آزمایش پرولاکتین
آزمایش پرولاکتین
آزمایش پرولاکتین (PRL) سطح پرولاکتین را در نمونه خون شما اندازه گیری می کند. پرولاکتین هورمونی است که توسط غده هیپوفیز، یک غده کوچک در پایه مغز، تولید می شود. پرولاکتین بر بسیاری از فرآیندهای بدن تأثیر می گذارد. اما نقش اصلی آن سیگنالدهی به بافت پستان برای رشد در دوران بارداری و تولید شیر برای شیردهی پس از تولد است. بنابراین، سطح پرولاکتین در زنان باردار به طور معمول بالا است. علاوه بر این، سطح این هورمون در زنان غیر باردار و مردان، پایین است.
سطوح بیش از حد هورمون پرولاکتین (هیپرپرولاکتینمی) می تواند بدن را به طرق مختلف تحت تاثیر قرار دهد:
- در زنان می تواند بر نحوه عملکرد تخمدان ها تاثیر بگذارد و باعث اختلال قاعدگی و ناباروری شود.
- در مردان، می تواند بر نحوه عملکرد بیضه ها تاثیر بگذارد و باعث کاهش میلی جنسی و اختلال نعوظ (ED) شود.
همچنین در زنانی که شیرده نیستند، می تواند سیگنال دهد که شروع به تولید شیر کند.
سطح پرولاکتین بالاتر از حد طبیعی می تواند دلایل مختلفی داشته باشد:
پرولاکتینوما، یک تومور شایع خوش خیم است که روی غده هیپوفیز رشد می کند. این نوع تومور، پرولاکتین تولید می کند که منجر به سطوح بالاتر از حد طبیعی این هورمون در خون می شود.
داروهای خاص
برخی از شرایط سلامتی مانند کم کاری تیروئید، بیماری کلیوی و صدمات قفسه سینه
سایر تومورهای غده هیپوفیز
آزمایش پرولاکتین برای چیست؟
آزمایش پرولاکتین (PRL) اغلب با سایر آزمایش ها برای کمک به موارد زیر استفاده میشود:
- یافتن علت قاعدگی نامنظم
- تشخیص پرولاکتینوما
- یافتن علت ناباروری در مردان و زنان
- یافتن علت میل جنسی کم و/یا اختلال نعوظ مردان
بررسی پرولاکتینومای شناخته شده جهت:
- عملکرد درمان
- ارزیابی عود تومور پس از درمان
دلیل تجویز آزمایش پرولاکتین (PRL)
در صورت مشاهده علائم ناشی از سطوح بالاتر از حد طبیعی آزمایش پرولاکتین، ممکن است پزشک این آزمایش را برای شما تجویز کند. علائم در زنان و مردان متفاوت است.
در زنان:
- تغییر در قاعدگی (قاعدگی نامنظم یا عدم وجود پریود)
- تولید شیر مادر در دوران بارداری یا شیردهی
- ترشح از نوک پستان
- ناباروری
- علائم همچنین به این بستگی دارد که آیا شما یائسگی شدهاید، که معمولاً در حدود 50 سالگی اتفاق می افتد.
در مردان:
- ترشح از نوک پستان
- اختلال نعوظ/ناتوانی جنسی
- بزرگ شدن سینه ها (ژنیکوماستی)
- کاهش موی صورت و بدن
- میل جنسی کم
اگر به دلیل پرولاکتینوما، سطح پرولاکتین بالاتر از حد طبیعی باشد، ممکن است علائم دیگری نیز ظاهر شوند. عدم درمان پرولاکتینوما، می تواند به اندازه ای رشد کند که به قسمت های مجاور غده هیپوفیز و مغز فشار وارد کند. این می تواند باعث شود:
- سردرد
- تغییرات در بینایی، اگر تومور به عصب بینایی (عصب پشت چشم) فشار وارد کند.
- سطوح پایین سایر هورمون های هیپوفیز مانند هورمون های تیروئید و کورتیزول
به طور کلی، برای زنانی که باردار یا شیرده نیستند و برای مردان، سطح آزمایش پرولاکتین بالاتر از حد طبیعی، ممکن است نشانه بسیاری از شرایط باشد، مانند:
- پرولاکتینوما یا سایر اختلالات هیپوفیز
- بیماری ناحیه ای از مغز به نام هیپوتالاموس
- کم کاری تیروئید
- سیروز کبدی
- بیماری کلیوی
- سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
برخی داروها همچنین می توانند سطح پرولاکتین را افزایش دهند، از جمله:
- داروهای ضد افسردگی
- بوتیروفنون ها
- استروژن ها
- مسدود کننده های H2
- متوکلوپرامید
- داروهای مخدر
- فنوتیازین ها
- ریسپریدون
- وراپامیل
- محصولات ماری جوانا همچنین می توانند سطح پرولاکتین را افزایش دهند.
علل سطح بالای هورمون پرولاکتین:
سطح پرولاکتین بالاتر از حد طبیعی همیشه به این معنی نیست که شما یک بیماری پزشکی دارید که نیاز به درمان دارد. رژیم های غذایی سرشار از پروتئین و برخی داروها می توانند باعث افزایش سطح این هورمون شوند. افزایش اندک پرولاکتین ممکن است در اثر استرس، ورزش و حتی رابطه جنسی ایجاد شود. بنابراین، بسته به علائم و سابقه پزشکی شما، ممکن است پزشک آزمایش مجدد را به شما پیشنهاد دهد تا ببیند سطح پرولاکتین شما همچنان بالا است یا خیر.
علل سطح پایین هورمون پرولاکتین:
سطوح پایین تر از حد طبیعی آزمایش پرولاکتین نادر است، اما ممکن است نشانه ای از اختلال هیپوفیز باشد. عدم پرولاکتین کافی در زنان ممکن است پس از تولد، شیر کافی برای شیردهی تولید نکند. این معمولاً تنها دلیل برای سطح پایین هورمون پرولاکتین است.
شرایط قبل از آزمایش:
- شب قبل از آزمایش، نزدیکی نداشته باشید.
- نوک سینه تحریک نشود.
- فعالیت بدنی سنگین نداشته باشید.
- داروی تحریک هورمون مصرف نکرده باشید.
- 2 ساعت قبل از انجام آزمایش بیدار شده و در حالت درازکش استراحت کرده باشید و 20 دقیقه قبل از اتمام 2 ساعت در آزمایشگاه حضور داشته باشید. بهترین حالت آزمایشات هورمونی قبل از ساعت 10 انجام بگیرد و بهترین حالت برای انجام آزمایشات هورمونی در روز دوم یا سوم پریودی می باشد.
- قبل از انجام تست، 20 دقیقه در محیط آزمایشگاه استراحت کرده باشید.
مطالب مشابه:
