انسداد روده
انسداد روده
انسداد روده، وضعیتی است که مانع عبور مواد غذایی یا مایعات از روده کوچک یا روده بزرگ (کولون) می شود. علل انسداد روده ممکن است شامل نوارهای فیبری بافت (چسبندگی ها) در شکم باشد که پس از جراحی تشکیل می شود؛ فتق، سرطان روده بزرگ، برخی داروها، یا تنگی های ناشی از التهاب روده به دلیل بیماری های خاص مانند بیماری کرون یا دیورتیکولیت بهوجود میآیند.
در صورت عدم درمان، بخش های مسدود شده روده میتوانند از بین بروند و منجر به مشکلات جدی شوند. با این حال، با اقدامات پزشکی سریع، انسداد روده اغلب با موفقیت قابل درمان است.
علائم انسداد روده
علائم و نشانه های انسداد روده عبارتند از:
- درد شکمی که به صورت گرفتگی
- عدم اشتها
- یبوست
- استفراغ
- ناتوانی در اجابت مزاج یا دفع گاز
- تورم شکم
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
به دلیل عوارض جدی که میتواند در اثر انسداد روده ایجاد شود، در صورت درد شدید شکم یا سایر علائم انسداد روده، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
علل انسداد روده
شایعترین علل انسداد روده در بزرگسالان عبارتند از:
- چسبندگیهای روده، نوارهای بافت فیبری در حفره شکمی که ممکن است پس از جراحی شکم یا لگن ایجاد شوند.
- فتقها، بخشهایی از روده که به درون قسمت دیگری از بدن بیرونزدگی پیدا میکنند.
- سرطان روده بزرگ
در کودکان، شایعترین علت انسداد روده تو رفتگی روده (اینترسوسپشن) است؛ وضعیتی که در آن بخشی از روده به درون بخش مجاور خود فرو میرود.
سایر علل احتمالی انسداد روده عبارتند از:
- بیماری های التهابی روده، مانند بیماری کرون
- دیورتیکولیت، وضعیتی که در آن کیسه های کوچک و برآمده (دیورتیکول) در دستگاه گوارش ملتهب یا عفونی میشوند..
- پیچ خوردگی روده بزرگ (ولوولوس)
- مدفوع فشرده
انسداد کاذب
انسداد کاذب روده (ایلئوس فلجی) ممکن است علائم و نشانههایی مشابه انسداد واقعی روده ایجاد کند، اما برخلاف آن، مانع فیزیکی وجود ندارد. در این حالت، اختلال در عملکرد عضلات یا اعصاب روده باعث بر هم خوردن انقباضات منظم و هماهنگ عضلات روده می شود و در نتیجه حرکت طبیعی غذا و مایعات در دستگاه گوارش کند یا متوقف میگردد.
ایلئوس فلجی می تواند هر بخشی از روده را تحت تأثیر قرار دهد. علل می توانند شامل موارد زیر باشند:
- جراحی شکم یا لگن
- عفونت
- داروهای خاصی که بر عضلات و اعصاب تأثیر میگذارند، از جمله داروهای ضد افسردگی و مواد افیونی
- اختلالات عضلانی و عصبی، مانند بیماری پارکینسون
عوامل خطر
بیماری ها و شرایطی که می توانند خطر انسداد را افزایش دهند، عبارتند از:
- جراحی شکم یا لگن، یک انسداد روده شایع که اغلب باعث چسبندگی میشود.
- بیماری کرون، که می تواند باعث ضخیم شدن دیواره های روده و تنگ شدن مسیر عبور شود.
- سرطان در شکم
عوارض
عوارضی که در اثر انسداد روده ایجاد می شوند، عبارتند از:
- درد
- یبوست
- بیاشتهایی
- ناتوانی در حفظ غذا یا مایعات در معده
- تب
- عفونت
- پارگی (سوراخ شدن) روده
- مرگ ( که نادر است)
تشخیص
برای تشخیص بیماری، پزشک سلامت کلی و سابقه پزشکی شما را در نظر میگیرد. او در مورد علائم شما سؤال خواهد کرد و بررسی می کند که در کدام قسمت درد احساس می کنید و شدت آن چقدر است. همچنین اگر تغییراتی در اجابت مزاج یا اشتهای خود داشتهاید، یا اگر علائم غیرمعمول دیگری مانند صداهای گوارشی یا احساس نفخ دارید، به پزشک خود اطلاع دهید.
برای کمک به تشخیص انسداد روده، پزشکان ممکن است چندین نوع آزمایش خون تجویز کنند. این آزمایش ها بهطور مستقیم انسداد را نشان نمیدهند، اما میتوانند به شناسایی علل زمینهای، عوارض احتمالی یا نشانههای التهاب و عفونت کمک کنند. مهمترین آزمایشهای خون شامل موارد زیر است:
CBC (شمارش کامل سلولهای خون)
- بررسی کمخونی
- افزایش گلبول های سفید که میتواند نشانه عفونت یا التهاب باشد
الکترولیتها و عملکرد کلیه (آزمایش BMP یا CMP)
- بررسی اختلالات الکترولیتی ناشی از استفراغ، کمآبی بدن یا جذب ضعیف
- بررسی سطح سدیم، پتاسیم، کلر و کراتینین
CRP یا ESR (نشانگرهای التهابی)
- برای بررسی وجود التهاب سیستمیک که ممکن است به علت نکروز روده، عفونت یا سایر مشکلات باشد.
لاکتات سرم (Serum Lactate)
- سطح بالای لاکتات ممکن است نشاندهنده کاهش جریان خون به روده (ایسکمی) باشد که یکی از عوارض خطرناک انسداد روده است.
آزمایش گازهای خون (ABG)
- در موارد شدید برای ارزیابی وضعیت اسید-باز و اکسیژنرسانی خون
این آزمایش ها معمولاً همراه با تصویربرداری (مثل سیتیاسکن یا عکس ساده شکم) انجام میشوند تا تشخیص نهایی دقیقتر و سریعتر صورت گیرد.
درمان
درمان به علت و شدت بیماری بستگی دارد. پزشک ممکن است برای درمان اولیه، مصرف مایعات را توصیه کند و پیشنهاد کنند که از مصرف غذاهای جامد خودداری کنید. همچنین پزشک ممکن است از گزینه درمانی دیگر مانند رفع فشار روده استفاده کند که این کار معمولاً با لوله بینی-معده انجام می شود. همچنین ممکن است به شما استراحت روده داده شود.
اما در صورتی که این بیماری شدید باشد، ممکن است پزشک جراحی را توصیه کند. این می تواند ناشی از پارگی در روده یا مشکل در جریان خون باشد. اگر سایر درمان ها انسداد را درمان نکند، ممکن است به جراحی نیاز باشد. همچنین ممکن است پزشک به جای جراحی تهاجمی تر، استفاده از یک لوله کوچک و انعطاف پذیر را برای باز نگهداشتن روده توصیه کند.
مطالب مشابه:
