بیماری بری بری
بیماری بری بری
بری بری اختلالی است که می تواند در اثر کمبود تیامین یا ویتامین B1 در فرد ایجاد شود. کمبود شدید این مواد مغذی می تواند منجر به آسیب های پایدار در سیستم عصبی و قلب شود.
کلمه بری بری از یک کلمه سینهالی به معنای “ضعف شدید” گرفته شده است، زیرا می تواند علائم شدید و تهدیدکننده حیات ایجاد کند.
در این مقاله، درباره بیماری بری بری، از جمله علل، علائم و درمان آن بیشتر توضیح خواهیم داد.
تیامین یک ماده مغذی ضروری است که افراد از طریق رژیم غذایی دریافت می کنند. این ماده در بسیاری از عملکردهای بدن از جمله موارد زیر نقش دارد:
- تجزیه کربوهیدرات
- انقباض عضلات
- هدایت در سلول های عصبی
- ایجاد گلوکز
- ایجاد اسیدهایی که به هضم غذا کمک می کنند
- کمبود شدید تیامین ممکن است مانع از انجام صحیح این عملکردها توسط بدن شود.
دو گونه اصلی بری بری عبارتند از:
بری بری مرطوب: که عمدتاً بر سیستم قلبی عروقی تاثیر می گذارد و باعث گردش خون ضعیف و تجمع مایعات در بافت ها می شود.
بری بری خشک: که در درجه اول بر سیستم عصبی تاثیر می گذارد و منجر به تخریب اعصاب می شود. تخریب معمولاً در پاها و بازوها شروع می شود و ممکن است منجر به آتروفی عضلات و از دست دادن رفلاکس ها شود.
علل
علت اصلی بیماری بری بری، یا رژیم غذایی کم تیامین است یا مشکلی است که توانایی بدن در پردازش تیامین را محدود می کند.
بری بری در کشورهای توسعه یافته نادر است. بسیاری از غذاهایی که افراد هرروز می خورند، مانند نان و غلات، با تیامین غنی شدهاند. مصرف این غذاها در بیشتر موارد برای جلوگیری ار کمبود، کافی است.
در کشورهای توسعه یافته که دسترسی آسان به این غذاها دارند، علت اصلی بیماری بری بری، سوءمصرف الکل است.
منبع معتبر وزارت بهداشت و خدمات انسانی تخمین می زند که 80 درصد از افرادی که سوءمصرف الکل دارند، دچار کمبود تیامین می شوند. الکل، پردازش و جذب تیامین را برای بدن دشوارتر می کند.
نوزادان همچنین ممکن است در صورتی که شیر مادری که می نوشند، فاقد تیامین باشد یا فقط شیر خشک بدون این ویتامین مصرف کنند، به بری بری مبتلا شوند.
اگرچه بیشتر موارد بدون ارتباط خانوادگی شناخته شده رخ می دهد، اما یک بیماری نادر به نام بری بری ژنتیکی، می تواند توانایی بدن در جذب ویتامین از غذاها را مسدود کند.
افراد دیگری که ممکن است در معرض خطر بیشتر برای ابتلا به بری بری باشند؛ عبارتند از:
- بزرگسالان مسن
- افراد مبتلا به دیابت، HIV
- افرادی که جراحی چاقی انجام دادند
علائم بیماری بری بری
علامت های این بیماری ممکن است بسته به نوع آن متفاوت باشد:
علائم بری بری مرطوب شامل موارد زیر است:
- افزایش ضربان قلب
- کمبود شدید انرژی یا خستگی مداوم
- تنگی نفس
- بیدار شدن در شب به دلیل تنگی نفس
- تورم در پاها
علائم بری بری خشک شامل موارد زیر است:
- درد عمومی و کوفتگی بدن
- استفراغ
- مشکل در راه رفتن
- گیجی
- بی حسی در دست ها یا پاها
- فلج در قسمت پایین پاها
در موارد نادر و شدید کمبود تیامین، بری بری ممکن است منجر به وضعیتی به نام سندرم ورنیکه-کورساکوف شود. این سندرم نوعی آسیب مغزی ناشی از کمبود شدید تیامین است.
فرد مبتلا به سندرم ورنیکه-کورساکوف ممکن است علائم دیگری از جمله موارد زیر را تجربه کند:
- عدم حافظه یا ناتوانی در ایجاد خاطرات جدید
- گیجی
- حرکت سریع چشم
- حرکت غیرارادی چشم
- تاری دید یا دوبینی
- عدم هماهنگی عضلات
- توهم
تشخیص
پزشکان برای تشخیص بری بری، به آزمایش خون و ادرار برای اندازهگیری سطح تیامین در جریان خون فرد تکیه می کنند.
آنها همچنین معاینه فیزیکی انجام می دهند تا علائم سایر آسیب های عصبی یا مشکلات قلبی را بررسی کنند.
نشانه های آسیب عصبی می تواند شامل مشکل در راه رفتن یا حفظ تعادل، عدم هماهنگی و رفلکس های ضعیف باشد.
پزشک همچنین ضربان قلب و میزان تنفس فرد را بررسی میکند و به دنبال تورم در اندام های تحتانی میگردد که می تواند نشان دهنده مشکلات قلبی باشد.
آزمایشات تکمیلی شامل:
آزمایش تیامین و تیامین پیروفسفات در خون:
هدف: اندازهگیری سطح ویتامین B1 در خون و پلاسمای فرد
مزیت: تشخیص کمبود و پیگیری درمان
آزمایش اوره و الکترولیتها:
بررسی تعادل سدیم، پتاسیم و کلرید که ممکن است در بری بری تر تحت تأثیر قرار گیرد
هدف: شناسایی اختلالات الکترولیتی ناشی از نارسایی قلبی
نوار عصب و عضله (EMG/NCS):
هدف: بررسی آسیبهای عصبی و نوروپاتی محیطی در بری بری خشک
مزیت: تعیین شدت آسیب عصبی
اکوکاردیوگرافی قلب:
هدف: ارزیابی عملکرد قلب در بری بری تر
بررسی بزرگی قلب، نارسایی قلبی و ادم اندامها
آزمایشهای تکمیلی عملکرد کبد و کلیه:
برای اطمینان از عدم بروز عوارض ناشی از نارسایی اندامها
درمان بری بری
هدف از درمان بری بری افزایش سطح تیامین در بدن است. پزشکان ممکن است بسته به سلامت کلی فرد، مکمل های خوراکی یا تزریقی را برای افزایش تیامین توصیه کنند. آنها همچنین ممکن است مصرف مکمل های دیگری را برای پشتیبانی از درمان پیشنهاد دهند.
در طول درمان، پزشکان ممکن است آزمایش های خون منظمی را نیز برای بررسی سطح تیامین فرد تا زمان بازگشت به حالت عادی تجویز کنند. ممکن است فرد نیاز به ادامه مصرف مکمل های تیامین با دوز پایینتر یا ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی خود پس از درمان داشته باشد تا اطمینان حاصل شود که بری بری دوباره عود نمیکند.
پزشک همچنین ممکن است هرگونه عارضه ناشی از بری بری، مانند آسیب عصبی یا قلبی را درمان کند.
با درمان زودهنگام، آسیب به قلب و سیستم عصبی ناشی از بری بری ممکن است برگشتپذیر باشد. اگر فرد برای مدت طولانیتری دچار کمبود باشد، ممکن است برخی از علائم حتی پس از درمان باقی بمانند.
پیشگیری
پیشگیری از بری بری مستلزم مصرف کافی تیامین در رژیم غذایی فرد است.
به طور معمول، فردی که رژیم غذایی سالم و متعادلی با تمرکز بر غذاهای کامل دارد، نیازی به نگرانی در مورد کمبود تیامین نخواهد داشت. غذاهایی که به طور طبیعی حاوی تیامین هستند، عبارتند از:
- گوشت
- آجیل و دانه ها
- لوبیا و حبوبات
- غذاهای دریایی
- محصولات لبنی
- همچنین غذاهای زیادی مانند نان، غلات صبحانه و محصولات پخته شده وجود دارند که تولیدکنندگان آنها را با ویتامین ها، از جمله تیامین، غنی میکنند.
منبع معتبر وزارت بهداشت و خدمات انسانی خاطرنشان میکند که مصرف نان و غلات غنی شده، رایجترین راه برای افراد جهت افزایش به میزان توصیه شده روزانه تیامین است.
زنان باردار یا شیرده باید به مصرف تیامین خود توجه زیادی داشته باشند. علاوه بر این، هر کسی که از شیر خشک برای تغذیه نوزاد استفاده میکند، باید بررسی کند که آیا حاوی تیامین کافی است یا خیر.
مصرف زیاد الکل یک عامل خطر برای بری بری است. مصرف کمتر الکل ممکن است با افزایش دسترسی بدن به تیامین، به کاهش خطر بری بری کمک کند. فردی که الکل زیادی مینوشد، ممکن است بخواهد مصرف مکمل ویتامین B-1 یا ویتامین B کمپلکس را نیز در نظر بگیرد.
نتیجه گیری
هر کسی که علائم بریبری را تجربه میکند، باید در اسرع وقت با پزشک خود صحبت کند.
بدون درمان، بریبری میتواند به دلیل خطر نارسایی قلبی یا وخامت سیستم عصبی، تهدیدکننده حیات باشد.
با درمان، دیدگاه افراد مبتلا به این بیماری بسیار بهتر می شود. در بیشتر موارد، آسیب به قلب و سیستم عصبی با مداخله زودهنگام قابل درمان است. با این حال، برخی از افراد ممکن است علائم طولانیمدت را حتی پس از درمان موفقیتآمیز تجربه کنند.
اگر کمبود تیامین منجر به سندرم ورنیکه-کورساکوف شود، دیدگاه فرد ممکن است ضعیف شود، زیرا آسیب مغزی که این بیماری ایجاد میکند معمولاً دائمی است.
پیشگیری بهترین راه برای جلوگیری از بریبری است و با مصرف یک رژیم غذایی سالم و متعادل شروع میشود. دسترسی به غذاهای غنیشده مانند نان و غلات میتواند احتمال ابتلای فرد به بریبری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
مطالب مشابه:
