کندروسارکوم
کندروسارکوم
کندروسارکوم نوعی سرطان استخوان است که معمولاً در غضروف – بافت همبندی که از مفاصل و استخوانها محافظت میکند، ایجاد میشود. علائم شامل درد استخوان، وجود توده یا تورم در ناحیهای از بدن و خستگی است. کندروسارکوم اغلب در لگن و شانه رخ میدهد و به ندرت، میتواند استخوانهای ستون فقرات را تحت تاثیر قرار دهد.
این سرطان میتواند در هر جایی که دارای غضروف است، ظاهر شود، اما معمولاً در موارد زیر تشکیل میشود:
- بازوها و تیغههای شانه
- استخوان سینه
- پاها
- لگن
- دندهها
همچنین ممکن است در تومورهای خوشخیم استخوانی که سرطانی میشوند، ایجاد شوند.
انواع کندروسارکوم چیست؟
دو نوع کندروسارکوما وجود دارد که عبارتند از:
کندروسارکوم اولیه: کندروسارکومهای اولیه در هر جایی خارج از استخوان رخ میدهند. عموماً به عنوان کندروسارکوم خارج اسکلتی شناخته میشوند.
کندروسارکوم ثانویه: کندروسارکومهای ثانویه در درجه اول در استخوان و غضروف رخ میدهند. سن وقوع آن نسبتاً زودتر از کندروسارکوم اولیه است.
انواع دیگر:
1) کندروسارکوم مزانشیمال: کندروسارکومهای مزانشیمال بیشتر در فک و دندهها رخ میدهند. این بیماری افراد بین 10 تا 30 سال را تحت تأثیر قرار میدهد. در این نوع، هم مردان و هم زنان به یک اندازه تحت تأثیر قرار میگیرند.
2) کندروسارکوم سلول شفاف: کندروسارکومهای سلول شفاف را میتوان با استفاده از علائم بالینی شناسایی کرد. رشد تومور طولانی است و با درمان مناسب، می توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.
3) کندروسارکوم تمایز نیافته: کندروسارکومهای تمایز نیافته شدیدترین نوع است. معاینه بافتشناسی برای تشخیص این نوع کندروسارکومها مفید است.
علائم کندروسارکوم
بیشتر کندروسارکومها به آرامی رشد میکنند و باعث ایجاد علائمی میشوند که ماهها طول میکشد بروز کنند. شایعترین علائم عبارتند از:
- درد استخوان که شبها بدتر میشود.
- خستگی
- لکه یا توده متورم روی استخوان، مانند بازو، پا یا دندهها
- کاهش وزن بیدلیل
علل کندروسارکوم
محققان این بیماری را به اختلالات ژنتیکی، از جمله موارد زیر، مرتبط میدانند:
سندرم لی-فرامنی: افراد مبتلا به این بیماری احتمالاً به تومورهای سرطانی، از جمله کندروسارکومها، مبتلا میشوند.
سندرم مافوچی و بیماری اولیِر: این اختلالات باعث ایجاد تومورهای خوشخیم در غضروف، استخوان و پوست میشوند.
استئوکندرومهای چندگانه ارثی: اینها تومورهای خوشخیم استخوانی متعددی هستند که میتوانند رشد استخوان را مختل کنند. متخصصان پزشکی معتقدند که در برخی موارد، تغییر در یک کروموزوم یا ژن که به یک اختلال ارثی مرتبط نیست، ممکن است سلولهای غضروف را تغییر دهد.
عوامل خطر
عواملی که میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند عبارتند از:
افزایش سن: کندروسارکوم اغلب در بزرگسالان میانسال و مسن رخ میدهد، اگرچه میتواند در هر سنی رخ دهد.
سایر بیماریهای استخوانی: بیماری اولیِر و سندرم مافوچی شرایطی هستند که باعث رشد غیرسرطانی استخوان (انکندروم) در بدن میشوند. این رشدها گاهی اوقات به کندروسارکوم تبدیل میشوند.
تشخیص و آزمایشها
پزشک در مورد علائم بیماری سؤال میکند و معاینه فیزیکی انجام میدهد. آنها ممکن است موارد زیر را تجویز کنند:
انواع آزمایشات تکمیلی در بیماران مبتلا به کندروسارکوم:
۱. تصویربرداری پیشرفته
MRI: برای تعیین اندازه، حدود تومور، و بررسی درگیری با بافتهای نرم اطراف.
CT اسکن: برای بررسی جزئیات استخوانی و تشخیص گسترش تومور به استخوانهای اطراف.
X-ray: در مراحل اولیه جهت مشاهده تغییرات استخوانی.
Bone scan: برای شناسایی گسترش تومور به سایر نواحی استخوانی بدن.
۲. نمونهبرداری (بیوپسی)
بیوپسی سوزنی یا باز: جهت بررسی سلولهای توموری زیر میکروسکوپ و تشخیص نوع دقیق کندروسارکوم و درجهبندی آن.
نتیجه بیوپسی پایهگذار تصمیمگیری برای نوع جراحی و درمان مکمل است.
۳. آزمایشات آزمایشگاهی
آزمایش خون: برای بررسی وضعیت کلی بدن، عملکرد کلیه و کبد، و در موارد خاص سطح مارکرهای التهابی مانند ESR یا CRP.
در برخی موارد نادر، مارکرهای توموری ممکن است بررسی شوند، هرچند در کندروسارکوم معمولاً کاربرد محدودی دارند.
۴. آزمایشات ژنتیکی و پاتولوژیک
در موارد خاص یا انواع نادر مانند کندروسارکوم مزانشیمی یا ددیفرانسیهشده، آزمایشات مولکولی یا ژنتیکی (مانند FISH یا PCR) برای تشخیص دقیقتر مورد استفاده قرار میگیرد.
بررسیهای ایمونوهیستوشیمی نیز ممکن است برای افتراق کندروسارکوم از سایر تومورها انجام شود.
اگر سلولها سرطانی باشند، آسیبشناس نوع تومور را شناسایی کرده و درجه تومور را تعیین میکند.
درجههای کندروسارکوم
درجه تومور، معیاری برای سرعت رشد و گسترش تومور است. درجههای این بیماری از 1 (I) تا 3 (III) متغیر است:
I: تومورهای غضروفی غیرمعمول هستند، تمایل به رشد آهستهتری دارند و احتمال گسترش آنها بسیار کم است.
II: احتمال گسترش آنها کمی بیشتر است.
III: احتمال گسترش آنها بیشتر است.
درمان
شایعترین روش درمان، جراحی برای برداشتن غضروف و استخوان سرطانی است. نوع دقیق جراحی بستگی به عواملی مانند نوع کندروسارکوم، محل آن و درجهی بدخیمی آن دارد. انواع جراحیهای مورد استفاده برای کندروسارکوم عبارتاند از:
کورتاژ (Curettage): پزشک تومور را از داخل استخوان تراشیده و خارج میکند. سپس، قسمت برداشتهشده استخوان با پیوند استخوان (Bone graft) جایگزین میشود.
جراحی حفظ اندام (Limb-sparing surgery): پزشک تومور را همراه با استخوان و عضله اطراف آن برمیدارد. سپس با جراحی ترمیمی، استخوان و بافت از دسترفته جایگزین میشود.
قطع عضو (Amputation): در موارد نادر، ارتوپد ممکن است قطع بخشی از بازو یا پا را توصیه کند. در این صورت، استفاده از اندام مصنوعی (پروتز) پیشنهاد میشود. اما این روش بهندرت انجام میشود.
در همه موارد، برای بازسازی قدرت، تعادل و حرکت، فیزیوتراپی بخشی از برنامه درمانی خواهد بود تا بیمار بتواند با وضعیت جدید خود سازگار شود.
اگر شما مبتلا به کندروسارکوم ددیفرانسیهشده یا کندروسارکوم مزانشیمی باشید، ممکن است شیمیدرمانی یا پرتودرمانی پیش از جراحی برای کوچک کردن تومور تجویز شود. همچنین ممکن است بعد از جراحی نیز این درمانها برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده انجام شوند.
تفاوت بین کندروسارکوم و استئوسارکوم چیست؟
استئوسارکوم از استخوان آغاز میشود و معمولاً کودکان را تحت تأثیر قرار میدهد. کندروسارکوم از غضروف آغاز میشود و معمولاً بزرگسالان را تحت تأثیر قرار میدهد. پزشکان ممکن است کندروسارکوم را فقط با جراحی و استئوسارکوم را با شیمی درمانی و جراحی درمان کنند.
نتیجه گیری
اگرچه کندروسارکوم درجه پایین تهاجم کمتری دارد، اما همچنان یک تومور بالقوه بدخیم محسوب میشود که برای درمان قطعی نیاز به جراحی کامل و دقیق دارد.
تشخیص زودهنگام و برداشتن کامل تومور با جراحی، میتواند پیشآگهی بلندمدت بسیار خوبی را برای بیمار به همراه داشته باشد، چراکه این نوع تومور در مراحل اولیه بهخوبی قابل درمان است.
هرچه شناخت ما از علائم و مرحله بیماری بیشتر شود، امکان درمان مؤثرتر و موفقتر این نوع سرطان نیز افزایش مییابد.
مطالب مشابه:
