سرطان روده کوچک چیست؟ علائم، علل، انواع، عوامل خطر و روش‌های تشخیص

سرطان روده کوچک چیست؟ علائم، علل، انواع، عوامل خطر و روش‌های تشخیص

سرطان روده کوچک نوعی سرطان نسبتاً نادر دستگاه گوارش است که در اثر رشد غیرطبیعی و کنترل نشده سلول‌های روده کوچک ایجاد می‌شود. در این بیماری، سلول‌های سالم دچار تغییرات ژنتیکی شده و بدون توقف تکثیر می‌شوند. تجمع این سلول‌ها در نهایت توده‌ای به نام تومور را تشکیل می‌دهد که می‌تواند عملکرد طبیعی روده را مختل کرده و در صورت عدم درمان، به سایر اندام‌های بدن گسترش یابد.

بخش‌های اصلی روده کوچک

روده کوچک یکی از مهم‌ترین بخش‌های دستگاه گوارش است که وظیفه هضم نهایی غذا و جذب بخش عمده‌ای از مواد مغذی، ویتامین‌ها، مواد معدنی و آب را بر عهده دارد. این اندام لوله‌ای شکل، معده را به روده بزرگ متصل می‌کند و به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود:

دوازدهه: اولین بخش روده باریک که غذای نیمه هضم شده را از معده دریافت کرده و با ترشحات پانکراس و صفرا مخلوط می‌کند.

ژژنوم: بخش میانی روده باریک که محل اصلی جذب بسیاری از مواد مغذی است.

ایلئوم: طولانی‌ترین قسمت روده باریک که جذب ویتامین B12، نمک‌های صفراوی و برخی مواد مغذی را انجام داده و محتویات روده را به روده بزرگ منتقل می‌کند.

اگرچه سرطان روده کوچک در مقایسه با سرطان روده بزرگ شیوع کمتری دارد، اما به دلیل علائم غیراختصاصی و تشخیص دیرهنگام، می‌تواند با عوارض جدی همراه باشد. آگاهی از علائم هشداردهنده و انجام بررسی‌های تشخیصی در افراد پرخطر، نقش مهمی در درمان موفق این بیماری دارد.

انواع سرطان روده کوچک

سرطان روده کوچک بر اساس نوع سلولی که منشا تومور است، به چند گروه اصلی تقسیم می‌شود. شناخت نوع سرطان در انتخاب روش درمان، پیش‌‌بینی روند بیماری و ارزیابی پاسخ به درمان اهمیت زیادی دارد.

آدنوکارسینوم (Adenocarcinoma)

آدنوکارسینوم شایع‌ترین نوع سرطان روده کوچک است و از سلول‌های پوششی (اپی‌تلیال) دیواره داخلی روده منشا می‌گیرد. این نوع سرطان بیشتر در دوازدهه ایجاد می‌شود و می‌تواند با رشد تدریجی باعث انسداد روده، خونریزی یا کاهش جذب مواد مغذی شود.

سارکوم (Sarcoma)

سارکوم‌ها از بافت‌های همبند روده کوچک منشا می‌گیرند و نسبت به آدنوکارسینوم شیوع کمتری دارند. مهم‌ترین انواع آن عبارتند از:

تومور استرومایی دستگاه گوارش (GIST): از سلول‌های بینابینی دیواره روده منشا می‌گیرد و ممکن است در هر قسمت روده کوچک ایجاد شود.

لیومیوسارکوم (Leiomyosarcoma): از سلول‌های عضلانی صاف دیواره روده ایجاد شده و بیشتر در ناحیه ایلئوم مشاهده می‌شود.

تومورهای نورواندوکرین (NET)

این تومورها از سلول‌های نورواندوکرین ایجاد می‌شوند؛ سلول‌هایی که علاوه بر عملکرد عصبی، توانایی ترشح هورمون نیز دارند. تومورهای نورواندوکرین اغلب در ایلئوم ایجاد می‌شوند و معمولاً رشد آهسته‌ای دارند، اما در برخی موارد می‌توانند هورمون‌های فعالی ترشح کنند که علائم بالینی خاصی ایجاد می‌کنند.

لنفوم روده کوچک

لنفوم از بافت لنفاوی موجود در دیواره روده منشا می‌گیرد و بیشتر در بخش ژژنوم مشاهده می‌شود. شایع‌ترین نوع آن لنفوم غیرهوچکین است که از لنفوسیت‌ها، یکی از انواع گلبول‌های سفید خون، آغاز می‌شود.

عوامل خطر سرطان روده کوچک

علت دقیق بروز سرطان روده کوچک هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما تحقیقات نشان داده‌اند که برخی عوامل می‌توانند احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.

بیماری‌های التهابی روده

ابتلا به بیماری‌های مزمن التهابی مانند بیماری کرون می‌تواند خطر ابتلا به سرطان روده کوچک، به ویژه آدنوکارسینوم را افزایش دهد. التهاب طولانی مدت باعث آسیب مداوم به سلول‌های روده و افزایش احتمال بروز تغییرات سرطانی می‌شود.

بیماری سلیاک

افرادی که به بیماری سلیاک مبتلا هستند، به ویژه رژیم غذایی بدون گلوتن را به درستی رعایت نکنند، ممکن است بیشتر در معرض برخی انواع سرطان‌های روده کوچک، به ویژه لنفوم، قرار گیرند.

رژیم غذایی ناسالم

مصرف مداوم غذاهای پرچرب، گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری شده مانند سوسیس، کالباس و بیکن ممکن است خطر ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش، از جمله سرطان روده کوچک را افزایش دهد. در مقابل، رژیم غذایی غنی از میوه، سبزیجات، غلات کامل و فیبر می‌تواند نقش محافظتی داشته باشد.

سندرم‌های ارثی

برخی بیماری‌های ژنتیکی نادر احتمال بروز سرطان روده کوچک را افزایش می‌دهند، از جمله:

• پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP)
• سندرم لینچ (Lynch Syndrome)
• سندرم پوتز-جگرز (Peutz-Jeghers Syndrome)
• فیبروز کیستیک (Cystic Fibrosis)
• نئوپلازی متعدد غدد درون‌ریز نوع 1 (MEN1) که با افزایش خطر تومورهای نورواندوکرین همراه است.

علائم سرطان روده کوچک

تشخیص سرطان روده کوچک در مراحل اولیه معمولاً دشوار است، زیرا علائم آن اغلب غیراختصاصی بوده و ممکن است با بیماری‌های شایع دستگاه گوارش اشتباه گرفته شود. به همین دلیل، بسیاری از بیماران زمانی تشخیص داده می‌شوند که بیماری پیشرفت کرده است.

شایع‌ترین علائم سرطان روده کوچک عبارتند از:

• درد یا گرفتگی مداوم شکم
• کاهش وزن بدون علت مشخص
• احساس وجود توده یا برجستگی در شکم
• مشاهده خون در مدفوع یا روی دستمال توالت
• تغییر در عادات دفع، مانند اسهال یا یبوست طولانی مدت
• تهوع و استفراغ
• خستگی، ضعف و کم خونی ناشی از خونریزی مزمن
• زردی پوست و سفیدی چشم‌ها (در صورت درگیری مجاری صفراوی)

علائم تومورهای نورواندوکرین روده کوچک

تومورهای نورواندوکرین معمولاً رشد آهسته‌ای دارند و ممکن است تا مدت‌ها بدون علامت باقی بمانند. در مواردی که این تومورها هورمون‌هایی مانند سروتونین ترشح کنند، مجموعه‌ای از علائم موسوم به سندرم کارسینوئید (Carcinoid Syndrome) ایجاد می‌شود که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• گرگرفتگی و قرمزی ناگهانی صورت
• اسهال مزمن
• خس خس سینه
• تنگی نفس
• در موارد پیشرفته، درگیری دریچه‌های قلب و بیماری قلبی کارسینوئید

علائم سرطان روده کوچک در زنان

• درد یا گرفتگی مداوم شکم
• تغییرات در عادات دفع
• وجود خون در مدفوع
• کم خونی، خستگی و ضعف
• تهوع و استفراغ
• نفخ و احساس پری شکم
• وجود توده در شکم
• زردی پوست و چشم‌ها

علائم سرطان روده کوچک در مردان

• درد مداوم یا گرفتگی شکم
• کاهش وزن بدون دلیل
• وجود خون در مدفوع
• کم خونی و احساس خستگی
• تغییر در عملکرد روده
• تهوع و استفراغ
• نفخ و احساس سیری زودرس
• وجود توده در شکم
• زردی پوست و چشم‌ها

تشخیص سرطان روده کوچک

در صورت وجود علائم مشکوک، پزشک ابتدا شرح حال کامل و معاینه فیزیکی انجام می‌دهد. اگر احتمال سرطان روده کوچک مطرح باشد، بیمار برای انجام بررسی‌های تخصصی‌تر به فوق تخصص گوارش یا انکولوژی ارجاع داده می‌شود.

آزمایش‌ها و روش‌های تشخیص سرطان روده کوچک

تشخیص این بیماری معمولاً با ترکیبی از آزمایش‌های آزمایشگاهی، تصویربرداری و نمونه‌برداری انجام می‌شود.

1- آزمایش خون

آزمایش خون می‌تواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت عمومی بیمار و عملکرد اندام‌ها ارائه دهد.

مهم‌ترین آزمایش‌ها عبارتند از:

• شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC) برای بررسی کم خونی یا علائم عفونت
• آزمایش عملکرد کبد
• اندازه‌گیری کروموگرانین A (CgA یا Chromogranin A) در موارد مشکوک به تومورهای نورواندوکرین

2- آزمایش ادرار

بررسی ادرار برای شناسایی برخی متابولیت‌ها و فرآورده‌های حاصل از فعالیت تومور، به ویژه در تومورهای نورواندوکرین، کاربرد دارد.

3- آزمایش خون مخفی در مدفوع (iFOBT)

این آزمایش قادر است مقادیر اندک خون را که با چشم قابل مشاهده نیست، در نمونه مدفوع شناسایی کند و به تشخیص خونریزی‌های پنهان دستگاه گوارش کمک کند.

4- آندوسکوپی

در آندوسکوپی، پزشک با استفاده از لوله‌ای باریک و انعطاف‌پذیر مجهز به دوربین، مری، معده و بخش ابتدایی روده باریک را مشاهده می‌کند. در صورت مشاهده ضایعه مشکوک، امکان نمونه‌برداری همزمان نیز وجود دارد.

5- آندوسکوپی کپسولی

در این روش، بیمار یک کپسول کوچک حاوی دوربین را می‌بلعد. این دوربین در طول عبور از دستگاه گوارش هزاران تصویر ثبت کرده و به دستگاه گیرنده ارسال می‌کند. کپسول معمولاً طی 24 ساعت به طور طبیعی از بدن دفع می‌‌شود.

6- تصویربرداری CT و MRI

CT و MRI از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری برای بررسی اندازه تومور، میزان گسترش بیماری و درگیری اندام‌های اطراف هستند.

7- اسکن PET

در اسکن PET مقدار کمی ماده رادیواکتیو به بیمار تزریق می‌شود تا سلول‌های سرطانی به دلیل فعالیت متابولیک بالاتر، در تصاویر واضح‌تر مشاهده شوند. در بیماران مشکوک به تومورهای نورواندوکرین، ممکن است از Dotatate PET/CT استفاده شود که دقت بیشتری در شناسایی این تومورها دارد.

8- نمونه‌برداری (بیوپسی)

تشخیص قطعی سرطان روده کوچک تنها با بررسی نمونه بافتی زیر میکروسکوپ امکان‌پذیر است. نمونه‌برداری معمولاً هنگام آندوسکوپی انجام می‌شود، اما اگر دسترسی به ضایعه امکان‌پذیر نباشد، ممکن است جراحی برای برداشت نمونه ضروری باشد.

9- رادیوگرافی با باریم

در این روش، بیمار محلول حاوی باریم را می‌نوشد تا دیواره روده در تصاویر اشعه ایکس بهتر مشاهده شود. این بررسی می‌تواند به شناسایی تنگی‌ها، انسدادها یا توده‌های احتمالی در روده باریک کمک کند.

درمان سرطان روده کوچک

درمان سرطان روده کوچک به عوامل مختلفی از جمله نوع تومور، محل ایجاد سرطان، مرحله بیماری، میزان گسترش آن به سایر اندام‌ها، وضعیت عمومی سلامت بیماری و سن بستگی دارد. به همین دلیل، هیچ روش درمانی واحدی برای همه بیماران وجود ندارد و برنامه درمان باید به صورت اختصاصی برای هر فرد طراحی شود.

انتخاب بهترین روش درمان

پزشک پیش از آغاز درمان، عوامل مختلفی را ارزیابی می‌کند، از جمله:

• نوع سرطان روده کوچک
• محل دقیق تومور
• اندازه تومور و میزان پیشرفت بیماری
• انتشار سرطان به غدد لنفاوی یا سایر اندام‌ها (مرحله سرطان)
• سن و وضعیت جسمانی بیمار
• بیماری‌های زمینه‌ای
• ترجیحات و شرایط فردی بیمار

بر اساس این اطلاعات، ممکن است از یک روش درمانی یا ترکیبی از چند روش استفاده شود.

رایج‌ترین روش‌های درمان سرطان روده کوچک عبارتند از:

• جراحی
• شیمی درمانی
• ایمونوتراپی
• پرتودرمانی
• درمان‌های هدفمند و داروهای مهارکننده ترشح هورمون در تومورهای نورواندوکرین (NET)

مراقبت‌های پس از درمان سرطان روده کوچک

پس از پایان درمان، به ویژه بعد از جراحی، ممکن است عملکرد طبیعی دستگاه گوارش تا مدتی تغییر کند. برخی بیماران با مشکلاتی مانند کاهش جذب مواد مغذی، تغییر در الگوی دفع، اسهال، یبوست، کاهش وزن یا کمبود برخی ویتامین‌ها روبه‌رو می‌شوند.

این تغییرات ممکن است موقتی یا دائمی باشند و در برخی موارد نیاز به برنامه غذایی اختصاصی، مکمل‌های تغذیه‌ای یا پیگیری منظم توسط متخصص تغذیه و پزشک معالج داشته باشند.

همچنین برخی بیماران در کنار درمان‌های اصلی، از روش‌های طب مکمل مانند مشاوره روان شناسی، مدیتیشن، ورزش درمانی یا طب سوزنی استفاده می‌کنند. این روش‌ها جایگزین درمان پزشکی نیستند، اما در صورت تایید پزشک می‌توانند به کاهش اضطراب، بهبود کیفیت زندگی و کنترل برخی عوارض درمان کمک کنند.

جراحی سرطان روده کوچک

جراحی مهم‌ترین و موثرترین روش درمان برای بسیاری از بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم، سارکوم و تومورهای نورواندوکرین روده کوچک است، به ویژه زمانی که بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود و امکان برداشت کامل تومور وجود داشته باشد.

در مقابل، لنفوم‌های روده کوچک معمولاً بیشتر به شیمی درمانی و پرتودرمانی پاسخ می‌دهند و جراحی تنها در شرایط خاص انجام می‌شود.

انواع جراحی سرطان روده کوچک

نوع جراحی به محل تومور، اندازه آن و میزان گسترش بیماری بستگی دارد. جراحی ممکن است به روش باز یا لاپاراسکوپی (کم تهاجمی) انجام شود.

رزکسیون

زرکسیون به معنی برداشتن بخشی از روده باریک است که تومور در آن قرار دارد. در بسیاری از موارد، غدد لنفاوی مجاور نیز برای بررسی انتشار سرطان خارج می‌شوند و در صورت درگیری، ممکن است بخش‌هایی از اندام‌های مجاور مانند معده، روده بزرگ یا کیسه صفرا نیز برداشته شوند.

مهم‌ترین انواع این جراحی عبارتند از:

همی‌کولکتومی راست (Right hemicolectomy)

در این عمل، قسمت راست روده بزرگ همراه با انتهای روده کوچک (ایلئوم) برداشته می‌شود. این جراحی معمولاً زمانی انجام می‌شود که تومور در محل اتصال روده باریک و روده بزرگ قرار داشته باشد.

عمل ویپل (Whipple procedure)

این جراحی پیچیده که با نام پانکراتودئودنکتومی نیز شناخته می‌شود، معمولاً برای تومورهای دوازدهه انجام می‌شود و شامل برداشت دوازدهه، سر پانکراس، کیسه صفرا و بخشی از مجرای صفراوی است.

جراحی با‌ی‌پس (Bypass surgery)

اگر تومور باعث انسداد روده شده باشد و امکان برداشت کامل آن وجود نداشته باشد، جراح با ایجاد یک مسیر جدید، عبور غذا را از ظرف تومور امکان‌پذیر می‌کند. این روش بیشتر با هدف کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی انجام می‌شود.

عوارض احتمالی جراحی

مانند هر عمل جراحی بزرگ، جراحی سرطان روده کوچک نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد، از جمله:

• خونریزی
• عفونت محل جراحی
• درد پس از عمل
• آسیب به اندام‌ها یا اعصاب مجاور
• لخته شدن خون
• ضعف عضلات شکم
• لنف ادم (تورم ناشی از تجمع مایع لنفاوی)

در بسیاری از بیماران، دو انتهای روده پس از برداشتن بخش مبتلا مجدداً به یکدیگر متصل می‌شوند که به آن آناستوموز می‌گویند. زمانی که این اتصال امکان‌پذیر نباشد، ممکن است بیمار به استوما (Stoma) نیاز داشته باشد. در این روش، انتهای روده از طریق سوراخی روی دیواره شکم به سطح پوست منتقل می‌شود تا مدفوع در کیسه مخصوص جمع‌آوری شود. استوما ممکن است موقت یا دائمی باشد.

شیمی درمانی سرطان روده کوچک

شیمی درمانی یکی از روش‌های اصلی درمان، به ویژه در لنفوم‌های روده کوچک و همچنین برخی سرطان‌های پیشرفته یا متاستاتیک است. نوع داروها و برنامه درمانی با توجه به نوع سرطان، مرحله بیماری و شرایط بیمار توسط متخصص انکولوژی تعیین می‌شود.

داروهای شیمی درمانی ممکن است به صورت:

• تزریق وریدی
• قرص خوراکی

تجویز شوند و معمولاً در قالب چرخه‌های درمانی با فواصل مشخص انجام می‌شوند.

عوارض شیمی درمانی

شدت عوارض در افراد مختلف متفاوت است، اما شایع‌ترین آنها عبارتند از:

• خستگی شدید
• تهوع و استفراغ
• کاهش اشتها
• اسهال یا یبوست
• ریزش مو
• زخم‌های دهانی
• تغییرات پوست و ناخن
• افزایش احتمال ابتلا به عفونت
• کاهش باروری در برخی بیماران

بسیاری از این عوارض موقتی هستند و با پایان درمان یا استفاده از داروهای حمایتی بهبود می‌یابند.

ایمونوتراپی سرطان روده کوچک

ایمونوتراپی یا ایمنی درمانی، یکی از روش‌های نوین درمان سرطان است که با تقویت سیستم ایمنی بدن، به شناسایی و نابودی سلول‌های سرطانی کمک می‌کند.

در این روش، از داروهای زیستی برای فعال‌سازی یا تقویت پاسخ ایمنی استفاده می‌شود. ایمونوتراپی در همه بیماران کاربرد ندارد و اثربخشی آن به نوع سرطان، ویژگی‌های مولکولی تومور و نتایج آزمایش‌های تخصصی بستگی دارد.

پزشک متخصص پس از بررسی وضعیت بیمار، درباره مناسب بودن این روش درمانی تصمیم‌گیری می‌کند.

پرتودرمانی سرطان روده کوچک

پرتودرمانی با استفاده از پرتوهای پرانرژی، سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد یا رشد آنها را متوقف می‌کند. در این روش، اشعه از دستگاهی خارج از بدن به سمت ناحیه درگیر تابانده می‌شود.

پرتودرمانی ممکن است در شرایط زیر انجام شود:

• قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور
• پس از جراحی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده
• زمانی که امکان انجام جراحی وجود ندارد
• در صورت عود موضعی سرطان
• برای کاهش درد، خونریزی یا سایر ناشی از تومورهای پیشرفته

عوارض پرتودرمانی

عوارض پرتودرمانی معمولاً به محل درمان، دوز اشعه و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• خستگی
• تهوع
• کاهش اشتها
• اسهال
• دل درد و گرفتگی شکم
• نفخ
• تحریک مثانه
• تغییرات پوستی
• لنف ادم
• کاهش قدرت باروری در برخی بیماران

بیشتر این عوارض با پایان جلسات درمان به تدریج کاهش می‌یابند و تیم درمانی می‌تواند با ارائه درمان‌های حمایتی به کنترل آنها کمک کند.

طول عمر بیماران سرطان روده کوچک

یکی از رایج‌ترین سوالات بیماران و خانواده‌های آنها این است که طول عمر بیماران سرطان روده کوچک چقدر است؟ پاسخ به این سوال برای همه افراد یکسان نیست، زیرا امید به زندگی به عوامل متعددی بستگی دارد و با توجه به شرایط هر بیمار متفاوت است.

امروزه با پیشرفت روش‌های تشخیص، جراحی، شیمی درمانی، درمان‌های هدفمند و ایمونوتراپی، بسیاری از بیماران، به ویژه در صورت تشخیص زودهنگام، می‌توانند سال‌ها زندگی باکیفیتی داشته باشند.

پزشکان معمولاً برای بیان پیش‌آگهی از نرخ بقای نسبی 5 ساله استفاده می‌کنند. این شاخص نشان می‌دهد چه درصدی از بیماران، حداقل 5 سال پس از تشخیص بیماری زنده هستند. البته این آمار میانگین است و نمی‌تواند طول عمر یک فرد خاص را پیش‌بینی کند.

آیا سرطان روده کوچک کشنده است؟

به طور کلی، سرطان روده کوچک در صورت تشخیص و درمان به مقع لزوماً یک بیماری کشنده نیست. بسیاری از بیماران، به ویژه افرادی که بیماری آنها در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شود، پس از جراحی و درمان‌های تکمیلی می‌توانند سال‌ها زندگی طبیعی داشته باشند.

در مقابل، اگر سرطان در مراحل پیشرفته مشخص شود و به اندام‌های دیگر مانند کبد، ریه یا صفاق گسترش پیدا کرده باشد، درمان دشوارتر خواهد بود. با این حال، حتی در این شرایط نیز روش‌های درمانی جدید می‌توانند رشد تومور را کنترل کرده، علائم را کاهش دهند و طول عمر بیمار را افزایش دهند.

پیشگیری از سرطان روده کوچک

از آنجا که علت دقیق سرطان روده کوچک هنوز به طور کامل شناخته نشده است، هیچ روش قطعی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد. با این حال، مطالعات علم نشان داده‌اند که رعایت یک سبک زندگی سالم و کنترل برخی عوامل خطر می‌تواند احتمال ابتلا به بسیاری از سرطان‌های دستگاه گوارش، از جمله سرطان روده کوچک را کاهش دهد.

اگرچه این توصیه‌ها تضمین‌کننده پیشگیری کامل از بیماری نیستند، اما نقش مهمی در حفظ سلامت عمومی بدن، تقویت سیستم ایمنی و کاهش عوامل خطر مرتبط با سرطان دارند.

رژیم غذایی سالم و متعادل

تغذیه مناسب یکی از مهم‌ترین عوامل موثر در حفظ سلامت دستگاه گوارش است. توصیه می‌شود رژیم غذایی روزانه خود را بر پایه مواد غذایی طبیعی و سرشار از فیبر تنظیم کنید.

مصرف منظم مواد غذایی زیر می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک کند:

• میوه‌های تازه و متنوع
• سبزیجات رنگارنگ
• غلات کامل مانند جو دوسر، نان سبوس‌دار و برنج قهوه‌ای
• حبوبات
• مغزها و دانه‌های خوراکی

این مواد غذایی سرشار از ویتامین‌ها، مواد معدنی، فیبر و آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که با کاهش التهاب، محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب‌های اکسیداتیو و بهبود عملکرد دستگاه گوارش، می‌توانند در کاهش خطر ابتلا به سرطان نقش داشته باشند.

در مقابل، بهتر است مصرف گوشت فرآوری شده، گوشت قرمز، غذاهای پرچرب، فست‌فودها و مواد غذایی فوق‌فرآوری شده محدود شود؛ زیرا مصرف بیش از حد این مواد با افزایش خطر برخی سرطان‌های گوارشی ارتباط دارد.

محدود کردن مصرف الکل

شواهد علمی نشان می‌دهد که مصرف بیش از حد الکل با افزایش خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان، از جمله برخی سرطان‌های دستگاه گوارش، مرتبط است.

بهترین راهکار، پرهیز کامل از مصرف الکل است. در افرادی که الکل مصرف می‌کنند، محدود کردن میزان مصرف می‌تواند بخشی از خطرات مرتبط را کاهش دهد.

ترک سیگار

مصرف دخانیات یکی از مهم‌ترین عوامل خطر قابل پیشگیری برای ابتلا به انواع سرطان‌ها محسوب می‌شود. ترکیبات سرطان‌زای موجود در دود سیگار علاوه بر ریه، می‌توانند بر دستگاه گوارش نیز اثر بگذارند.

ترک سیگار نه تنها احتمال ابتلا به سرطان روده کوچک و سایر سرطان‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه خطر بیماری‌های قلبی، ریوی و سکته مغزی را نیز به میزان قابل توجهی کم می‌کند.

اگر ترک سیگار برایتان دشوار است، با پزشک یا مراکز تخصصی ترک دخانیات مشورت کنید تا مناسب‌ترین روش درمانی برای شما انتخاب شود.

فعالیت بدنی منظم

ورزش منظم یکی از موثرترین راهکارهای حفظ سلامت بدن و کاهش خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌های مزمن، از جمله سرطان است.

توصیه می‌شود بیشتر روزهای هفته حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط مانند:

• پیاده‌روی سریع
• دوچرخه سواری
• شنا
• نرمش یا ورزش‌های هوازی

انجام دهید.

اگر تاکنون فعالیت ورزشی منظمی نداشته‌اید، بهتر است ورزش را به آرامی آغاز کرده و به تدریج مدت و شدت آن را افزایش دهید. در صورت ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا سابقه سرطان، پیش از شروع برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.

حفظ وزن سالم

اضافه وزن و چاقی با افزایش خطر ابتلا به بسیاری از سرطان‌ها، از جمله برخی سرطان‌های دستگاه گوارش ارتباط دارند.

اگر وزن شما در محدوده طبیعی قرار دارد، تلاش کنید با رعایت رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم آن ا حفظ کنید.

در صورتی که اضافه وزن دارید، کاهش تدرجی وزن از طریق:

• افزایش فعالیت بدنی
• کاهش مصرف کالری
• انتخاب غذاهای سالم و کم‌چرب
• محدود کردن نوشیدنی‌های شیرین و غذاهای پرکالری

می‌تواند به بهبود سلامت عمومی و کاهش خطر بسیاری از بیماری‌های مزمن کمک کند.

آیا می‌توان از سرطان روده کوچک به طور کامل پیشگیری کرد؟

در حال حاضر هیچ راهکار قطعی برای پیشگیری از سرطان روده کوچک وجود ندارد، زیرا بخشی از عوامل موثر در ایجاد این بیماری مانند سن، سابقه خانوادگی، جهش‌های ژنتیکی و برخی بیماری‌های ارثی قابل کنترل نیستند.

با این حال، تشخیص زودهنگام بیماری‌های التهابی روده، پیگیری منظم افراد دارای سابقه خانوادگی سرطان‌های گوارشی، رعایت رژیم غذایی سالم، ترک سیگار، حفظ وزن مناسب و انجام فعالیت بدنی منظم می‌توانند احتمال ابتلا را کاهش داده و در صورت بروز بیماری، شانس تشخیص در مراحل اولیه و درمان موفق را افزایش دهند.

اگر سابقه خانوادگی سرطان روده باریک، سندرم لینچ، پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP)، بیماری کرون یا سلیاک دارید، بهتر است درباره نیاز به غربالگری و انجام آزمایش‌های دوره‌ای با پزشک متخصص گوارش یا انکولوژی مشورت کنید.

حضوری: با مراجعه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی اوستا از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شوید.

منبع: mayoclinic – cancervic