آیا استرپ گلو (گلودرد چرکی) مسری است؟

آیا استرپ گلو (گلودرد چرکی) مسری است؟
استرپ گلو (گلودرد چرکی) یک عفونت باکتریایی است که باعث گلودرد شدید و خارش گلو میشود. نکته مهم این است که شما چند روز قبل از بروز علائم نیز میتوانید ناقل بیماری باشید. مدت زمان مسری بودن بستگی به شروع درمان با آنتیبیوتیک دارد؛ پس از مصرف دارو، معمولاً پس از 24 ساعت خطر انتقال کاهش مییابد.
گلودرد چرکی چیست؟
این عفونت عمدتاً حلق و لوزهها را درگیر میکند و توسط باکتری استرپتوکوک گروه A (GAS) ایجاد میشود. این باکتری به راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشود و یکی از شایعترین دلایل گلودرد در کودکان و بزرگسالان است.
نکات کلیدی درباره استرپ گلو (گلودرد چرکی):
- میتواند قبل از ظهور علائم مسری باشد.
- درمان سریع با آنتیبیوتیک، خطر سرایت بیماری را به حداقل میرساند.
- رعایت بهداشت و پیشگیری، به ویژه در محیطهای پرجمعیت، اهمیت زیادی دارد.
چگونه گلودرد چرکی منتقل میشود؟
باکتری استرپتوکوک گروه A (GAS) میتواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود، عمدتاً از طریق قطرات تنفسی که هنگام سرفه یا عطسه فرد مبتلا منتشر میشوند.
راههای انتقال گلودرد چرکی:
- تماس با قطرات تنفسی و سپس لمس دهان، بینی یا چشم
- استفاده مشترک از غذا یا نوشیدنی با فرد مبتلا
- تماس با اشیاء آلوده مانند شیرآلات، دستگیره در یا کلیدهای برق
- پس از مواجهه با باکتری، ممکن است 2 تا 5 روز طول بکشد تا علائم بیماری ظاهر شوند.
مدت زمان مسری بودن گلودرد چرکی:
با درمان آنتیبیوتیک: فرد مبتلا معمولاً پس از 24 ساعت درمان دیگر مسری نیست.
بدون درمان: فرد مبتلا میتواند 2 تا 3 هفته پس از ابتلا همچنان ناقل بیماری باشد.
شیوع و علائم گلودرد چرکی
شیوع:
گلودرد چرکی بیشترین شیوع را در کودکان سنین مدرسه دارد. در بزرگسالان، این درصد تنها حدود 10% است.
افرادی که اغلب در محیطهایی با حضور کودکان هستند، مانند والدین، معلمان یا کارکنان مهدکودک، در معرض ریسک بالاتری برای ابتلا به گلودرد چرکی قرار دارند. همچنین، حضور در محیطهای پرجمعیت مانند مدارس و مهدکودکها میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
گلودرد چرکی میتواند در هر زمان از سال رخ دهد، اما معمولاً در پاییز و اوایل بهار شایعتر است.
عفونتهای مکرر
حتی اگر قبلاً به گلودرد چرکی مبتلا شده باشید، امکان ابتلا دوباره وجود دارد. برخی کودکان سالانه چندین بار به گلودرد چرکی مبتلا میشوند.
در موارد ابتلای مکرر، پزشک ممکن است برداشتن لوزهها (تونسکتومی) را پیشنهاد دهد تا تعداد دفعات ابتلا کاهش یابد. با این حال، حتی پس از حذف لوزهها نیز امکان ابتلا به گلودرد چرکی وجود دارد.
علائم گلودرد چرکی
علائم این بیماری میتواند بهصورت ناگهانی ظاهر شود و شامل موارد زیر است:
- گلودرد شدید که ناگهانی آغاز میشود
- درد هنگام بلع
- تب بالای 38.3 درجه سانتیگراد
- لکههای قرمز کوچک روی سقف دهان
- لوزههای قرمز و متورم که ممکن است دارای لکههای سفید یا خطوط چرکی باشند
- تورم غدد لنفاوی گردن
- سردرد
- تهوع یا استفراغ
برخی بیماران ممکن است دچار راش پوستی به نام تب اسکارلت شوند که ناشی از توکسین تولیدشده توسط باکتری GAS است. این حالت معمولاً خفیف است اما نیاز به درمان با آنتیبیوتیک دارد تا از عوارضی مانند تب روماتیسمی یا آسیب کلیوی جلوگیری شود.

آزمایشات تکمیلی استرپ گلو (گلودرد چرکی)
1. تست سریع استرپ (Rapid Strep Test)
یک آزمایش سریع و سرپایی است که معمولاً در عرض چند دقیقه نتیجه میدهد.
پزشک با استفاده از یک سواب مخصوص، نمونهای از پشت گلو و لوزهها میگیرد.
این آزمایش به سرعت وجود باکتری استرپتوکوک گروه A را نشان میدهد و برای تصمیمگیری در مورد درمان آنتیبیوتیک مفید است.
2. کشت گلو (Throat Culture)
اگر تست سریع منفی باشد ولی پزشک هنوز مشکوک به استرپ باشد، از کشت گلو استفاده میشود.
نمونه برداشته شده روی محیط کشت مخصوص باکتریها قرار میگیرد و طی 24 تا 48 ساعت رشد باکتری بررسی میشود.
این روش دقیقتر از تست سریع است و میتواند مواردی که تست سریع تشخیص نداده را شناسایی کند.
3. آزمایش خون (در موارد خاص)
در برخی شرایط، پزشک ممکن است آزمایش خون برای بررسی عوارض یا پاسخ ایمنی بدن تجویز کند.
این آزمایش معمولاً در موارد شدید یا عود کننده گلودرد چرکی انجام میشود.
درمان گلودرد چرکی و نکات پیشگیری
درمان
اگر گمان میکنید به گلودرد چرکی (Strep Throat) مبتلا شدهاید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا آزمایشهای لازم انجام شده و درمان آغاز شود.
آنتیبیوتیکها معمولاً برای درمان این بیماری استفاده میشوند، از جمله پنیسیلین یا آموکسیسیلین.
در صورت حساسیت به پنیسیلین، پزشک داروهای آنتیبیوتیک جایگزین تجویز خواهد کرد.
آنتیبیوتیکها علاوه بر کاهش شدت علائم، مدت زمان مسری بودن بیماری را کوتاه میکنند. اکثر افراد پس از 24 ساعت مصرف آنتیبیوتیک دیگر مسری نیستند. البته لازم است تمام دوره دارویی را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
علاوه بر آنتیبیوتیک، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه (OTC) مانند ایبوپروفن یا استامینوفن برای کاهش درد و تب توصیه کند.
روند بهبود:
- با مصرف آنتیبیوتیک، بهبود معمولاً 1 تا 3 روز طول میکشد.
- در صورت عدم درمان، طول دوره بیماری افزایش یافته و خطر عوارض جدی بیشتر میشود.
- بدون درمان، حتی پس از کاهش علائم، ممکن است تا چند هفته مسری بمانید.
پیشگیری از انتقال گلودرد چرکی
برای کاهش شیوع بیماری، این نکات را رعایت کنید:
- شستوشوی مرتب دستها با آب و صابون یا محلول ضدعفونیکننده الکلی
- تمیز کردن سطوح خانه، بهویژه دستگیرهها، میزها و وسایل مشترک
- شستوشوی مکرر دستها و جلوگیری از تماس با صورت، دهان و بینی
- عدم تماس نزدیک با افراد مبتلا تا حداقل 24 ساعت پس از شروع آنتیبیوتیک
- عدم اشتراکگذاری غذا، نوشیدنی، قاشق و لیوان و وسایل شخصی مانند مسواک
- پوشاندن دهان هنگام سرفه یا عطسه؛ در صورت نبود دستمال، عطسه را در آرنج انجام دهید
- استراحت در خانه تا زمانی که علائم ادامه دارد و حداقل 24 ساعت پس از شروع آنتیبیوتیک
مطالب مشابه:
آشنایی با تست پوستی PPD و بیماری سل (Tuberculosis)
آنفولانزا؛ علائم و درمان
آیا برونشیت مسری است؟
آزمایش CRP
منبع: healthline

