بیماری های قلبی
بیماری های قلبی
بیماری های قلبی به هر مشکلی که قلب را تحت تأثیر قرار میدهند، مانند بیماری عروق کرونر قلب، آریتمی و نارسایی قلبی اشاره دارند.
هر نوع بیماری قلبی علائم و درمان خاص خود را دارد. اگر به برخی از انواع آن مبتلا هستید، تغییر سبک زندگی و دارو میتواند تفاوت زیادی در سلامت شما ایجاد کند. برای برخی دیگر، ممکن است برای بهبود عملکرد قلب خود به جراحی نیاز داشته باشید.
در اینجا برخی از انواع رایج بیماری های قلبی و نحوه پیشگیری، تشخیص و درمان آنها ذکر شدهاند.
انواع بیماری های قلبی
بیماری قلبی به هر بیماری که سیستم قلبی عروقی را تحت تاثیر قرار می دهد، اشاره دارد. هر نوع بیماری قلبی به روش های مختلفی بر قلب و رگ های خونی تاثیر می گذارد.
بیماری عروق کرونر قلبی
تحقیقات نشان می دهد که تا نیمی از موارد بیماری قلبی ناشی از بیماری عروق کرونر قلب (CAD) است.
CAD زمانی ایجاد میشود که پلاک ها، شریانهایی را که خون را به قلب میرسانند، مسدود میکنند. این باعث میشود که شریانها سخت و باریک شوند. پلاک حاوی کلسترول و سایر مواد است. تجمع پلاک در شریانها، تصلب شرایین نامیده میشود.
در نتیجه، خونرسانی کاهش مییابد و قلب اکسیژن و مواد مغذی کمتری دریافت میکند. با گذشت زمان، عضله قلب ضعیف میشود و خطر نارسایی قلبی و آریتمی (ضربان قلب نامنظم) را افزایش میدهد.
پلاک در شریانها میتواند از انسداد، پاره شود و باعث توقف جریان خون و در نهایت حمله قلبی گردد.
نقص های مادرزادی قلب
کسی که نقص مادرزادی قلب دارد، با مشکل قلبی متولد میشود. انواع نقص های مادرزادی قلب عبارتند از:
دریچه های قلب غیرمعمول: دریچهها ممکن است به درستی باز نشوند یا ممکن است خون نشت کنند.
نقص دیواره بین بطنی: سوراخی در دیواره بین حفرههای پایینی یا بالایی قلب وجود دارد.
آترزی: یکی از دریچههای قلب وجود ندارد.
بیماری مادرزادی قلب میتواند شامل مشکلات ساختاری عمدهای مانند فقدان بطن یا مشکلات مربوط به اتصالات غیرمعمول بین شریانهای اصلی که از قلب خارج میشوند، باشد.
نقصهای مادرزادی جزئی قلب ممکن است علائم قابل توجهی ایجاد نکنند و فقط در طول یک معاینه پزشکی معمول ظاهر شوند.
آریتمی
آریتمی به ضربان قلب نامنظم اشاره دارد. این اتفاق زمانی رخ میدهد که تکانههای الکتریکی که ضربان قلب را هماهنگ میکنند، به درستی کار نمیکنند. قلب ممکن است خیلی سریع، خیلی آهسته یا نامنظم بتپد.
انواع آریتمی عبارتند از:
- تاکی کاردی، ضربان قلب سریع.
- برادی کاردی، ضربان قلب آهسته.
- انقباضات زودرس، ضربان قلب زودهنگام.
- فیبریلاسیون دهلیزی، نوعی ضربان قلب نامنظم.
آریتمی ممکن است باعث لرزش یا تپش قلب شود. در برخی موارد، آریتمیها میتوانند تهدید کننده حیات باشند یا عوارض شدیدی ایجاد کنند.
کاردیومیوپاتی گشاد شده
در کاردیومیوپاتی گشاد شده، حفرههای قلب گشاد میشوند، به این معنی که عضله قلب کشیده و نازکتر میشود. در نتیجه، قلب ضعیفتر میشود و نمیتواند خون را به درستی پمپ کند.
علل بالقوه کاردیومیوپاتی گشاد شده شامل حملات قلبی گذشته، آریتمیها و سموم است. اما گاهی اوقات، هیچ علت مشخصی وجود ندارد.
کاردیومیوپاتی گشاد شده میتواند منجر به عوارضی مانند آریتمی، لخته شدن خون و مشکلات دریچه قلب شود.
انفارکتوس میوکارد
انفارکتوس میوکارد یا حمله قلبی شامل قطع جریان خون به قلب است. این میتواند به بخشی از عضله قلب آسیب برساند یا آن را از بین ببرد.
بیماری عروق کرونر قلب شایعترین علت حمله قلبی است. با این حال، اگر یک شریان به طور ناگهانی تنگ یا اسپاسم شود، میتواند این بیماری رخ دهد.
نارسایی قلبی
وقتی کسی نارسایی قلبی دارد، قلب او هنوز کار میکند، اما نه آنطور که باید. نارسایی احتقانی قلب نوعی نارسایی قلبی است که میتواند ناشی از مشکلات مربوط به عملکرد پمپاژ یا شل شدن قلب باشد. این بیماری نیاز به درمان سریع دارد.
نارسایی قلبی میتواند ناشی از عدم درمان بیماری عروق کرونر قلب (CAD)، فشار خون بالا، آریتمی و سایر بیماریها باشد. این بیماریها میتوانند بر توانایی قلب در پمپاژ یا شل شدن صحیح تأثیر بگذارند.
نارسایی قلبی میتواند تهدیدکننده زندگی باشد، اما درمان زودهنگام میتواند به جلوگیری از عوارض کمک کند.
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک
این بیماری معمولاً زمانی ایجاد میشود که یک مشکل ژنتیکی بر عضله قلب تأثیر میگذارد.
در این بیماری دیوارههای عضله ضخیم میشوند و انقباضات سختتر میشوند. این امر بر توانایی قلب در دریافت و پمپاژ خون تأثیر میگذارد. در برخی موارد، انسداد میتواند رخ دهد.
ممکن است گاهی اوقات هیچ علامتی وجود نداشته باشد و بسیاری از افراد تا اواخر عمر خود این بیماری در آنها مشخص نشود. با این حال، کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک میتواند با گذشت زمان بدتر شود و منجر به مشکلات مختلف قلبی شود.
نارسایی دریچه میترال
این اتفاق زمانی رخ میدهد که دریچه میترال قلب به اندازه کافی محکم بسته نمیشود و اجازه بازگشت خون به قلب را نمیدهد.
در نتیجه، خون نمیتواند به طور موثر در قلب یا بدن حرکت کند. این میتواند به حفرههای قلب فشار وارد کند و با گذشت زمان، قلب میتواند بزرگ شود و نارسایی قلبی رخ دهد.
افتادگی دریچه میترال
افتادگی دریچه میترال زمانی اتفاق میافتد که لتهای دریچه میترال به درستی بسته نمیشوند. در عوض، آنها به دهلیز چپ برآمده میشوند و میتوانند باعث سوفل قلبی شوند.
عوامل ژنتیکی و مشکلات بافت همبند میتوانند باعث این بیماری شوند. این بیماری معمولاً تهدید کننده نیست، اما برخی از افراد ممکن است به درمان نیاز داشته باشند.
تنگی آئورت
در تنگی آئورت، دریچه آئورت ضخیم است و به درستی باز نمیشود. این امر پمپاژ خون از بطن چپ به آئورت – شریان اصلی که خون را از قلب حمل میکند – را برای قلب دشوار میکند.
افراد ممکن است به دلیل ناهنجاری های مادرزادی دریچه، با تنگی آئورت متولد شوند، یا ممکن است به مرور زمان به دلیل رسوبات کلسیم یا جای زخم ایجاد شود.
علل و عوامل خطر بیماری های قلبی
بیماری قلبی میتواند زمانی ایجاد شود که موارد زیر وجود داشته باشد:
- آسیب به تمام یا بخشی از قلب
- مشکل در رگهای خونی منتهی به قلب یا از قلب
- کمبود اکسیژن و مواد مغذی به قلب
- مشکل در ریتم قلب
در برخی موارد، علت ژنتیکی وجود دارد. با این حال، برخی از عوامل سبک زندگی و شرایط پزشکی نیز میتوانند خطر را افزایش دهند، از جمله:
- فشار خون بالا
- کلسترول بالا
- استعمال سیگار
- قند خون بالا و دیابت
- مصرف زیاد الکل
- اضافه وزن و چاقی
- انتخابهای غذایی
- سن بالای 50 سال
- بیماری کلیوی
- سطح فعالیت پایین
علائم بیماری های قلبی
علائم بیماری قلبی به نوع بیمار فرد بستگی دارد. برخی از بیماری های قلبی هیچ علامتی ایجاد نمیکنند.
با این حال، علائم زیر ممکن است نشان دهنده مشکل قلبی باشند:
- درد قفسه سینه
- مشکل در تنفس
- خستگی و سبکی سر
- تورم ناشی از احتباس مایعات یا ادم
- در کودکان، علائم نقص مادرزادی قلب ممکن است شامل سیانوز یا رنگ آبی پوست و عدم توانایی در ورزش باشد.
علائم حمله قلبی
برخی از بیماری های قلبی، مانند حمله قلبی، نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارند. علائمی که میتوانند نشان دهنده حمله قلبی باشند عبارتند از:
- درد قفسه سینه
- تنگی نفس
- تپش قلب
- حالت تهوع
- درد معده
- تعریق
- درد بازو، فک، کمر یا پا
- احساس خفگی
- تورم مچ پا
- خستگی
- ضربان قلب نامنظم
حمله قلبی میتواند منجر به ایست قلبی شود، یعنی زمانی که قلب متوقف میشود و بدن دیگر نمیتواند عملکرد خود را انجام دهد. در صورت وجود هرگونه علائم حمله قلبی، افراد به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارند.
تشخیص بیماری های قلبی
آزمایشات تکمیلی برای بررسی بیماری های قلبی به منظور تشخیص دقیقتر، ارزیابی شدت بیماری و تعیین مسیر درمان انجام میشوند. در ادامه مهمترین آزمایشات تکمیلی بیماری های قلبی معرفی شدهاند:
۱. آزمایشات خونی
این آزمایش ها به بررسی فاکتورهای مؤثر در سلامت قلب میپردازند:
آنزیم های قلبی (تروپونین، CK-MB): برای تشخیص سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد).
CRP و hs-CRP: شاخص های التهابی که خطر بیماری عروق کرونر را نشان میدهند.
پروفایل چربی (کلسترول، HDL، LDL، تریگلیسیرید): برای بررسی ریسک آترواسکلروز.
هموگلوبین A1C و گلوکز ناشتا: بررسی دیابت به عنوان عامل خطر قلبی.
BNP یا NT-proBNP: برای تشخیص یا پایش نارسایی قلبی.
