آیا برونشیت مسری است؟
آیا برونشیت مسری است؟
برونشیت به معنای التهاب لولههای برونش یا برونشیها است و میتواند حاد یا مزمن باشد.
برونشیت حاد یک مشکل کوتاهمدت است و ممکن است واگیردار باشد.
معمولاً بر اثر عفونت ویروسی ایجاد میشود که همین موضوع باعث واگیردار بودن آن میشود.
خود عفونت معمولاً 7 تا 10 روز طول میکشد تا از بدن خارج شود، اما سرفه ممکن است چند هفته پس از رفع علائم اولیه ادامه داشته باشد.
اغلب برونشیت حاد با عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی آغاز میشود و توسط همان ویروسهایی ایجاد میشود که سرماخوردگی و آنفولانزا را به وجود میآورند.
برونشیت حاد ناشی از عفونت باکتریایی تنها حدود 5 درصد موارد را شامل میشود.
برونشیت مزمن یک التهاب طولانیمدت در لولههای برونش است که میتواند سالها ادامه پیدا کند.
معمولاً ناشی از استعمال سیگار است، اما میتواند بر اثر قرارگیری طولانیمدت در معرض عوامل تحریککننده دیگر نیز ایجاد شود.
افراد مبتلا به برونشیت مزمن اغلب سرفه خلطدار دارند، اما تا زمانی که ناشی از عفونت نباشد، واگیردار نیست.
نحوه انتقال برونشیت
برونشیت حاد ناشی از عفونت، اغلب از طریق قطرات ریز معلق در هوا منتقل میشود. این قطرات شامل میکروب هستند و هنگام صحبت کردن، عطسه یا سرفه فرد بیمار، تولید میشوند.
همچنین میتواند از طریق لمس دست یا تماس فیزیکی با فرد مبتلا منتقل شود.
بسیاری از موارد برونشیت حاد در فصل آنفولانزا تشخیص داده میشوند، بنابراین تزریق سالانه واکسن آنفولانزا میتواند به پیشگیری یا کاهش احتمال ابتلا کمک کند.
برونشیت حاد ناشی از باکتریها ممکن است برای افراد با سیستم ایمنی ضعیف یا عفونتهای مزمن به راحتی منتقل شود. افراد مسن و کودکان نیز ممکن است بیشتر در معرض خطر باشند.
برخی از باکتریهای رایج که میتوانند برونشیت ایجاد کنند شامل موارد زیر هستند:
- Bordetella pertussis
- انواع استرپتوکوک (Streptococcus species)
- Mycoplasma pneumonia
چه مدت طول میکشد تا بفهمم برونشیت دارم؟
در روزهای اول عفونت، علائم برونشیت حاد ممکن است شبیه سرماخوردگی یا آنفولانزا باشد.
اما بعد از چند روز، ممکن است علائمی مانند:
- احتقان قفسه سینه
- سوت کشیدن هنگام تنفس
- سرفه خلطدار را تجربه کنید.
چه مدت واگیردار هستم؟
مدت واگیرداری بستگی به نوع ویروس عامل برونشیت حاد دارد.
اکثر افراد میتوانند چند روز و گاهی تا یک هفته بعد از عفونت ویروس را به دیگران منتقل کنند.
برونشیت چگونه منتقل میشود؟
سرفه کردن عامل اصلی انتقال است. هنگام سرفه فرد مبتلا، قطرات کوچک حاوی ویروس در هوا پخش میشوند. اگر این قطرات وارد دهان، بینی یا چشم شما شوند، احتمال ابتلا وجود دارد.
همچنین امکان ابتلا از طریق دستهای آلوده به قطرات ویروس وجود دارد، مثلاً وقتی کسی بعد از سرفه در دستش، دست شما را میفشارد.
افرادی که سیگار میکشند یا آسم دارند، ممکن است احتمال بیشتری برای ابتلا به برونشیت حاد داشته باشند.
علائم برونشیت چیست؟
برونشیت عفونی حاد معمولاً با علائم زیر شروع میشود:
- احساس خستگی
- سردرد
- سرفه
- آبریزش بینی
- گلودرد
بیشتر این علائم معمولاً یک تا دو هفته پس از شروع بیماری کاهش مییابند، اما ممکن است سرفه برای چند هفته ادامه داشته باشد.
علائم دیگر برونشیت حاد شامل:
- سوت کشیدن هنگام تنفس (ویزینگ)
- مشکل در تنفس
- درد یا ناراحتی در قفسه سینه
- خلط یا مخاط که میتواند از شفاف تا زرد مایل به سبز باشد
- تب خفیف
برونشیت مزمن معمولاً با سرفهای که حداقل 3 ماه طول میکشد مشخص میشود.
اغلب این سرفه خلطآور (productive) است، به این معنی که با سرفه مخاط یا خلط خارج میشود.
تشخیص و آزمایشات تکمیلی برونشیت
۱. آزمایش خون
شمارش کامل خون (CBC): برای بررسی وجود عفونت و التهاب و تعداد گلبولهای سفید. افزایش گلبولهای سفید میتواند نشاندهنده عفونت باکتریایی باشد.
پروتئین واکنشی C (CRP) و ESR: نشاندهنده سطح التهاب در بدن هستند.
۲. نمونهبرداری از مخاط یا خلط
کشت خلط: برای شناسایی باکتریها و تعیین آنتیبیوتیک مناسب در صورت برونشیت باکتریایی.
آزمایش PCR یا آنتیژن: برای تشخیص سریع ویروسهای شایع مثل ویروس آنفولانزا، RSV، کرونا (COVID-19).
۳. تصویربرداری
رادیوگرافی قفسه سینه: برای بررسی عوارض احتمالی، مانند پنومونی، و تمایز برونشیت حاد از سایر بیماریهای ریوی.
۴. تست عملکرد ریه
در موارد مزمن یا مشکوک به آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، ممکن است اسپیرومتری انجام شود تا میزان انسداد راههای هوایی بررسی شود.
درمان برونشیت حاد ویروسی
اگر برونشیت حاد شما ناشی از ویروس باشد، درمان آن مشابه توصیههای پزشک برای سرماخوردگی یا آنفولانزا است:
- استراحت کافی
- مصرف مایعات فراوان
پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه برای کاهش تب تجویز کند، اگر تب داشته باشید. برخی افراد نیز دستگاه بخور را مفید میدانند.
آنتیبیوتیکها روی ویروسها تأثیر ندارند، بنابراین پزشک آنها را تنها در صورت تشخیص برونشیت باکتریایی تجویز میکند.
درمان برونشیت مزمن
درمان این بیماری کمی پیچیدهتر است و معمولاً تمرکز بر مدیریت علائم و جلوگیری از پیشرفت بیماری است. برخی گزینههای درمانی عبارتند از:
- ترک سیگار
- برونکودیلاتورها (bronchodilators): برای گشاد کردن مسیرهای هوایی در لولههای برونش
- گلوکوکورتیکوئیدها (glucocorticoids): برای کاهش التهاب
- مهارکنندههای فسفودیاستراز-۴ (PDE-4 inhibitors): کاهش التهاب و آرام کردن عضلات
مراجعه به پزشک:
برونشیت حاد معمولاً طی چند هفته خودبهخود بهبود مییابد.
با این حال، اگر احساس بیماری شدید دارید، صرف نظر از مدت زمان بیماری، به پزشک مراجعه کنید.
بلافاصله به پزشک مراجعه کنید اگر:
- تب بالای 38 درجه سانتیگراد دارید
- سرفه بیش از 3 هفته طول کشیده باشد
- سوت کشیدن یا تنگی نفس ادامه داشته باشد و فعالیتهای روزانه شما را مختل کند
- خلط تغییر رنگ داده یا خونآلود از دهان یا بینی خارج شود
- پزشک درباره سابقه سلامت شما سوال میکند، مانند استعمال سیگار یا دریافت واکسن آنفولانزا.
- آنها به تنفس شما با استتوسکوپ گوش میدهند
- ممکن است عکسبرداری از قفسه سینه (Chest X-ray) درخواست شود تا علت سرفه مشخص شود
برونشیت عفونی گاهی میتواند منجر به ذاتالریه (پنومونی) شود، بنابراین در صورت هرگونه علائم نگرانکننده یا طولانی شدن علائم، به پزشک مراجعه کنید.
تکرار اپیزودهای برونشیت حاد ممکن است نشاندهنده تبدیل به مزمن باشد. اگر چنین شرایطی اتفاق افتاد، حتماً پزشک خود را مطلع کنید.
پیشگیری
برونشیت حاد میتواند در هر زمان اتفاق بیفتد، اما در هوای سرد شایعتر است، زمانی که افراد معمولاً به سرماخوردگی و آنفولانزا مبتلا میشوند.
برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری، نکات زیر را رعایت کنید:
- از تماس نزدیک با افراد بیمار خودداری کنید.
- از به اشتراک گذاشتن لیوان یا وسایل غذاخوری با افراد مبتلا به برونشیت، سرماخوردگی یا آنفولانزا خودداری کنید.
- دست زدن به دستمال استفاده شده را به حداقل برسانید، زیرا ویروسهای برونشیت میتوانند از طریق مخاط منتقل شوند.
- هر سال واکسن آنفولانزا بزنید.
- دستهایتان را مکرراً با آب گرم و صابون بشویید.
- از لمس چشمها، بینی و دهان با دستهای آلوده خودداری کنید.
- اگر سیگار میکشید، سیگار را ترک کنید.
نتیجه گیری
این بیماری، التهاب لولههای برونش است و سرفه مداوم مهمترین علامت آن محسوب میشود. برونشیت میتواند حاد یا مزمن باشد.
نوع حاد میتواند مسری باشد، زیرا اکثر موارد آن ناشی از همان ویروسهایی است که سرماخوردگی و آنفولانزا ایجاد میکنند.
نوع مزمن معمولاً در افرادی مشاهده میشود که سابقه استعمال سیگار دارند یا در محیطهایی با محرکهای شیمیایی و آلایندهها کار میکنند.
اکثر موارد حاد طی حدود یک هفته خودبهخود بهبود مییابند، در حالی که نوع مزمن آن ممکن است چند ماه تا چند سال طول بکشد.
نحوه تعیین وقت مشاوره در آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا
حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهرهمند شوید.
آدرس: خیابان ولیعصر – خیابان مطهری – نبش خیابان لارستان – پلاک 414، تهران
شماره تماس: 02188801071 – 02188802408 – avesta_lab@
ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه، 7:00 الی 19:00
مطالب مشابه:
برونشیت چیست؟
سیاه سرفه
تب حصبه
سرطان ریه
منبع: healthline
