون تجویز پزشک
در صورت مصرف داروهای ضد قارچ یا آنتیبیوتیک، حتماً پزشک و مسئول آزمایشگاه را مطلع کنید.
در برخی موارد لازم است حداقل 5 تا 7 روز از آخرین مصرف دارو گذشته باشد تا نتیجه دقیقتری به دست آید.
4- عدم دستکاری، خارش یا تراشیدن ضایعه
از کندن پوستهها یا تاولها و خارش محل ضایعه خودداری کنید، چون ممکن است نمونهگیری سخت شود یا نتیجه اشتباه به دست آید.
5- عدم استفاده از لاک یا مواد ضدعفونی روی ناخنها
در آزمایش قارچ ناخن (اونیکومایکوز)، لاک ناخن و مواد پاککننده نباید استفاده شوند.
بهتر است ناخنها تمیز و بدون لاک باشند و چند روز قبل از آزمایش کوتاه نشوند تا نمونه کافی گرفته شود.
6- ناشتا بودن معمولاً لازم نیست
برای بیشتر آزمایشهای پوستی مانند کشت یا بررسی قارچ، نیازی به ناشتایی نیست.
اما در صورت درخواست پزشک برای آزمایش خون، ممکن است لازم باشد چند ساعت ناشتا باشید (مثلاً برای بررسی قند یا سیستم ایمنی).
7- اطلاع دادن به پزشک درباره بیماریها یا داروهای مصرفی
اگر مبتلا به دیابت، بیماری خودایمنی، یا نقص ایمنی هستید، یا داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنید، حتماً به پزشک اطلاع دهید چون این موارد بر تفسیر نتایج اثر میگذارند.
مراجعه به پزشک
اگر شما یا فرزندتان راش یا ضایعه پوستی مشاهده کردید، حتماً به پزشک مراجعه کنید. پزشک میتواند علت بیماری را شناسایی کرده و درمان مناسب را تجویز کند.
روشهای درمان بیماریهای پوستی واگیردار
برخی از عفونتهای پوستی واگیردار بدون نیاز به درمان خاص برطرف میشوند. به عنوان مثال، مولوسکوم کونتاژیوزوم در کودکان معمولاً طی 12 تا 18 ماه خود به خود ناپدید میشود. با این حال، بیشتر این بیماریها نیاز به داروهای موضعی یا سیستمیک دارند.
درمانهای موضعی:
- پمادهای آنتیبیوتیک برای درمان زرد زخم
- پودر یا اسپری ضدقارچ برای پای ورزشکاران
- کرمها و پمادهای ضدقارچ برای تینیا و عفونتهای قارچی بدن
- لوسیونها و کرمهای تجویزی برای درمان گال
- محلولهای اسیدی یا ایجاد تاول برای از بین بردن برجستگیهای مولوسکوم
- کرمهای استروئیدی جهت کاهش خارش و التهاب
داروهای خوراکی:
- آنتیبیوتیک خوراکی برای زرد زخم
- داروهای ضدقارچ خوراکی برای تینیا و پای ورزشکاران
- داروهای ضدویروس برای درمان زونا
روشهای جراحی:
برای از بین بردن ضایعات مولوسکوم کونتاژیوزوم از روشهای زیر استفاده میشود:
- کرایوسرجری (انجماد)
- کورتاژ (تراشیدن ضایعه)
- لیزر درمانی
درمانهای خانگی برای مشکلات پوستی
1- درمان لک و تیرگی پوست
یک برش سیبزمینی را روی پوست بمال تا لکها و تیرگیها کاهش پیدا کنند. میتوانی سیبزمینی رندهشده را با آبلیمو مخلوط کرده و به عنوان ماسک استفاده کنی. آب خیار هم جایگزین خوبی است.
2- رفع تیرگیهای ناحیهای (زیر بغل و کشاله ران)
آب تازه آلوئهورا را روی پوست این نواحی بمال تا تیرگیها کم شوند.
3- درمان پوست کدر و خسته
ماسک جوانساز درست کن: پودر برگ پاپایا، زردچوبه، ژل آلوئهورا، خاک رس (مولتانی میتی) و کمی شیر را ترکیب کن. روی پوست بمال، بگذار خشک شود و سپس بشوی. این ترکیب گردش خون را افزایش داده و درخشندگی پوست را برمیگرداند.
4- روشنکننده پوست
مقداری بادام و چند رشته زعفران را آسیاب کن، با شیر مخلوط کرده و روی قسمتهای تیره بمال. پس از خشک شدن، بشوی. این ماسک رنگ پوست را یکنواخت و روشنتر میکند.
5- برای ترکهای پوستی (استرچ مارک)
روغن چوب صندل را روی نواحی دارای ترک بزن.
یا ترکیب زیر را بساز: 50 میلیلیتر روغن کنجد + 20 قطره روغن اسطوخودوس + 5 قطره روغن نرولی + 10 میلیلیتر روغن جوانه گندم. قبل از خواب روی پوست ماساژ بده.
6- درمان خارش پوست
پوست لیمو را در پودر زردچوبه بزن و روی نواحی خارشدار بمال. چند دقیقه بعد بشوی تا خارش برطرف شود.
7- برای لبهای ترکخورده
استفاده روزانه از روغن حیوانی یا وازلین باعث نرمی و جلوگیری از ترک لب میشود.
8- برای پاشنههای ترکخورده
پودر گل رز و خامه شیر یا روغن نارگیل را با هم ترکیب کن و روی پاشنهها بمال تا نرم و ترمیم شوند.
9- درمان پوست خشک
10 میلیلیتر روغن چوب صندل، 5 میلیلیتر روغن گل رز، 20 میلیلیتر روغن جوانه گندم و 100 میلیلیتر روغن کنجد را ترکیب کن. با این روغن، بدن و حتی ناحیه سینه را ماساژ بده تا از خشکی و ترک پیشگیری شود.
10- برای پف زیر چشم
مقداری زردچوبه را با کره محلی مخلوط کرده و اطراف چشم بمال. این ترکیب التهاب و پف را کاهش میدهد.
11- برای درمان جوش و آکنه
عسل یک ضدعفونیکننده طبیعی است. آن را روی جوشها بمال تا التهاب و باکتریها از بین بروند.
12- برای خطوط ریز و چین و چروک
ماست طبیعی یک سمزدا و لایهبردار ملایم است. لایه نازکی از ماست را روی پوست بزن و بعد از 2 تا 3 دقیقه بشوی. ماست باعث سفت شدن پوست، بستن منافذ و کاهش خطوط میشود.
پیشگیری از بیماریهای پوستی واگیردار
رعایت بهداشت شخصی یکی از مؤثرترین راهها برای پیشگیری از ابتلا یا انتقال بیماریهای پوستی مسری است.
نکات کلیدی بهداشتی
- دستهایتان را مرتب و با صابون و آب بشویید.
- از به اشتراک گذاری لباس، وسایل مو یا حوله با دیگران خودداری کنید.
- روبالشیها و ملحفهها را حداقل هفتهای یک بار تعویض یا بشویید تا از انتقال عفونت جلوگیری شود.
به کودکان خود آموزش دهید که این نکات را رعایت کنند.
نتیجهگیری
بیماریهای پوستی واگیردار، از شایعترین مشکلاتی هستند که میتوانند سلامت فرد و اطرافیان را تحت تأثیر قرار دهند. این بیماریها شامل عفونتهای باکتریایی مانند زرد زخم و MRSA، عفونتهای ویروسی مثل زونا و تبخال لب، و عفونتهای قارچی مانند پای ورزشکاران و تینیا میشوند. شناسایی به موقع علائم شامل خارش، راش، تاول، قرمزی و پوستهریزی، نقش مهمی در پیشگیری از انتشار بیماری دارد.
آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا با ارائه خدمات تشخیص دقیق شامل میکروسکوپی، کشت میکروبی، PCR و آزمایشهای سرولوژیک، امکان تشخیص سریع و صحیح بیماریهای پوستی واگیردار را فراهم میکند. همچنین، نمونهگیری در منزل با رعایت کامل پروتکلهای بهداشتی، راحتی و امنیت بیشتری برای بیماران به ارمغان میآورد.
رعایت نکات بهداشتی ساده مانند شستوشوی مرتب دستها، عدم به اشتراک گذاشتن وسایل شخصی، و آموزش کودکان به رعایت بهداشت، از مهمترین راههای پیشگیری محسوب میشود. در کنار این اقدامات، مراجعه به پزشک و انجام آزمایشهای توصیه شده، درمان به موقع و مؤثر بیماریهای پوستی را تضمین میکند.
با بهرهگیری از روشهای درمان موضعی، داروهای خوراکی، جراحیهای کوچک و مراقبتهای خانگی، میتوان روند درمان را سریعتر کرده و از عوارض طولانی مدت جلوگیری نمود. بنابراین، اطلاعرسانی، تشخیص سریع و رعایت بهداشت، کلید اصلی مدیریت و پیشگیری از بیماریهای پوستی واگیردار است.
پرسش و پاسخ متداول درباره بیماریهای پوستی واگیردار
بیماریهای پوستی واگیردار چیست؟
بیماریهای پوستی واگیردار عفونتهایی هستند که توسط ویروس، باکتری یا قارچ ایجاد میشوند و از طریق تماس مستقیم با فرد مبتلا یا وسایل آلوده منتقل میشوند. نمونهها شامل زرد زخم، گال، پای ورزشکاران و تبخال لب هستند.
چه علائمی نشاندهنده بیماریهای پوستی مسری است؟
علائم معمول شامل خارش، قرمزی، راش، تاول یا پوستهریزی است. برخی بیماریها مانند زونا با درد و تاول نواری و پای ورزشکاران با ترک و بوی نامطبوع همراه هستند.
چگونه میتوان بیماریهای پوستی واگیردار را تشخیص داد؟
تشخیص با آزمایشهای میکروسکوپی، کشت میکروبی، PCR و سرولوژیک انجام میشود. نمونهها میتوانند از پوست، ترشحات یا ناخن گرفته شوند تا عامل بیماری مشخص شود.
آیا امکان نمونهگیری در منزل وجود دارد؟
بله. آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا خدمات نمونهگیری در منزل ارائه میدهد. تکنسینها با رعایت پروتکلهای بهداشتی نمونههای خون، ادرار یا پوستی را جمعآوری کرده و به آزمایشگاه منتقل میکنند.
قبل از آزمایش چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
از مصرف کرمها و داروهای موضعی حداقل 24 ساعت خودداری کنید، محل ضایعه را نشویید و ضایعه را دستکاری نکنید. ناخنها برای آزمایش قارچ نباید لاک داشته باشند.
روشهای درمان بیماریهای پوستی واگیردار چیست؟
درمان شامل داروهای موضعی و خوراکی، کرمها و پمادهای ضدقارچ یا ضدویروس و در برخی موارد روشهای جراحی کوچک مانند کرایوسرجری و لیزر است.
چگونه میتوان از این بیماریها پیشگیری کرد؟
رعایت بهداشت دستها، عدم اشتراکگذاری وسایل شخصی، تعویض منظم ملحفهها و آموزش کودکان به رعایت بهداشت، بهترین راه پیشگیری است.
مطالب مشابه:
شایعترین بیماریهای پوستی | علائم، درمان و بهترین راههای پیشگیری
آشنایی با تست پوستی PPD و بیماری سل (Tuberculosis)
سرطان پوست
بیماری زونا
منبع: templehealth – webmd
تعیین وقت مشاوره در بهترین آزمایشگاه پوست تهران
برای دریافت مشاوره تخصصی پوست و انجام آزمایشهای تشخیصی دقیق در بهترین آزمایشگاه پوست تهران – پاتوبیولوژی اوستا، میتوانید به صورت حضوری مراجعه کنید یا وقت خود را آنلاین رزرو نمایید. همچنین، خدمات نمونهگیری در منزل با رعایت کامل پروتکلهای بهداشتی ارائه میشود تا تشخیص سریع و امن بیماریهای پوستی واگیردار و غیرواگیردار برای شما فراهم شود.
آدرس: خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان – پلاک 414، تهران
شماره تماس:
02188801071 – 02188802408
ساعات کاری:
شنبه تا پنجشنبه، 7:00 الی 19:00
موقعیت آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا روی نقشه تهران
آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا در تهران، واقع در خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان، آماده ارائه خدمات آزمایشگاهی تخصصی به ساکنین منطقه 6 تهران و سایر نقاط شهر است.
این مرکز با استفاده از تجهیزات مدرن، دقت، سرعت و رضایت بیماران را در اولویت قرار داده است.