۲. نوار قلب (ECG/EKG)
ثبت فعالیت الکتریکی قلب است و در تشخیص موارد زیر کمک میکند:
- آریتمیها
- ایسکمی یا سکته قلبی
- هیپرتروفی عضله قلب
۳. اکوکاردیوگرافی (Echocardiography)
سونوگرافی قلب برای بررسی موارد زیر:
- عملکرد بطنها و دریچههای قلب
- نارسایی قلبی
- تجمع مایع اطراف قلب (افیوژن پریکارد)
۴. تست ورزش (Exercise Stress Test)
بررسی عملکرد قلب حین فعالیت بدنی برای:
- تشخیص بیماری عروق کرونر
- ارزیابی توان قلبی
- بررسی آریتمی های ناشی از فعالیت
۵. اسکن هستهای قلب (Nuclear Cardiology)
استفاده از رادیوایزوتوپها برای ارزیابی خونرسانی به قلب. شامل:
SPECT یا PET Scan: بررسی نقاط کمخونرسانی در قلب
تشخیص سکته های خاموش یا قدیمی
۶. آنژیوگرافی کرونر (Coronary Angiography)
طلاییترین روش برای مشاهده مستقیم انسداد در عروق کرونر. معمولاً زمانی انجام میشود که:
تست های غیرتهاجمی نشاندهنده مشکل باشد.
بیمار علائم واضح بیماری کرونری داشته باشد.
۷. سیتی آنژیوگرافی قلب (Coronary CT Angiography)
یک روش تصویربرداری غیر تهاجمی با دقت بالا برای بررسی گرفتگی عروق کرونر.
۸. MRI قلب (Cardiac MRI)
تصویربرداری دقیق از ساختار، عملکرد و بافت قلب. مفید برای:
بررسی التهاب، فیبروز یا زخم در عضله قلب.
ارزیابی دقیق نارسایی قلبی یا بیماریهای مادرزادی.
۹. مانیتورینگ هولتر (Holter Monitoring)
ثبت نوار قلب بهصورت ۲۴ تا ۴۸ ساعته برای بررسی آریتمیهای گذرا یا پنهان.
۱۰. تست تیلت (Tilt Table Test)
برای بررسی علت سنکوپ (غش یا بیهوشی موقت) و پاسخ سیستم قلبی-عروقی به تغییرات وضعیت بدن.
درمان بیماری های قلبی
گزینههای درمانی به نوع بیماری قلبی که فرد به آن مبتلا است، متفاوت خواهد بود.
داروها
داروهای مختلفی میتوانند به درمان بیماری های قلبی کمک کنند، از جمله:
داروهای ضد انعقاد: این داروها که به عنوان رقیقکنندههای خون نیز شناخته میشوند، میتوانند از لخته شدن خون جلوگیری کنند.
درمانهای ضد پلاکت: این داروها شامل آسپرین هستند و همچنین میتوانند از لخته شدن خون جلوگیری کنند.
مهارکنندههای آنزیم تبدیلکننده آنژیوتانسین (ACE): مهارکنندههای ACE میتوانند با گشاد کردن رگهای خونی به درمان نارسایی قلبی و فشار خون بالا کمک کنند.
مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین II: این داروها همچنین میتوانند فشار خون را کنترل کنند.
مهارکنندههای نپریلیزین گیرنده آنژیوتانسین: این داروها میتوانند به تخلیه قلب و قطع مسیرهای شیمیایی که آن را تضعیف میکنند، کمک کنند.
بتابلوکرها: این داروها میتوانند ضربان قلب و فشار خون را کاهش دهند. آنها همچنین میتوانند آریتمی و آنژین را درمان کنند.
مسدودکنندههای کانال کلسیم: مسدودکنندههای کانال کلسیم میتوانند با کاهش قدرت پمپاژ قلب و شل کردن رگهای خونی، فشار خون را کاهش دهند و از آریتمی جلوگیری کنند.
داروهای کاهش دهنده کلسترول: این داروها میتوانند به کاهش سطح کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم در بدن کمک کنند.
دیورتیکها: این داروها میتوانند حجم کار قلب را کاهش دهند، فشار خون را پایین بیاورند و آب اضافی را از بدن خارج کنند.
گشادکنندههای عروق: گشادکنندههای عروق داروهایی برای کاهش فشار خون هستند و همچنین میتوانند به کاهش درد قفسه سینه کمک کنند. آنها رگهای خونی را شل میکنند.
جراحی
جراحی قلب میتواند در صورت عدم اثربخشی داروها به درمان انسداد و مشکلات قلبی کمک کند. برخی از انواع جراحی عبارتند از:
جراحی بای پس عروق کرونر: پیوند بای پس عروق کرونر رایجترین جراحی است. جراح میتواند از یک رگ خونی سالم از قسمت دیگری از بدن برای ترمیم رگ مسدود شده استفاده کند و به خون اجازه عبور دهد.
آنژیوپلاستی عروق کرونر و مداخله کرونری از راه پوست: این روش شریانهای کرونری باریک یا مسدود را با یک بالون گشاد میکند. متخصصان قلب همچنین ممکن است استنت را وارد کنند که یک لوله توری سیمی است که جریان خون را آسانتر میکند.
تعویض یا ترمیم دریچه: جراح میتواند دریچهای را که به درستی کار نمیکند، تعویض یا ترمیم کند.
جراحی ترمیم: جراح میتواند نقصهای مادرزادی قلب، آنوریسم و سایر مشکلات را ترمیم کند.
کاشت دستگاه: ضربانسازها، کاتترهای بالون و سایر دستگاهها میتوانند به تنظیم ضربان قلب و پشتیبانی از جریان خون کمک کنند.
درمان با لیزر: بازسازی عروق با لیزر از طریق میوکارد میتواند به درمان آنژین (درد قفسه سینه) کمک کند.
جراحی ماز: جراح میتواند مسیرهای جدیدی برای عبور سیگنالهای الکتریکی ایجاد کند. این میتواند به درمان فیبریلاسیون دهلیزی کمک کند.
پیشگیری از بیماری های قلبی
اقدامات زیر در سبک زندگی ممکن است خطر ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش دهد:
رژیم غذایی متعادل داشته باشید: یک رژیم غذایی سالم برای قلب، سرشار از غلات کامل، میوههای تازه و سبزیجات داشته باشید. همچنین محدود کردن غذاهای فرآوری شده و چربی، نمک و شکر اضافه شده میتواند به شما کمک کند.
مرتب ورزش کنید: ورزش میتواند به تقویت قلب و سیستم گردش خون، کاهش کلسترول و حفظ فشار خون کمک کند. اکثر بزرگسالان باید 150 دقیقه ورزش با شدت متوسط در هفته را هدف قرار دهند.
وزن بدن خود را در حد متوسط نگه دارید: اضافه وزن و چاقی میتواند خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش دهد. حفظ یا دستیابی به وزن متوسط ممکن است این خطر را کاهش دهد.
ترک یا اجتناب از سیگار: سیگار یک عامل خطر اصلی برای بیماریهای قلبی و عروقی است.
مصرف الکل را محدود کنید: انجمن قلب آمریکا توصیه میکند برای کاهش خطر ابتلا به بیماری قلبی، مصرف الکل را محدود یا به طور کامل اجتناب کنید.
کنترل بیماری های زمینهای: برای بیماری هایی که بر سلامت قلب تأثیر میگذارند، مانند فشار خون بالا، چاقی و دیابت، به دنبال درمان باشید.
انجام این مراحل میتواند برای سلامت کلی مفید باشد و خطر ابتلا به بیماری قلبی و عوارض آن را کاهش دهد.
نتیجه گیری
بیماری های قلبی یک مشکل شایع سلامتی است. انواع مختلفی از بیماری های قلبی وجود دارد که برخی از آنها ریشه در مشکلات ژنتیکی دارند و قابل پیشگیری نیستند.
با این حال، در بسیاری از موارد، فرد میتواند اقداماتی را برای پیشگیری از بیماری قلبی و عوارض آن انجام دهد. این اقدامات شامل پیروی از یک رژیم غذایی سالم، ورزش مرتب و مراجعه به پزشک در هنگام بروز اولین علائم بیماری قلبی است.
مطالب مشابه:
