واکسن گارداسیل چیست؛ کاربرد آن

واکسن گارداسیل برای محافظت در برابر چهار نوع رایج ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) شامل انواع 6، 11، 16 و 18 طراحی شده است. این واکسن نوع رکومبینانت (Recombinant) بوده و یکی از مؤثرترین روش‌ها برای پیشگیری از بیماری‌ها و سرطان‌های مرتبط با HPV است.

کاربردهای واکسن گارداسیل چیست؟

واکسیناسیون با گارداسیل برای دختران و زنان 9 تا 26 سال و همچنین پسران و مردان 9 تا 26 سال توصیه می‌شود. این واکسن از بروز بیماری‌های زیر جلوگیری می‌کند:

در دختران و زنان:

سرطان‌های دهانه رحم، ولو (فرج)، واژن و مقعد ناشی از HPV نوع 16 و 18
زگیل‌های تناسلی (Condyloma acuminata) ناشی از HPV نوع 6 و 11
ضایعات پیش‌سرطانی یا دیسپلاستیک ناشی از HPV نوع 6، 11، 16 و 18، شامل:
CIN درجه 1، 2 و 3 (Cervical intraepithelial neoplasia)
AIS (Cervical adenocarcinoma in situ)
VIN درجه 2 و 3 (Vulvar intraepithelial neoplasia)
VaIN درجه 2 و 3 (Vaginal intraepithelial neoplasia)
AIN درجه 1، 2 و 3 (Anal intraepithelial neoplasia)

در پسران و مردان:

سرطان مقعد ناشی از HPV نوع 16 و 18
زگیل‌های تناسلی ناشی از HPV نوع 6 و 11
ضایعات پیش‌سرطانی مقعد (AIN درجه 1، 2 و 3) ناشی از HPV نوع 6، 11، 16 و 18

واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی (Gardasil-9)

واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی (Gardasil-9) یک واکسن غیرعفونی رکومبینانت است که از ذرات شبه ویروسی (VLP) پروتئین کپسید اصلی (L1) ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ساخته شده است. این واکسن پوشش محافظتی در برابر ۹ نوع HPV شامل 6، 11، 16، 18، 31، 33، 45، 52 و 58 دارد.

ایمنی و اثربخشی واکسن

واکسین‌های HPV بسیار ایمن و ایمن‌زا (Immunogenic) هستند. مطالعات نشان داده‌اند که بیش از 98% دریافت‌کنندگان، یک ماه پس از تکمیل دوره واکسیناسیون، پاسخ آنتی‌بادی قوی علیه انواع HPV موجود در واکسن ایجاد می‌کنند.

واکسن گارداسیل برای افرادی که پیش‌تر به HPV واکسینه شده آلوده نبوده‌اند، اثرگذاری بسیار بالایی (نزدیک به 100%) در پیشگیری از عفونت‌های پایدار، CIN 2/3 و AIS دارد.

افرادی که قبل از تزریق واکسن به یک نوع HPV آلوده بودند، واکسن هنوز علیه سایر انواع موجود در آن مؤثر است.

واکسن چهار ظرفیتی (Quadrivalent) 99% در پیشگیری از زگیل‌های تناسلی اثربخشی دارد.

در مردانی که با سایر مردان رابطه جنسی دارند (MSM)، واکسن چهار ظرفیتی برای پیشگیری از AIN 2/3 (ضایعات پیش‌سرطانی مقعد) نیز بسیار مؤثر است.

دوز و برنامه تزریق

در مطالعات اولیه، سه دوز برای زنان 15 تا 26 ساله استفاده شد و اثرگذاری بالایی نشان داد.

تحقیقات بعدی نشان داد که در نوجوانان 9 تا 14 سال، تزریق دو دوز با فاصله 6 تا 12 ماه پاسخ ایمنی غیرکم‌تر از سه دوز بزرگسالان ایجاد می‌کند.

این یافته‌ها باعث شد که برنامه دو دوزه برای نوجوانان جوان تأیید و توصیه شود.

نکات مهم درباره واکسن گارداسیل

بهترین زمان تزریق قبل از شروع فعالیت جنسی است، اما افراد بالغ نیز می‌توانند واکسن را دریافت کنند.

واکسن معمولاً در چند نوبت تزریق (دو یا سه دوز) انجام می‌شود تا ایمنی طولانی‌مدت ایجاد شود.

عوارض جانبی معمول شامل درد محل تزریق، تب خفیف و سردرد هستند.

تفاوت واکسن گارداسیل و پاپیلوگارد چیست؟

هر دو واکسن ضد ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) هستند و هدف اصلی آن‌ها پیشگیری از سرطان‌ها و ضایعات پیش‌سرطانی مرتبط با HPV است. اما تفاوت‌هایی در نوع پوشش، تولیدکننده و دوزهای تزریقی دارند:

1. نوع و پوشش HPV

واکسن گارداسیل (Gardasil):

موجود در نسخه‌های چهار ظرفیتی (Quadrivalent: HPV 6, 11, 16, 18) و نه ظرفیتی (9-valent: HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58)

پیشگیری از زگیل‌های تناسلی و سرطان‌های مرتبط با HPV را فراهم می‌کند.

واکسن پاپیلوگارد (Papilloguard):

معمولاً نسخه دو ظرفیتی یا چهار ظرفیتی موجود است، بسته به نوع محصول.

تمرکز اصلی آن روی پیشگیری از سرطان دهانه رحم و برخی ضایعات پیش‌سرطانی است و پوشش انواع HPV ممکن است کمتر از گارداسیل ۹ ظرفیتی باشد.

2. تولیدکننده و روش ساخت

گارداسیل: محصول شرکت Merck Sharp & Dohme (MSD)، یک واکسن recombinant ساخته شده از ذرات شبه ویروسی (VLPs) است.

پاپیلوگارد: محصول شرکت‌های ایرانی یا سایر تولیدکنندگان بین‌المللی، با فناوری مشابه VLPs یا recombinant تولید می‌شود، اما ممکن است پوشش و تاییدیه‌های بین‌المللی متفاوت باشد.

3. برنامه دوز و توصیه سنی

گارداسیل:

سه دوز برای بزرگسالان و دو دوز برای نوجوانان 9 تا 14 سال.

پاپیلوگارد:

معمولاً برنامه تزریق مشابه دارد، اما توصیه‌ها به شرکت تولیدکننده و پروتکل ملی بستگی دارد.

4. اثربخشی

گارداسیل ۹ ظرفیتی: اثربخشی نزدیک به 100% در پیشگیری از انواع HPV هدف دارد.

پاپیلوگارد: اثربخشی خوب است اما ممکن است پوشش نوع HPV محدودتر باشد و اثرگذاری بر برخی انواع HPV کمتر باشد.

نتیجه گیری

واکسن گارداسیل ابزاری مؤثر برای پیشگیری از سرطان‌ها و زگیل‌های تناسلی است. استفاده به موقع و رعایت برنامه دوزهای تزریقی، نقش کلیدی در حفظ سلامت جنسی و پیشگیری از بیماری‌های مرتبط با HPV دارد.

مطالب مشابه:

واکسن گارداسیل چیست؛ کاربرد آن