آمنوره (قطع قاعدگی)

آمنوره (قطع قاعدگی) به معنای فقدان خونریزی قاعدگی است که می‌تواند بر مواردی مانند تراکم استخوان و باروری تأثیر بگذارد. این حالت به طور طبیعی در دوران بارداری و پس از یائسگی رخ می‌دهد، اما داشتن آن در زمان‌های دیگر ممکن است به معنای یک مشکل پزشکی باشد.
دو نوع اصلی آمنوره وجود دارد که به بارداری یا یائسگی مربوط نمی‌شوند. کسانی که تا سن ۱۶ سالگی قاعدگی‌شان شروع نشده است، ممکن است آمنوره اولیه داشته باشند. این اصطلاح همچنین به ناهنجاری‌هایی در دستگاه تناسلی که از خونریزی قاعدگی جلوگیری می‌کنند، اطلاق می‌شود.
اگر پس از داشتن چرخه‌های منظم در ۹ ماه گذشته، به مدت ۳ ماه متوالی پریود نشوید، ممکن است آمنوره ثانویه داشته باشید. این نوع آمنوره شایع‌تر است.

علل آمنوره (قطع قاعدگی)

آمنوره علل بالقوه زیادی دارد. به عنوان مثال، آمنوره اولیه می‌تواند ناشی از مشکلات ساختاری در اندام‌های جنسی باشد. این ممکن است نشانه‌ای از تخمدان‌های توسعه نیافته یا ناقص باشد.
مشکلات مربوط به غدد هیپوفیز یا تیروئید می‌تواند منجر به آمنوره ثانویه شود. این غدد در صورت عملکرد صحیح، هورمون‌های مورد نیاز برای قاعدگی را تولید می‌کنند.

سایر علل احتمالی آمنوره ثانویه عبارتند از:

چاقی
سوء تغذیه
بی اشتهایی عصبی
کاهش وزن شدید
ورزش بیش از حد
سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
سرطان تخمدان
کیست های غیر سرطانی تخمدان
زخم رحم ناشی از دیلاتاسیون و کورتاژ
برداشتن تخمدان ها یا رحم
مشکلات غده تیروئید
عدم تعادل هورمونی
استرس یا افسردگی
مصرف برخی داروها، مانند برخی از داروهای ضد روان پریشی

علل طبیعی آمنوره ثانویه عبارتند از:

بارداری
شیردهی
یائسگی

شروع، توقف یا تغییر روش های پیشگیری از بارداری نیز می تواند بر چرخه قاعدگی تأثیر بگذارد.

عوامل زیادی وجود دارند که می‌توانند بر پریود تأثیر بگذارند، از جمله مشکلات مربوط به اندام‌ها و ساختارهای زیر:

هیپوتالاموس: غده هیپوفیز را کنترل می‌کند که بر تخمک‌گذاری تأثیر می‌گذارد.

تخمدان‌ها: تخمک را برای تخمک‌گذاری و هورمون‌های استروژن و پروژسترون ذخیره و تولید می‌کند.

رحم: با ضخیم شدن پوشش رحم به هورمون‌ها پاسخ می‌دهد. در صورت عدم بارداری، این پوشش در دوران قاعدگی می ریزد.

علائم آمنوره (قطع قاعدگی)

علامت اصلی، فقدان قاعدگی است. با این حال، بسته به علت، علائم دیگری نیز ممکن است رخ دهد.

این علائم عبارتند از:

ترشح شیری از نوک سینه
ریزش مو
سردرد
تغییرات بینایی
موهای زائد صورت
در افراد مبتلا به آمنوره اولیه، ممکن است عدم رشد سینه نیز وجود داشته باشد.

تشخیص

اگر سه دوره متوالی پریود نشده‌اید یا ۱۶ سال سن دارید و قاعدگی‌تان شروع نشده است، به پزشک مراجعه کنید. این ممکن است نشانه‌ای از یک بیماری زمینه‌ای باشد که نیاز به درمان دارد.
برای تشخیص علت پریود نشدن، پزشک ابتدا بارداری و یائسگی را رد می‌کند. آنها احتمالاً از شما می‌خواهند علائم و سابقه پزشکی خود را شرح دهید. مهم است که موارد زیر را به آنها بگویید:

هرگونه علائمی که تجربه کرده‌اید.
آخرین پریود شما چه زمانی بوده است.
مدت زمان پریود شما چقدر است.
داروهایی که استفاده می‌کنید، از جمله داروهای ضدبارداری، مکمل‌ها و داروهای بدون نسخه.
تغییرات اخیر در رژیم غذایی، برنامه ورزشی یا وزن.
چالش‌های عاطفی در زندگی.

پزشک ممکن است معاینه لگن انجام دهد. آنها همچنین ممکن است آزمایش‌های تشخیصی مانند ادرار، خون یا تصویربرداری را برای کمک به تشخیص تجویز کنند.

مهم‌ترین آزمایشات تکمیلی برای بررسی آمنوره:

تست‌های هورمونی پایه:

این تست‌ها به بررسی عملکرد تخمدان‌ها، هیپوفیز و تیروئید کمک می‌کنند:

FSH و LH (هورمون‌های تحریک‌کننده تخمدان):

تعیین اینکه آیا علت آمنوره اولیه یا ثانویه، مربوط به تخمدان‌ها (نارسایی تخمدان) یا مغز (هیپوفیز یا هیپوتالاموس) است.

پرولاکتین (PRL):

افزایش سطح پرولاکتین (هایپرپرولاکتینمی) یکی از شایع‌ترین علل آمنوره است.

هورمون TSH و T4 (ارزیابی عملکرد تیروئید):

اختلالات تیروئیدی (کم‌کاری یا پرکاری) می‌توانند منجر به قطع قاعدگی شوند.

استرادیول (E2):

بررسی میزان هورمون استروژن؛ در نارسایی تخمدان کاهش می‌یابد.

تستوسترون و آندروژن‌ها (مانند DHEA-S):

در مواردی که علائم مردانه (موهای زائد، آکنه،…) وجود دارد و شک به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) یا تومورهای آندروژن‌ساز مطرح است.

آزمایش بارداری (Beta-hCG):

در هر زن با آمنوره ثانویه، اولین قدم رد بارداری است؛ حتی اگر بیمار علائم اولیه بارداری را نداشته باشد.

ارزیابی آنتی‌مولرین هورمون (AMH):

در بررسی ذخیره تخمدانی، به‌ویژه در زنان با قطع قاعدگی زودرس یا شک به یائسگی زودرس بسیار کمک‌کننده است.

تست پروژسترون (Progesterone Challenge Test):

بررسی واکنش بدن به هورمون پروژسترون برای تشخیص علت آمنوره؛ اگر بعد از مصرف پروژسترون خونریزی رخ دهد، احتمالاً علت آمنوره عدم تخمک‌گذاری است.

آزمایشات ژنتیکی (در آمنوره اولیه):

در دخترانی که هنوز قاعدگی را شروع نکرده‌اند، بررسی ناهنجاری‌های کروموزومی مانند سندرم ترنر (XO) یا اختلالات دیگر ممکن است لازم باشد.

تصویربرداری‌های تکمیلی:

اگر آزمایشات اولیه دلیل آمنوره را مشخص نکنند، پزشک ممکن است تصویربرداری تجویز کند:

سونوگرافی لگن: بررسی رحم، تخمدان‌ها، کیست یا نشانگان تخمدان پلی‌کیستیک.

MRI مغز: در صورت افزایش پرولاکتین، بررسی وجود تومور هیپوفیز (پرولاکتینوم)

درمان

برنامه درمانی توصیه شده توسط پزشک برای آمنوره (قطع قاعدگی) به علت اصلی آن بستگی دارد.

اگر به چاقی مرتبط باشد، پزشک احتمالاً یک برنامه کاهش وزن را توصیه می‌کند. اگر دلیل آن کاهش شدید وزن یا ورزش بیش از حد باشد، شما را به افزایش وزن یا ورزش کمتر تشویق می‌کند.

برای کمک به کنترل سلامت روان، پزشک ممکن است گفتاردرمانی، دارو یا سایر درمان‌ها را نیز تجویز کند.

جهت درمان مشکلات غده تیروئید، پزشک ممکن است داروهایی مانند جایگزین‌های هورمونی تجویز کند یا جراحی را توصیه کند.

برای سرطان تخمدان، پزشک ممکن است ترکیبی از داروها، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی را توصیه کند.

دارو یا جراحی برای درمان سایر بیماری‌هایی که می‌توانند باعث آمنوره شوند نیز گزینه‌های دیگری هستند.

پیشگیری

برای پیشگیری از آمنوره (قطع قاعدگی)، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

حفظ وزن سالم
رژیم غذایی متعادل
ورزش منظم
کنترل استرس

در مورد هرگونه نگرانی که در مورد چرخه قاعدگی خود دارید با پزشک خود صحبت کنید.

مطالب مشابه:

آمنوره (قطع قاعدگی)